V SA/Wa 1228/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-22
Skład orzekający: Izabella Janson, Irena Jakubiec - Kudiura, Beata Blankiewicz - Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu korekty finansowej, stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania o zwrot środków, jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej nie wymaga wydania decyzji administracyjnej i stanowi jedynie etap poprzedzający postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków. Korekta ta jest elementem stanu faktycznego sprawy o zwrot środków, a jej prawidłowość podlega kontroli sądu w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie. W związku z tym, rozstrzygnięcie o prawidłowości nałożenia korekty nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania o zwrot środków.Stan faktyczny
Instytut w W. zawarł umowę o dofinansowanie projektu. W wyniku kontroli nałożono na Instytut korektę finansową, co skutkowało wszczęciem postępowania o zwrot środków. Instytut złożył wniosek o zawieszenie postępowania, argumentując, że prawidłowość nałożenia korekty jest zagadnieniem wstępnym. Organy administracji odmówiły zawieszenia, uznając, że nałożenie korekty ma charakter cywilnoprawny lub nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Instytut zaskarżył postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju odmawiające zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2014 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] w W. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez I. w W. jest postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie wydane przez Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania prowadzonego w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie środków w związku z nałożeniem korekty finansowej.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] września 2009 r. I. w W. (dalej I. lub strona skarżąca) zawarł z Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia (dalej: Centrum lub Instytucja Wdrażająca) umowę nr [...] o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "[...]".
Następnie, w wyniku przeprowadzonej kontroli procedury zawierania umów Centrum nałożyło na I. korektę finansową w wysokości 10 % faktycznych wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia.
Pismem z dnia [...] października 2013 r. strona skarżąca została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu środków w związku z nałożeniem korekty.
W dniu 21 listopada 2013 r. I. złożył wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie środków w związku z nałożeniem korekty finansowej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że prawidłowość nałożenia korekty finansowej jest zagadnieniem wstępnym, od którego w sposób bezpośredni zależy wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie decyzji o zwrocie środków. Ponadto zaznaczono, że akt, którym nałożono korektę (pismo z dnia [...] września 2013 r.) został zaskarżony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Centrum odmówiło zawieszenia postępowania wyjaśniając, że opinia o nałożeniu korekty nie podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż dotyczy ustaleń faktycznych.
Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła do Ministra Rozwoju Regionalnego (obecnie Minister Infrastruktury i Rozwoju) zażalenie.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że pismo z dnia [...] września 2013 r. nie stanowi jednej z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Nie jest decyzją administracyjną oraz nie mieści się w kategorii innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy. Minister podkreślił, że działania Centrum zmierzające do skorygowania wydatków obarczonych nieprawidłowością nie stanowią czynności wskazanych w art. 3 p.p.s.a., gdyż mają charakter cywilnoprawny. Konsekwencją przyjęcia cywilnoprawnego charakteru działań w przedmiocie nałożenia korekty dofinansowania jest brak podstaw do uznania, iż rozpatrzenie przez sąd administracyjny skargi I. u jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie warunkuje prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków.
W skardze na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. zarzucił naruszenie:
art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie zwrotu środków w związku z nałożeniem korekty finansowej jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, dotyczącego prawidłowości nałożenia tej korekty, przez sąd administracyjny;
art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach popierania polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 82, poz. 712 z późn.zm.) w zw. z art. 98 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L. 2006.210.25) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten zawiera normę materialnego prawa administracyjnego uprawniającą do wydania decyzji administracyjnej;
- art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Strona skarżąca wskazała, że wydanie decyzji w sprawie zwrotu środków w związku z nałożeniem korekty finansowej jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, dotyczącego prawidłowości nałożenia tej korekty, przez sąd administracyjny. I. nie zgodził się też z opinią Ministra, iż stosunki łączące stronę skarżącą z Centrum w związku z podpisaniem umowy z dnia [...] września 2009 r. mają wyłącznie charakter cywilny. Gdyby tak bowiem było, to wszelkie roszczenia stron tej umowy powinny być dochodzone w trybie cywilnym, a więc przed sądami powszechnymi. Tymczasem jak wynika ze stanu faktycznego sprawy roszczenie Centrum o zwrot wypłaconego dofinansowania nie jest dochodzone w trybie cywilnym, lecz w trybie administracyjnym Ponadto tryb administracyjny, jak wynika z zawartego w dniu 22 października 2007 r. porozumienia pomiędzy Centrum a Ministrem Zdrowia, jest właściwy również, dla: odzyskiwania od beneficjentów kwot wykorzystanych przez nich niezgodnie z przeznaczeniem, naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wydatkowaniu czy pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości - § 7 ust. 4 pkt 11 porozumienia; zastosowania ulgi, o której mowa w art. 55 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 z późn.zm.) - § 7 ust. 4 pkt 12 porozumienia; dochodzenia od beneficjentów odsetek, o których mowa w art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, w tym wydawania decyzji, o których mowa w art. 61 ustawy o finansach publicznych - § 7 ust. 4 pkt 13 porozumienia. W ocenie strony skarżącej powyższe oznacza, że wynikająca z § 21 ust. 9 zawartej umowy o dofinansowanie zasada, na którą powołuje się Minister, poddania sporów wynikających z umowy nie ma charakteru generalnego.
