V SA/Wa 1225/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oddala skargę. Przedmiotem skargi K. K. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału ARiMR", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "Kierownik Biura ARiMR", "organ I instancji") z [...] października 2017 r. nr [...], odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu 15 czerwca 2016 r. Skarżący zwrócił się do Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. We wniosku zadeklarował działkę rolną JPO Z o powierzchni 1,80 ha. W toku prowadzonego postępowania stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności na zadeklarowanej działce wynosi 0,00 ha. W związku z powyższym, decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] Kierownik Biura ARiMR odmówił Skarżącemu przyznania płatności i jednocześnie nałożył sankcję w wysokości 415,85 zł. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji. Następnie, rozstrzygnięciem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Dyrektora Oddziału ARiMR uchylił decyzję z [...] maja 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność weryfikacji obszaru zadeklarowanego do płatności podczas wizytacji terenowej. Następnie, w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że na zgłoszonej do płatności działce znajduje się las nie zaś zadeklarowany przez Skarżącego zagajnik o krótkiej rotacji. Wobec powyższego organ I instancji w decyzji z [...] października 2017 r. o wskazanym wyżej numerze, odmówił przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Płatności na zazielenianie, a także nałożył sankcję w wysokości 831,69 zł. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kierownik Biura ARiMR wyjaśnił, że działka zadeklarowana przez Skarżącego stanowi las, a taki grunt nie kwalifikuje się do płatności. W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji z [...] października 2017 r., Dyrektor Oddziału ARiMR rozstrzygnięciem z [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący nie zgodził się z powyższym i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 22 października 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 219/18 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku zarzucono brak poszczególnych dokumentów w aktach administracyjnych sprawy, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę wniesionego środka zaskarżenia. Jednocześnie – wobec dostrzeżonych braków – Sąd zarzucił organowi II instancji przeprowadzenie jedynie formalnej kontroli, bez konfrontacji określonych dokumentów z twierdzeniami zawartymi w odwołaniu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z [...] kwietnia 2019 r. o wskazanym wyżej numerze, Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] października 2017 r. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy określające tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. przepisy zawarte w ustawie z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm.), dalej: "ustawa". Wyjaśniono, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy Agencja przeprowadza kontrole administracyjne na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednocześnie podkreślono, że zgodnie z art. 5 ust. 1 akapit 1-2 Rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r.; str. 549, ze zm.), dalej: "rozporządzenie 1306/2013" stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608), dalej: "rozporządzenie 1307/2013". Działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. Organ odwoławczy wskazał również na treść art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z którym państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Zauważono, że kontrole te uzupełniane są przez kontrole na miejscu. Zgodnie zaś z art. 74 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu. Organ II instancji wyjaśnił, że kontrole takie dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku, a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich. Następnie, Dyrektor Oddziału ARiMR zauważył, że nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię zwaną maksymalnym obszarem kwalifikowanym. Mając na uwadze powyższe wskazano, że w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, że z przeprowadzonych czynności wykonana została dokumentacja fotograficzna, a wyniki kontroli zostały utrwalone w raporcie z weryfikacji w terenie. Inspektorzy kontroli terenowej ustalili, że w przypadku działki ewidencyjnej nr 859, gdzie Skarżący deklarował powierzchnię 1,80 ha – stwierdzona powierzchnia PEG wyniosła 0,00 ha, zaś w uwagach zamieszczono adnotację: "stwierdzono las". Podsumowując organ II instancji wskazał, że wykonane w sprawie szkice terenowe oraz zdjęcia fotograficzne stanowią niepodważalny dowód w sprawie, a stan faktyczny istniejący w dniu kontroli potwierdza, że Strona zadeklarowała powierzchnię większą niż stwierdzona w trakcie kontroli. Natomiast wykluczenie z płatności 1,80 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 859 było spowodowane występowaniem na tej powierzchni obszaru zalesionego, niewykorzystywanego rolniczo. Wobec powyższego, nie było podstaw do uchylenia decyzji z [...] października 2017 r. w trybie art. 138 § 2 bądź art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: K.p.a. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] kwietnia 2019 r., Skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając organowi odwoławczemu "rażące uchybienie procedury administracyjnej". W odpowiedzi na skargę Dyrektora Oddziału ARiMR podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z [...] kwietnia 2019 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] października 2017 r. odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowana nią decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreśla, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz.U. z 2017 r., poz. 278 ze zm.), dalej "ustawa". Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy, "płatności bezpośrednie" to m.in. jednolita płatność obszarowa, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw, płatności związane do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Zgodnie zaś z ust. 2, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: 1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz 2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Sąd podkreśla, że stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm. Nie budzi przy tym wątpliwości że to rolnik obowiązany jest zapewnić niezbędną pomoc przy wykonywaniu czynności kontrolnych. Co istotne, z czynności tych sporządza się raport. W przypadku natomiast gdy rolnik (tu: Skarżący) nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń zawartych w raporcie albo dyrektorowi oddziału regionalnego ARiMR w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że takie zastrzeżenia zgłosił bezpośrednio po zakończeniu kontroli. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie złożył zastrzeżeń. Z przeprowadzonych w trakcie kontroli czynności wykonana została dokumentacja fotograficzna, a wyniki kontroli zostały utrwalone w raporcie z weryfikacji w terenie. Inspektorzy kontroli terenowej ustalili, że w przypadku działki ewidencyjnej nr 859, gdzie Skarżący deklarował powierzchnię 1,80 ha – stwierdzona powierzchnia PEG wyniosła 0,00 ha, zaś w uwagach zamieszczono adnotację: "stwierdzono las". Sąd podziela stanowisko organu, iż wykonane w sprawie szkice terenowe oraz zdjęcia fotograficzne stanowią niepodważalny dowód w sprawie, a stan faktyczny istniejący w dniu kontroli potwierdza, że Strona zadeklarowała powierzchnię większą niż stwierdzona w trakcie kontroli. Natomiast wykluczenie z płatności 1,80 ha powierzchni działki ewidencyjnej nr 859 było spowodowane występowaniem na tej powierzchni obszaru zalesionego, niewykorzystywanego rolniczo. W tym stanie rzeczy organy miały uzasadnione podstawy do odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Jednocześnie Sąd stwierdza, że zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 219/18 wytyczne zostały przez organ wykonane. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.