V SA/Wa 1219/12

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie: odmowa przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy M. B. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada dom o powierzchni 130 m.kw. oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Do dochodów zaliczyła rentę rodzinną w wysokości [...] zł za kwartał oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją życiową i materialną. Oświadczyła, że ciążą na niej długi po jej zmarłym mężu, jest chora i przebywa pod stałą opieką lekarską. Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącej, wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła pismo w którym wyjaśniła, że z powodów zdrowotnych oraz komunikacyjnych ma problemy z dojazdami do innych miejscowości w celu zdobycia dokumentów, o które została wezwana pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Skarżąca nie udzieliła żadnych informacji, o które została poproszona w wezwaniu oraz nie złożyła żadnych wyjaśnień. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Na podstawie art. 258 § 1 P.p.s.a czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., można wezwać skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez niego okoliczności. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy natomiast ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. W ocenie referendarza sądowego informacje przedstawione we wniosku złożonym na formularzu PPF nie były wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej. Dlatego na podstawie art. 255 P.p.s.a. skarżąca została wezwana do przedstawienia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Nie przedstawiła bowiem informacji oraz dokumentów, o które została wezwana na podstawie art. 255 P.p.s.a. uznać więc należy, iż skarżąca nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. Należy zauważyć, że w wezwaniu określono obowiązek przedstawienia informacji i dokumentów, których uzyskanie nie w każdym przypadku wiązało się z koniecznością odbycia przez skarżącą podróży poza jej miejsce zamieszkania. Skarżąca obowiązana była przedstawić między innymi decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za [...] r., odcinki renty, wyciągi bankowe. Ponadto obowiązana była do szczegółowego wskazania i udokumentowania wysokości wydatków składających się na bieżące utrzymanie (np. opłaty za mieszkanie, wyżywienie), udzielenia informacji, co do wykorzystywania posiadanej nieruchomości rolnej i prowadzonego gospodarstwa rolnego (np. rodzaj prowadzonej działalności, hodowane zwierzęta) oraz wyjaśnienia, czy otrzymywała dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych bądź inną pomoc finansową z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa lub Agencji Rynku Rolnego. Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnych dokumentów i nie złożyła jakichkolwiek wyjaśnień wskazanych w wezwaniu. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skarżąca nie jest pozbawiona majątku i posiada źródła dochodu. Skarżąca wykazała, że posiada nieruchomość rolną ([...] ha), dom, uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego oraz kwartalną rentę. Mając na uwadze, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.