Następnie powołano orzecznictwo sądów administracyjnych z którego wynika, iż ustalenie i nałożenie korekt finansowych, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15 a ustawy o zasadach popierania polityki rozwoju, następuje w odrębnym od zwrotu środków postępowaniu administracyjnym.
Podsumowując I. wskazał, że skoro prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację projektu jest skutkiem nałożenia korekty, to nie może budzić wątpliwości, że rozstrzygnięcie o tym, czy Centrum było uprawnione do nałożenia korekty i zrobiło to w sposób zgodny z prawem jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., 270) dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania dotyczącego wydania decyzji o zwrocie środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu. W ocenie strony skarżącej postępowanie w sprawie wydania decyzji o zwrocie środków jest skutkiem nałożenia korekty finansowej, a kwestia prawidłowości nałożenia tej korekty stanowi zagadnienie wstępne wobec postępowania w sprawie decyzji o zwrocie środków. Zatem do czasu rozstrzygnięcia przez sąd kwestii prawidłowości nałożenia korekty, postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie środków winno być zawieszone.
W ocenie organu natomiast nałożenie korekty ma swoją podstawę w postanowieniach umowy o dofinansowanie i nie może być utożsamianie z korektą finansową, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach popierania polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 82, poz. 712 z późn.zm.) dalej: u.z.p.p.r., dokonywaną przez odpowiednią instytucję zarządzającą. Zatem opinia Centrum informująca skarżącą o nałożeniu korekty nie może być uznana za czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określonej w art. 3 p.p.s.a. Zdaniem organu korekta, o której stanowi art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., wprost odwołujący się do art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L. 2006.210.25) polega na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu i co do zasady znajduje zastosowanie w relacji państwo członkowskie - Komisja Europejska. Korekta ta jest więc konsekwencją wystąpienia nieprawidłowości, która została uprzednio zadeklarowana do Komisji Europejskiej i zwykle wiąże się z koniecznością odzyskania od beneficjenta środków nieprawidłowo wydatkowanych. W ocenie organu strona skarżąca nieprawidłowo rozciąga pojęcie korekty określonej w ww. przepisach na sytuacje, w których dochodzi do ustalenia skutkującego obniżeniem kwoty zatwierdzonej do rozliczenia w ramach wniosku o płatność, tj. wyłączenie wydatków z kwoty wydatków kwalifikowanych wskazanych do refundacji we wniosku o płatność. Minister zaznaczył, że w takiej sytuacji, zgodnie z przyjętym sposobem postępowania w Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko, nie następuje korekta dofinansowania projektu. Organ wskazał, że w przypadku stosowania tzw. taryfikatora przyjęło się używanie pojęcia korekty, która jest niczym innym, jak uznaniem części wydatków kwalifikowanych w kontrakcie za niekwalifikowane w oparciu o odpowiedni dla danego naruszenia wskaźnik taryfikatora wówczas, gdy uznanie kontraktu w całości za wydatek niekwalifikowany byłoby nieadekwatne do wagi stwierdzonego naruszenia. Czynności w tym zakresie wynikają wprost z postanowień umowy o dofinansowanie. Reasumując Minister zaznaczył, że uznanie części wydatków za niekwalifikowalne, zwane potocznie korektą finansową ma swoją podstawę w postanowieniach zawartej umowy o dofinansowanie i nie może być utożsamianie z korektą finansową, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r.
