V SA/Wa 1229/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych uchyla zaskarżoną decyzję. 1.Decyzją z dnia [...].11.2017 r . Dyrektor OR ARiMR w C. - stosownie do treści art. 26 ust.1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz.U. z 2017 r. poz.562 z późn. zm.) oraz §- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r.,- poz.982 z późn. zm.) - odmówił M.R. przyznania pomocy finansowej na operacje typu " Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020. W motywach wskazano ,że takie rozstrzygnięcie podjęto ze względu na treść § 17.2 rozporządzenia, z którego wynika, że pomoc jest przyznawana " jeżeli wnioskodawca uzyskał co najmniej 12 punktów", a Strona uzyskała ich tylko 10. 2. W efekcie wniesionego przez Stronę odwołania decyzją z dnia [...].05.2018 r. Prezes ARiMR- stosownie do treści art.138 §1 pkt 1 k.p.a.- utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny. W motywach wskazano na treść art.138 §1 pkt.1 k.p.a. oraz przytoczono treść § 16 i 17 ust.1 rozporządzenia . Wskazano też na podstawę i wysokość przyznanej punktacji: - powierzchnia użytków rolnych – 4,0 pkt, - produkcja roślin wysokobiałkowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu( Dz.U. poz. 351 i 672) , jeżeli powierzchnia użytków rolnych , na których będą uprawiane te rośliny, wynosi co najmniej 1 ha- 2pkt, - udział w szkoleniach 2 pkt, - zobowiązanie do przygotowania planu nawozowego , o którym mowa w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach " Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz.415 ze zm.), oraz stosowania tego planu – 2 pkt, Łączna ilość uzyskanych punktów 10. Zdaniem Prezesa ARiMR Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w decyzji z dnia [...].11.2017 r. zasadnie odmówił M.R. przyznania pomocy finansowej, z uwagi na brak wypełnienia warunku o którym jest mowa w § 17 ust 2 rozporządzenia. Odnosząc się do argumentów, podniesionych przez Stronę w odwołaniu w zakresie znajomości przepisów dotyczących przyznania pomocy finansowej na operacje typu " Premie dla młodych rolników ‘’ w ramach poddziałania " Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego PROW 2014-2020, Organ wskazał , iż nie stanowią okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, tym samym nie ma podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, albowiem Prezes ARiMR stoi na straży praworządności i nie może podejmować decyzji sprzecznych z przepisami prawa. Należy podkreślić ,że nie ma możliwości , aby Prezes ARiMR zwolnił M.R., z obowiązku spełnienia warunków przyznania pomocy. M.R. w pkt XVI wniosku o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu " Premie dla młodych rolników" potwierdził znajomość zasad przyznawania i wypłaty pomocy określone w rozporządzeniu. Zgodnie z wyrokiem WSA we Wrocławiu sygn. akt II SA/Wr 745/09 "(...) skarżący, jako prowadzący działalność rolniczą i korzystający za szczególnej formy pomocy jaką są dopłaty musi dysponować pewnym zasobem wiedzy i mieć świadomość co do ciążących na nim obowiązków związanych w partycypowaniu w programie pomocowym. Oświadczył i zobowiązał się z resztą do tego w swoim wniosku oraz korektach podpisując stosowne "oświadczenia i zobowiązania" zawarte w drukach wniosku. Należy zwrócić uwagę, że postępowanie o przyznanie płatności jest szczególnie sformalizowane , co wynika z faktu, że pomoc dla rolników odbywa się udziałem funduszy strukturalnych. Wszelkie działania , aby mogły zainicjować żądany skutek muszą przybrać konkretną, przewidywaną do tego formę". 3. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie – żądając przywrócenia wniosku do dalszego procedowania – wniósł M.R. W motywach zwrócił uwagę ,że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wskazania , dlaczego nie zostały przyznane punkty za różnicę wieku pomiędzy przekazującymi gospodarstwo a młodym rolnikiem. Uzyskanie tych punktów (2 pkt.) umożliwiłoby dalsze rozpatrywanie wniosku i przyznanie pomocy. "Jak napisałem w poprzednim piśmie na etapie sporządzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej uzyskałem informację w BP ARiMR stwierdzającą ,że jeżeli różnica wieku pomiędzy przekazującym gospodarstwo a młodym rolnikiem wynosi powyżej 26-5 lat- przyznaje się 2 punkty. Punkty te miały być przyznane niezależnie od ilości gruntów rolnych przekazywanych na własność. Stosując tę zasadę uzyskałem 12 punktów co uprawniało mnie do skorzystania z programu. Dopiero na etapie weryfikacji wniosku w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR zostałem poinformowany, że punkty za różnicę wieku są przyznawane jeżeli większą część przejmowanych gruntów stanowią grunty nabywane przez gospodarstwo na własność. Posiadanie właściwej wiedzy na etapie sporządzania wniosku o przyznanie pomocy finansowej spowodowałoby ,że szukałbym innych rozwiązań, w celu znalezienia wystarczającej liczby punktów . Jednym z nich mogłoby być przeprowadzenie inwestycji w zakresie ochrony środowiska i klimatu. Za powyższe kryterium przysługuje do 5 punktów." Skarżący wskazał ,że od 29 kwietnia 2016 roku jest posiadaczem 7,2340 ha gruntów rolnych, co umożliwia złożenie wniosku w następnym naborze. Dodatkowo w celu realizacji zobowiązań biznesplanu zdał egzamin i posiada świadectwo potwierdzające kwalifikacje R.3.Prowadzenie produkcji rolniczej w zawodzie rolnik, co łącznie z ukończoną szkołą średnią potwierdza posiadanie przez skarżącego kwalifikacji zawodowych. Jak wynika z powyższego poczynił kroki w celu realizacji operacji. Uważa ,że w wyniku błędnej informacji uzyskanej w BP ARiMR wniosek nie uzyskał wystarczającej ilości punktów umożliwiającej uzyskanie pomocy. Posiadanie właściwej wiedzy na etapie sporządzania wniosku, umożliwiłoby znalezienie innych kryteriów wyboru i uzyskanie wystarczającej liczby punktów. 