V SA/Wa 1232/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi V. P. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz V.P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący – V. P. obywatel U. – [...] listopada 2006 r. wystąpił do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda M. decyzją z [...] października 2007 r. nr [...] odmówił skarżącemu udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Od powyższej decyzji skarżący – działający przez profesjonalnego pełnomocnika – złożył [...] marca 2011 r. odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców podnosząc, że zaskarżona decyzja została doręczona prawidłowo [...] marca 2011 r. i od tego momentu należy liczyć 14 dniowy bieg terminu na złożenie odwołania. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r. nr [...]– działając na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że decyzja Wojewody M. z [...] października 2007 r. została wysłana pocztą [...] października 2007 r. na adres podany przez skarżącego we wniosku tj. [...]. Z adnotacji na kopercie wynika, iż doręczyciel [...] października 2007 r. pozostawił awizo w skrzynce, gdyż adresat był nieobecny. Następnie [...] października 2007 r. przesyłkę awizowano powtórnie. [...] listopada 2007 r. decyzja została zwrócona do M. Urzędu Wojewódzkiego z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". Skarżący [...] marca 2011 r. ustanowił pełnomocnika, któremu [...] marca 2011 r. została doręczona decyzja z [...] października 2007 r. Pełnomocnik skarżącego [...] marca 2011 r. złożył odwołanie od tej decyzji. W związku z powyższym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, gdyż termin do złożenia odwołania upłynął [...] listopada 2007 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożonej pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Wojewody M. z [...] października 2007 r. została wysłana skarżącemu ze skutkiem doręczenia [...] listopada 2007 r.; 2. art. 129 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody M. z [...] października 2007 r. i wskazanie, iż termin do złożenia odwołania upłynął [...] listopada 2007 r.; 3. art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak doręczenia decyzji Wojewody M. z [...] października 2007 r.; 4. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zaufania do działania organów w wyniku braku w aktach sprawy dowodu doręczenia decyzji Wojewody M. z [...] października 2007 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w celu uznania, iż pismo zostało doręczone w trybie zastępczym określonym w art. 44 k.p.a. konieczne jest udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich ustanowionych w tym artykule czynności doręczyciela. Pierwszym warunkiem jest prawidłowe zaadresowanie przesyłki, w niniejszej sprawie doręczane pismo wskazuje błędne dane skarżącego zamiast jego wysłania do V. P. zostało wysłane do V. P. Błąd ten spowodował niemożność doręczenia awizowanej przesyłki. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że jednym z warunków doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. jest wymóg adnotowania przez doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. W przedmiotowej sprawie przy prawdopodobnym awizowaniu przesyłki [...] października 2007 r. na kopercie brakuje podpisu doręczyciela, a po drugie nie znajduje się informacja , iż adresat został powiadomiony o przesyłce i możliwości jej odebrania w określonym terminie. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił, że powtórne awizo nastąpiło po upływie 6 a nie 7 dni od pierwszej awizacji. W związku z powyższymi zarzutami nie można było uznać, że organ prawidłowo doręczył decyzję Wojewody M. z [...] października 2007 r. w trybie art. 44 k.p.a. W takiej sytuacji prawidłowe doręczenia nastąpiło [...] marca 2011 r., a zatem złożenia odwołania [...] marca 2011 r. nastąpiło z zachowaniem 14 dniowego terminu. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: skarga jest zasadna. W sprawie niniejszej organ przyjął za skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji Wojewody M. z [...] października 2007 r. powołując się na przepis art. 44 k.p.a. Przepis art. 44 k.p.a. określa, kiedy możliwe jest przyjęcie fikcji doręczenia. Przesłanką zastosowania komentowanego przepisu jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Przepis art. 44 kpa, kluczowy dla oceny terminowości wniesienia środka odwoławczego, formułuje precyzyjnie przesłanki, pozwalające na zastosowanie fikcji doręczenia przez awizo. W razie zatem niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę lub też pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Mając na uwadze treść ww. przepisów wskazać należy, iż każde potwierdzenie odbioru, które powraca do nadawcy, winno wyraźnie wskazywać następujące okoliczności: przesłanki zastosowania doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. – czyli przyczyny niemożności doręczenia w trybie art. 42 lub art. 43 k.p.a., fakt zawiadomienia adresata o przesyłce, fakt powtórnego zawiadomienia po upływie 7 dni od daty złożenia pisma w placówce pocztowej, informacja, iż zawiadomienia o przesyłce zostały każdorazowo umieszczone w miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Podnieść tutaj także należy, iż w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że potwierdzenie odbioru przesyłki musi być tak wypełnione przez doręczyciela, aby w sposób nie budzący wątpliwości wynikała z niego okoliczność pozostawienia zainteresowanemu informacji o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym oraz aby wynikał z potwierdzenia odbioru okres przez jaki placówka pocztowa przechowywała dane pismo. Zawsze zatem, na podstawie akt administracyjnych możliwe powinno być ustalenie: czy i w jaki sposób doręczyciel powiadomił adresata o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można to pismo odebrać. Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. zakłada więc możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma, nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione ww. przesłanki art. 44 k.p.a. Podkreślić tutaj należy, iż skuteczne zawiadomienie o złożeniu w placówce pocztowej pisma przesłanego za pośrednictwem poczty (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Ponieważ wzmiankowany przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Brak pewności co do pozostawienia zawiadomienia o złożeniu awizowanej przesyłki w urzędzie pocztowym, skutkuje niedoręczeniem przedmiotowego pisma, dlatego też, okoliczność pozostawienia tego zawiadomienia musi być potwierdzona stosowną adnotacją doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma, stempla czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Musi być bowiem wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w cyt. art. 44 k.p.a. (por. wyrok NSA z 28 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 528/05 LEX nr 194352). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ww. warunki skutecznego doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Bowiem ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji nie wynika, po pierwsze – w jaki sposób [...] października 2007 r. doręczyciel podczas awizowania powtórnego powiadomił adresata o przesyłce, brak jest informacji o miejscu pozostawienia awizo, a po drugie – brak jest podpisu osoby doręczającą przesyłkę. W przedmiotowej sprawie brak jest zatem możliwości przyjęcia fikcji doręczenia decyzji Wojewody M. z [...] października 2007 r. w trybie art. 44 k.p.a. i z tych też powodów należało uznać zarzuty skargi. Ponadto słusznie skarżący dostrzegł, że drugie awizo nastąpiło po upływie 6 a nie 7 dnia, a także, że w nazwisko adresata zostało podane w sposób błędny. Z powyższych przyczyn należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów nakazujących organom administracji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 8 k.p.a.), w konsekwencji czego przyjęto, z naruszeniem art. 44 k.p.a., iż decyzja z [...] października 2007 r. została skarżącemu skutecznie doręczona z ostatnim dniem terminu, przez jaki poczta obowiązana była przechowywać pismo w placówce pocztowej. W tej sytuacji należy przyjąć, że decyzja Wojewody M. z [...] października 2007 r. została doręczona skarżącemu dopiero [...] marca 2011 r., co oznacza, że odwołanie od tej decyzji zostało złożone z zachowaniem 14 dniowego terminu i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców powinien je rozpoznać merytorycznie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 3 p.p.s.a.