Mając na uwadze powyższą argumentację w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że strona skarżąca realizowała projekt [...]. w ramach działania 12.2 Inwestycje w infrastrukturę ochrony zdrowia o znaczeniu ponadregionalnym priorytetu XII Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie [...] z dnia [...] września 2009 r. zawartej z Instytucją Wdrażającą - Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia.
Podczas kontroli przeprowadzonych przez Centrum na podstawie § 13 ust. 1 ww. umowy stwierdzone zostały nieprawidłowości (naruszenia) skutkujące nałożeniem na skarżącą korekty finansowej. Opinia w przedmiocie nałożenia korekty finansowej została wydana w dniu [...] września 2013 r. (pismo nr [...] znane sądowi z urzędu, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. V SA/Wa 1644/14). W piśmie tym jako podstawę prawną nałożenia korekty wskazano art. 98 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L. 2006.210.25). Jednocześnie wyjaśniono, że kompetencje Instytucji Wdrażającej - Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia do ustalenia i nałożenia korekty finansowej znajdują umocowanie w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. Pismo to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a sprawa zarejestrowana pod sygnaturą V SA/Wa 2689/13. W odpowiedzi na skargę Instytucja Wdrażająca - Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia konsekwentnie wskazywało, że kompetencje do przeprowadzenia kontroli oraz ustalania i nakładania korekt finansowych wynikają z art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. Również Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę kasacyjną na postanowienie odrzucające skargę wydane w sprawie o ww. sygnaturze wskazał, że podstawę materialnoprawną do ustalania i nakładania korekt finansowych stanowi art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., do którego to przepisu wprost odsyła art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r.
Wreszcie zauważyć należy, że w myśl art. 98 ust. 2 ww. rozporządzenia, w którym przewidziano ustalanie i nakładanie korekt finansowych, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie uwzględnia charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. W art. 2 pkt 7 rozporządzenia zdefiniowano również pojęcie "nieprawidłowości" uznając, że jest to jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Na podstawie tych przepisów można stwierdzić, że korekta finansowa dotyczy zarówno systemowych nieprawidłowości stwierdzonych w programach operacyjnych, jak i nieprawidłowości indywidualnego beneficjenta, zaistniałych podczas realizacji projektu objętego umową o dofinansowanie zawartą w ramach określonego programu operacyjnego. W zakresie dotyczącym korekt czynionych w odniesieniu do indywidualnych beneficjentów – stron umowy o dofinansowanie konkretnego projektu kwestia ta została uregulowana w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. Ponadto korektę finansową można określić jako wyliczenie kwoty pomniejszenia przyznanego umownie dofinansowania, stanowiącego konsekwencję dopuszczenia się przez beneficjenta nieprawidłowości w związku z realizacją projektu objętego umową o dofinansowanie (v. uchwała NSA z 27.10.2014 r., II GPS 2/14 ).
W świetle powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że uznanie części wydatków za niekwalifikowalne ma swoją podstawę w postanowieniach zawartej umowy o dofinansowanie i nie może być utożsamianie z korektą finansową, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r.
Jednakże przyjęcie, że podstawę materialnoprawną do ustalania i nakładania korekt finansowych stanowi art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., do którego to przepisu wprost odsyła art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. nie oznacza, iż rozstrzygnięcie o prawidłowości nałożenia korekty stanowi zagadnienie wstępne wobec postępowania w sprawie decyzji o zwrocie środków, a ponadto winno być wydane w formie decyzji administracyjnej.