4. W odpowiedzi na skargę –żądając jej oddalenia- podniesiono argumenty zbieżne z motywami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie dostrzec wypada, że uzasadnienie decyzji Organu II instancji nie odnosi się do niezwykle istotnej kwestii, a mianowicie odmowy przyznania dwóch punktów, o których mowa w skardze ( vide pkt.3 uzasadnienia Sądu), której zapewne by nie wniesiono gdyby Prezes – zgodnie z kodeksową zasadą przekonywania( art. 11 k.p.a.) - przekonywująco odniósł się do tej argumentacji. Trzeba zatem przypomnieć Prezesowi, że Strona w odwołaniu podniosła: "Z otrzymanej od Państwa decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2017 roku wynika, że uzyskałem jedynie 10,00 punktów, a pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca uzyska co najmniej 12 punktów. W tym miejscu muszę z całą stanowczością stwierdzić, że powyższy zapis był mi znany na etapie sporządzania wniosku o przyznanie prawa pomocy finansowej. Dlaczego więc zabrakło mi 2 punktów? Na etapie sporządzania wniosku o przyznanie pomocy finansowej uzyskałem informację w BP ARiMR stwierdzającą, że jeżeli różnica wieku pomiędzy przekazującymi gospodarstwo a młodym rolnikiem wynosi powyżej 25 lat- przyznaje się 2 punkty. Punkty te miały być przyznawane niezależnie od ilości gruntów rolnych przekazywanych na własność. Stosując tę zasadę uzyskałem 12 punktów co uprawniało mnie do skorzystania z programu. Dopiero na etapie kwalifikacji wniosku w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR zostałem poinformowany, że punkty za różnicę wieku są przyznawane jeżeli większą część przejmowanych gruntów stanowią grunty nabywane przez gospodarstwo na własność. Posiadanie właściwej wiedzy na etapie sporządzania wniosku o przyznanie pomocy finansowej spowodowałoby, że szukałbym innych rozwiązań, w celu znalezienia wystarczającej ilości punktów. Jednym z nich mogłoby być przeprowadzenie inwestycji w zakresie ochrony środowiska i klimatu. Za powyższe kryterium przysługuje do 5 punktów. W tym miejscu pragnę poinformować, że od 29 kwietnia 2016 roku jestem posiadaczem 7,2340 ha gruntów rolnych, co umożliwia mi złożenie wniosku w następnym naborze. Dodatkowo w celu realizacji zobowiązań biznesplanu zdałem egzamin i posiadam świadectwo potwierdzające kwalifikacje R.3.Prowadzenie produkcji rolniczej w zawodzie rolnik, co łącznie z ukończoną szkołą średnią potwierdza posiadanie przez mnie kwalifikacji zawodowych . Jak wynika z powyższego poczyniłem już kroki w celu realizacji operacji. Uważam ,że w wyniku błędnej informacji uzyskanej w BP ARiMR mój wniosek nie uzyskał wystarczającej ilości punktów umożliwiającej uzyskanie pomocy. Posiadanie właściwej wiedzy na etapie sporządzania wniosku, umożliwiłoby znalezienie innych kryteriów wyboru i uzyskanie wystarczającej ilości punktów. Dlatego zwracam się z uprzejmą prośbą o przywrócenie do dalszego rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy finansowej wraz z możliwością zmiany kryteriów wyboru w celu uzyskania minimalnej ilości punktów". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes wskazał " stoi na straży praworządności i nie może podejmować decyzji sprzecznych z przepisami prawa". Rzeczywistość jest- co należy wyraźnie podkreślić- zupełnie inna, a ocena przeprowadzonego postępowania odwoławczego jest zdecydowanie negatywna. Sąd zauważa, że wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania nie można zrozumieć- jak to czyni Prezes- w sposób formalny. Do uznania, że zasada ta została zrealizowana, nie wystarcza, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też , by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, w szczególności przez prawidłową ocenę wniesionego środka zaskarżenia. Zasada dwuinstancyjności postępowania , o której mowa w art. 15 k.p.a. nakłada także obowiązek ponownego rozpoznania sprawy co do istoty i wydania decyzji stosownie do treści art. 138 k.p.a., także w sytuacji, w której we wcześniejszej fazie- przed organem I instancji poczyniono kompletne ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy i nie zachodzi potrzeba uzupełniania materiału dowodowego, a tego także zabrakło w postępowaniu odwoławczym. Mając powyższe na względzie należy zobowiązać Prezesa do oceny przytoczonej wyżej argumentacji odwołania, zwłaszcza w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydania –zgodnie z zasadą praworządności – słusznej decyzji, a w uzasadnieniu- z poszanowaniem dyrektywy przekonywania . Mając na względzie treść art.145§ 1 pkt 1a) i c) należało orzec, jak w sentencji.