V SA/Wa 122/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... października 2009 r. nr ... w przedmiocie: umorzenia postępowania o nadanie statusu uchodźcy. 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. K. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (...), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (...), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę ... zł (...). M. I., wówczas jako bezpaństwowiec narodowości polskiej, w dniu ... maja 2007r. złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją nr ... z dnia ... sierpnia 2007 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania M. I. statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119 poz. 515 i 516), oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 517 i 518), z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, powołując się na art. 14 ust. l pkt 3 oraz art. 16 ust. 3 pkt l ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Jednocześnie Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemki Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia ... grudnia 2007r. uchyliła decyzję organu I instancji. W dniu ... września 2008 roku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrzył wniosek jako oczywiście bezzasadny i odmówił wnioskodawczyni nadania statusu uchodźcy i jednocześnie nakazał opuszczenie terytorium RP. Decyzja ta została ponownie uchylona decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... kwietnia 2009r. W dniu ... czerwca 2009r. Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowił rozpatrzyć wniosek jako oczywiście bezzasadny i odmówić wnioskodawczyni nadania statusu uchodźcy, jednocześnie odmówił nadania ochrony uzupełniającej i stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzja ta została po raz kolejny zaskarżona przez wnioskodawczynię do organu wyższej instancji. W dniu ... października 2009r. do Rady do Spraw Uchodźców wpłynęło pismo Ł. Urzędu Wojewódzkiego w Ł. i wraz z informacją o nadaniu obywatelstwa polskiego M. I., urodzonej w dniu ... sierpnia 1961 r. Do pisma załączono zaświadczenie Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadaniu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej postanowieniem z dnia ... lipca 2009r. obywatelstwa polskiego M. I., z domu P., ur. ... sierpnia 1961r. w m. G., córce J. i A. Decyzją z dnia ... października 2009r. Nr ..., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2006r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm ), Rada do Spraw Uchodźców uchyliła zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... czerwca 2009r. i umorzyła postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu ... lipca 2009r. do Rady do Spraw Uchodźców wpłynęło odwołanie M. I. od decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... czerwca 2009r. W trakcie postępowania odwoławczego do Rady do Spraw Uchodźców wpłynęło zaświadczenie z Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadaniu M. I. obywatelstwa polskiego. Rada wskazała, że w związku z tym, że wnioskodawczyni przestała być cudzoziemką, prawnie niedopuszczalne staje się stosowanie wobec niej regulacji zawartych w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, w tym nadanie statusu uchodźcy lub objęcia inną formą ochrony. W ocenie Rady do Spraw Uchodźców jest to niewątpliwie sytuacja uzasadniająca stwierdzenie, że dalsze postępowanie o nadanie statusu uchodźcy Pani M. I. jest bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. I. wniosła o uchylenie decyzji w części umarzającej postępowanie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przybyła do Polski jako bezpaństwowiec z Ł. ... maja 2007r. i domaga się nadania statusu uchodźcy z motywów politycznych. Nadanie jej obywatelstwa polskiego ... lipca 2009r. nie może być przyczyną umorzenia jej sprawy, bowiem nie usuwa przyczyn jej ucieczki z Ł. i nie daje jej prawa do integracji w Polsce. Ponadto podkreśliła, że czuje się dyskryminowana przez obowiązujące przepisy ustawy o repatriacji. Jednocześnie wskazała, ze wniosek o nadanie statusu uchodźcy winien być rozpatrywany w Republice Federalnej Niemiec. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zasady nadawania, odmowy nadania i pozbawiania statusu uchodźcy oraz udzielania, odmowy udzielenia i pozbawiania ochrony uzupełniającej określa ustawa z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2006r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm ). Zgodnie z art. 1. Ustawa określa zasady, warunki i tryb udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz organy właściwe w tych sprawach. Natomiast stosownie do art. 2 ust. 4) użyte w ustawie określenie cudzoziemiec oznacza - cudzoziemca w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Według art. Art. 2. Tej ustawy - Cudzoziemcem jest każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego. Bezsporne jest, że skarżąca M. I. na mocy postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia ... lipca 2009r. otrzymała obywatelstwo polskie. Z tym też dniem przestała być cudzoziemcem w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach i ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z dniem ... lipca 2009r. przestała zatem istnieć przesłanka do rozpoznania wniosku z dnia dniu ... maja 2007r. o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej M. I. Status uchodźcy można bowiem nadać tylko cudzoziemcowi ( osobie nie posiadającej obywatelstwa polskiego). Stosownie do brzmienia art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Zarówno orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i doktryna prawa są w tej materii zgodne - bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Skoro zatem zgodnie z powołaną ustawą z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, ochrony takiej można udzielić tylko cudzoziemcowi, a M. I. z dniem ... lipca 2009r. nabywając obywatelstwo polskie utraciła ten przymiot – to uznać należy, że postępowanie z wniosku M. I. z dnia ... maja 2007r. o nadanie statusu uchodźcy stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Wydana na podstawie art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... października 2009r. uchylająca decyzję organu I instancji i umarzająca postępowanie pierwszej instancji jest więc prawidłowa i zgodna z prawem. Odnosząc się natomiast do zarzutu, że wniosek skarżącej o nadanie statusu uchodźcy winien być rozpatrzony w Republice Federalnej Niemiec, wskazać należy, że nabywając obywatelstwo polskie M. I. stała się obywatelem Unii w rozumieniu art. 17 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską , nie mają więc do niej zastosowania postanowienia Konwencji wyznaczającej państwo odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków o azyl złożonych w jednym z Państw Członkowskich Wspólnot Europejskich sporządzonej w Dublinie 15 czerwca 1990r. ( Dz.U. z 2005r., nr 54, poz. 194), jak również postanowienia Rozporządzenia Rady ( WE) NR 343/2003 z dnia 18 lutego 2003r. ustanawiającego kryteria i mechanizmy określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrzenia wniosku o azyl, wniesionego w jednym z Państw Członkowskich przez obywatela państwa trzeciego ( Dz.U.UE L z dnia 25 lutego 2003r.). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.