Zagadnienie dotyczące możliwości ustalenia i nałożenia korekty finansowej w drodze decyzji administracyjnej było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14. Z tezy tej uchwały jednoznacznie wynika, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W uchwale tej wyjaśniono, że w świetle ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju prawną podstawę dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej stanowi umowa zawierana pomiędzy instytucją zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą a beneficjentem pomocy. Podpisanie takiej umowy tworzy zobowiązanie cywilnoprawne. Jednakże nie wszystkie elementy tej relacji mają charakter cywilnoprawny. Ustawodawca wprowadził do tych stosunków prawnych, łączących strony umowy o dofinansowanie, elementy publicznoprawne, stanowiące dodatkowe gwarancje, zapewniające prawidłową realizację umowy. Wyposażył instytucję zarządzającą w atrybut władzy administracyjnej w postaci orzekania o zwrocie dofinansowania w drodze decyzji administracyjnej. Postanowił o tym wprost w art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. Według tego przepisu do zadań instytucji zarządzającej należy w szczególności odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych. W przyjętym ustawowo modelu dofinansowania projektów dopuszczenie możliwości władczego działania jednej ze stron tej umowy ma niewątpliwie charakter wyjątkowy. W związku z tym nadanie omawianej korekcie formy decyzji administracyjnej stanowiłoby poszerzenie tego wyjątku i wymagałoby wskazania wyraźnej podstawy prawnej. Tymczasem art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. przewiduje jedynie nakładanie takich korekt, pomijając formę działania podmiotu ustalającego i nakładającego korektę. Użycie w pkt 15a określenia "ustalanie i nakładanie" korekty nie jest, wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że owo ustalenie i nałożenie powinno mieć formę decyzji administracyjnej. W cytowanej uchwale wskazano jednocześnie, że korekta i zwrot środków przyznanych umową o dofinansowanie projektu dotyczą tego samego stanu faktycznego – tych samych nieprawidłowości popełnionych przez określonego beneficjenta w związku z realizacją przez niego projektu objętego dofinansowaniem. W związku z tymi naruszeniami podmiot przyznający dofinansowanie dokonuje korekty (wylicza kwotę podlegającą "potrąceniu" z przyznanego dofinansowania) i domaga się jej zwrotu. Inaczej mówiąc – korekta ma ścisły związek z instytucją zwrotu środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów. Jednocześnie ustalenie i nałożenie korekty finansowej oraz zobowiązanie do zwrotu środków to dwie odrębne od siebie instytucje, choć ściśle ze sobą powiązane, bowiem korekta przekłada się na zwrot środków finansowych, o którym mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 z późn.zm.) dalej: u.f.p. Wynika to z podstawy faktycznej korekty, która także stanowi okoliczności faktyczne zwrotu. Jeżeli się zważy, że zwrot, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. i art. 207 ust. 1 u.f.p. dotyczy tych samych środków uznanych za nienależne z powodu tych samych naruszeń, które stwierdzono dokonując korekty, to nie byłyby do pogodzenia dwie kolejne decyzje, dotyczące tego samego przedmiotu (decyzja o nałożeniu korekty i decyzja o zwrocie). Nałożenie korekty w formie decyzji administracyjnej czyniłoby zbędnym wydanie decyzji o zwrocie tych środków, ponieważ tak rozumiana korekta w istocie zawierałaby w sobie rozstrzygnięcie o zwrocie a więc zastępowałaby decyzję, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p. Decyzja administracyjna jest jednostronnym rozstrzygnięciem kształtującym prawa lub obowiązki indywidualnego podmiotu. Ustalenie i nałożenie korekty decyzją, określającą kwotę środków, które podlegają zwrotowi, oznaczałoby nałożenie na beneficjenta obowiązku zwrotu tej kwoty, podlegającego wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej (art. 3 w zw. z art. 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. Nr 24, poz. 151 ze zm.). W tej sytuacji bezprzedmiotowe byłoby zarówno wezwanie beneficjenta przez instytucję, która zawarła umowę o dofinansowanie, do dobrowolnego zwrotu kwoty ustalonej w decyzji o korekcie (art. 207 ust. 8 u.f.p.), jak i wydanie na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. decyzji zobowiązującej do zwrotu.
W konkluzji tych rozważań NSA wskazał, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. W postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji korekta podlega również kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie.
Mając na uwadze powyższe raz jeszcze wskazać należy, że ustalanie i nakładanie korekt finansowych przewidziano w rozporządzeniu nr 1083/2006 (art. 98 ust. 2), do którego wprost odsyła art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. Na podstawie ww. przepisów w niniejszej sprawie ustalona została korekta finansowa, a stanowisko organu, że ma ona jedynie podstawę w postanowieniach umowy jest nieprawidłowe.
Jednocześnie – zgodnie z poglądem wyrażonym w ww. uchwale NSA, a wbrew twierdzeniu strony skarżącej – nie było podstaw aby korekcie tej nadać formę decyzji administracyjnej, co szczegółowo wyjaśniono powyżej.
Podobnie bezpodstawne jest twierdzenie skarżącej, że kwestia oceny prawidłowości ustalenia i nałożenia korekty finansowej stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające zwieszenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie środków. Ustalenie i nałożenie korekty jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty dochodzonej korektą, poprzedzającym postepowanie administracyjne w tej sprawie, stanowi element stanu faktycznego tej sprawy, a kontroli sądu podlega z racji oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło