V SA/Wa 1233/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-17

Skład orzekający: Andrzej Kania, Jolanta Bożek, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowna Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, oparta wyłącznie na ocenie działalności gospodarczej cudzoziemca jako niekorzystnej dla gospodarki narodowej, jest prawidłowa, gdy nie rozpatrzono przesłanek z art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach oraz czy organ prawidłowo ocenił posiadanie stabilnego i regularnego źródła dochodu przez cudzoziemca?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nieprawidłowo ograniczył ocenę do przesłanki działalności gospodarczej korzystnej dla gospodarki narodowej, pomijając przesłanki z art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, które również mogły uzasadniać udzielenie zezwolenia. Ponadto organ błędnie ocenił brak stabilnego i regularnego źródła dochodu, nie uwzględniając dochodów rodziny cudzoziemca. W konsekwencji decyzja została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem wszystkich przesłanek prawnych i faktycznych.
Stan faktyczny
K. D., obywatelka A., wystąpiła w marcu 2009 r. o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce, powołując się na długoletni pobyt i prowadzenie działalności gospodarczej jako wspólnik spółki. Wojewoda odmówił zezwolenia, uznając, że działalność spółki nie jest korzystna dla gospodarki narodowej, a cudzoziemka nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy. K. D. zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. naruszenie przepisów dotyczących przesłanek udzielenia zezwolenia oraz błędną ocenę sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od organu zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant: referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... lutego 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz K. D., kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., mocą której organ pierwszej instancji odmówił udzielenia K. D. (obywatelce A.) zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 18 marca 2009 r.. K. D. wystąpiła o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż przebywa w Polsce z rodziną od 1996 r. W 2004 r. otrzymała kartę czasowego pobytu , ma dobry kontakt z obywatelami Polski, ma tutaj plany na dalsze życie, więc prosi o wydanie karty na dalszy okres pobytu w Polsce. W dniu [...] listopada 2009 r. decyzją o wskazanym wyżej numerze Wojewoda [...] odmówił cudzoziemce żądanego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, że prowadzona przez K. D. działalność gospodarcza jest korzystna dla gospodarki narodowej, zatem brak jest podstaw do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w oparciu o art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Organ wskazał, jednocześnie, iż cudzoziemka podczas pobytu w Polsce nie utrzymuje się samodzielnie, a więc jej pobyt jest integralnie związany z pobytem męża, któremu Wojewoda [...] odmówił udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek złożonego odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż K. D. wraz ze swoim mężem G. A. oraz M. M. są wspólnikami ,,M. [...]’’ Sp. z o. o., w której G. A. pełni funkcję Wiceprezesa Zarządu. K. D. nie jest zatrudniona w w/w spółce. Stosownie do postanowień art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystną dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniającą się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy – jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Organ powołał się również na treść art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który wykaże, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-3 lub w art. 53 ust. 1, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Ponadto jak wskazał organ art. 53 b ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy stanowi, że cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1,2,7,9,13,14,16-18 oraz w art. 53 a, jest obowiązany posiadać: • ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz • stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w przypadkach o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1,2,7,9,13 i 14 oraz w art. 53 a pkt 1 lit. b oraz pkt 2 i 4. Zdaniem organu orzekającego działalność sp. z o.o. "M. [...]", której wspólnikiem jest K .D. nie jest korzystna dla gospodarki narodowej. W jego ocenie strona nie wykazała aby prowadzona przez nią działalność (handel) była korzystna dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniała się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzała korzystne innowacje. Ponadto z akt sprawy wynika, iż spółka nie posiada żadnego majątku trwałego i nie poczyniła żadnych inwestycji. Od początku działalności spółka generuje straty, nawet bowiem gdy w latach poprzednich osiągała zyski był on odliczany od straty. Organ zauważył, że w toku postępowania prowadzonego przed Wojewodą [...] spółka prowadzona przez cudzoziemca zatrudniała jedną obywatelkę polską na pół etatu. Do odwołania dołączono umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, zawartą z obywatelka polską, jednakże w ocenie organu odwoławczego wspomniana umowa zawarta została na potrzeby toczącego się postępowania, w celu wykazania poprawy kondycji finansowej spółki. Poza tym rodzina wnioskodawczyni nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu, nie mogą go bowiem stanowić środki zgromadzone na rachunku bankowym. Przeszkodą do odmowy udzielenia żądanego zezwolenia nie może być, zdaniem Szefa Urzędu, również gorsza niż na terytorium RP sytuacja ekonomiczna całej rodziny zainteresowanej po powrocie do kraju pochodzenia, w związku ze sprzedażą całego majątku. Organ II instancji wyjaśnił również, iż działania organów orzekających w sprawie nie naruszają postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców strona podniosła: 1. naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że działalność gospodarcza prowadzona przez Skarżącą nie jest korzystna dla gospodarki narodowej; 2. niezastosowanie art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 94a ust. 1a ustawy o systemie oświaty, przy jednoczesnym naruszeniu art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 18 i 47 Konstytucji RP oraz art. 8 Konwencji Narodów Zjednoczonych o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez pominięcie innych okoliczności uzasadniających udzielenie Skarżącej pozwolenia na pobyt, a w szczególności konieczności zapewnienia edukacji szkolnej dzieciom Skarżącej przy poszanowaniu zasady ochrony i integralności rodziny oraz zasady poszanowania życia osobistego i prywatnego Skarżącej; 3. naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 53b ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie posiada stabilnego i regularnego źródła dochodu, a także błędne ustalenia dotyczące stanu faktycznego w zakresie posiadania przez Skarżącą środków finansowych i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w tym zakresie; 4. błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wskutek pominięcia istotnych przesłanek uzasadniających udzielenie Skarżącej i jej rodzinie zezwolenia na pobyt, w szczególności wynikających z art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach; 5. naruszenie art. 7,77 §1, art. 80 i art. 107 §3 k.p.a. poprzez pomięcie istotnych twierdzeń i argumentów podnoszonych przez Skarżącą, a w rezultacie dokonanie rozstrzygnięcia sprzecznego zarówno z interesem społecznym, jak i słusznym interesem strony; 6. naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. poprzez działanie niezgodne z przepisami prawa i zasadą pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, co skutkowało naruszeniem zasady pewności prawa (art. 2 Konstytucji RP) poprzez wydanie decyzji odmownej, pomimo, że wcześniej – w identycznym stanie faktycznym i prawnym – Skarżąca uzyskała decyzje pozytywną; które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wskazane naruszenia Skarżąca wniosła m.in. o uchylenie lub stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji i uznanie, że w przypadku Skarżącej zachodzą przesłanki udzielenia jej pozwolenia na pobyt na zasadzie art. 53 ust. 1 pkt 2 i 7 oraz art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, przy spełnieniu przez Skarżącą wymogów z art. 53b ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej. W motywach skargi Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że działalność spółki nie jest korzystna dla gospodarki narodowej. Stwierdziła, że z wyliczeń przedstawionych w decyzji wynika, że straty spółki były z roku na rok mniejsze, co wyraźnie wskazuje na dobre perspektywy rozwojowe przedsiębiorstwa, które od początku funkcjonowania nie zalega z regulowaniem świadczeń publicznoprawnych. Na rozwojową tendencje spółki wskazuje zatrudnienie w ostatnim okresie pełnoetatowego pracownika. W chwili obecnej spółka nadal rozwija swoją działalność, o czym świadczy konieczność zakupu kasy fiskalnej a więc zwiększenia obrotów, a ponadto zakupienia dwóch dodatkowych pawilonów handlowych oraz zawarcie umowy dzierżawy nieruchomości w celu posadowienia stanowisk handlowych. Zdaniem Skarżącej niedopuszczalne było ograniczenie rozstrzygnięcia do przesłanki określonej w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Skoro organ przyjął, że Skarżąca nie spełnia powyższej przesłanki to obowiązany był jeszcze dokonać wszechstronnej analizy innych przesłanek, a w szczególności wskazanego w treści odwołania art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Skarżąca wskazała, że zbyt pobieżnie potraktowano kwestię pobierania nauki przez jej dzieci na terenie RP oraz związanych z tym zobowiązań rodziców. Podkreśliła, że dzieci całą dotychczasową edukację szkolną odbyły w Polsce. Na poparcie przedstawionych zarzutów Skarżąca w sposób obszerny przytoczyła orzeczenia sądów administracyjnych, odnoszące się do instytucji udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony uregulowanej w ustawie o cudzoziemcach. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymał stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, w sytuacji nie uwzględniania jego wniosku o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145 § 1 p.p.s.a.). Sąd rozpoznając skargę dokonuje analizy prawnej przepisów, które były, lub powinny być, podstawą decyzji, ale także korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego a także z naruszeniem postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie niesporne jest to, że Skarżąca, będąca wspólnikiem M. [...] Sp. z o. o. w W., wystąpiła z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 234 poz. 1694 ze zm., powoływanej dalej jako: ,,ustawa o cudzoziemcach’’). W motywach wniosku Skarżąca powołała się na legalny pobyt w Polsce oraz na okoliczności polegające na długoletnim przebywaniu w Polsce całej rodziny oraz planach rodziny na dalsze życie w Polsce. Jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 2 oraz art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach – cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli: nie spełnia wymogów o których mowa w art. 53-53b ustawy. Stosownie do przytoczonego art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach – zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który: prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystną dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniającą się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzenia korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy. Uwzględniając powyższe regulacje prawne jak i stan faktyczny sprawy, organy prawidłowo przystąpiły do wyjaśnienia kwestii charakteru prowadzonej przez M. [...] Sp. z o. o. w W. działalności gospodarczej, w której Skarżąca jest wspólnikiem. Sąd podziela stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że prowadzona przez spółkę działalność gospodarcza nie jest korzystna dla gospodarki narodowej, a tym samym, że nie został spełniony wymóg prawny, przewidziany w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zwrot ,,działalność korzystna dla gospodarki narodowej’’ jest pojęciem nieostrym, ustawa o cudzoziemcach nie zawiera definicji w tym zakresie. Jednakże ustawa ta zawiera kryteria, które umożliwiają ustalenie zakresu znaczeniowego omawianego pojęcia. Przykładowo wskazanymi w powyższym przepisie kryteriami są: przyczynianie się do wzrostu inwestycji, transferu technologii czy wprowadzanie korzystnych innowacji, tworzenie nowych miejsc pracy. Skarżąca, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, opierała swe stanowisko - co do charakteru prowadzonej działalności - na okoliczności tworzenia nowych miejsc pracy, co ma potwierdzać zatrudnianie przez spółkę dwóch obywateli polskich w wymiarze pełnego etatu oraz połowy etatu, przy czym zatrudnienie na pełen etat nastąpiło na etapie postępowania odwoławczego. Organ orzekający zasadnie stwierdził, że zatrudnianie dwóch obywateli polskich przez spółkę nie przynosi korzyści gospodarce narodowej. Trudno uznać bowiem, że w kontekście pełnego brzmienia art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach (w którym mowa o wzroście inwestycji, transferze technologii i wprowadzaniu korzystnych innowacji), racjonalny ustawodawca miał na uwadze tworzenie kilku miejsc pracy. Zatrudnianie dwóch obywateli polskich nie może przyczynić się w sposób znaczący do poprawy sytuacji na rynku pracy i tym samym przyczynić się do spadku bezrobocia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców trafnie również stwierdził, że działalność handlowa spółki, która nie posiadała na dzień wydania zaskarżonej decyzji środków trwałych, nie przyczynia się do wzrostu inwestycji, transferu technologii oraz nie wprowadza korzystnych innowacji. Zasadnie również w ocenie Sądu organ przyjął, w zaskarżonym orzeczeniu, iż jednym z kryteriów oceny wpływu prowadzonej działalności na gospodarkę narodową może być wysokość dochodów otrzymywanych przez spółkę i związana z nią wysokość wpłacanych do budżetu państwa podatków. Należności uiszczane do budżetu państwa z tytułu podatku od dochodu spółki stanowią wymierne korzyści jakie Państwo osiąga z tytułu wykonywanej przez spółkę działalności gospodarczej. Opierając się na przedstawionych przez Skarżącego deklaracjach podatkowych za lata 2003 – 2008 organ prawidłowo stwierdził, że spółka nie osiągnęła dochodów, które skutkowałyby uiszczeniem należności publicznoprawnych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Prawidłowo także przyjął, że zadeklarowany dochód spółki za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 października 2009 r., najprawdopodobniej zostanie odliczony od wcześniej poniesionych strat. Na powyższą ocenę Sądu bez wpływu pozostają podnoszone przez Skarżącą okoliczności, że spółka nie posiada zaległości w płatnościach należności publicznoprawnych. Również istotnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy nie mają zdarzenia gospodarcze zaistniałe już po wydaniu zaskarżonej decyzji, podniesione przez skarżącego na etapie postępowania sądowego. Podkreślić należy, że warunkiem udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest faktyczne prowadzenie działalności korzystnej dla gospodarki narodowej. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie ,,prowadzi działalność gospodarczą korzystną dla gospodarki narodowej’’ wskazuje na to, że organy rozpoznające sprawę oceniają stan działalności i kondycję spółki na dzień wydawania decyzji. Przedstawiając powyższe Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Za zasadne natomiast Sąd uznał zarzuty skargi, które sprowadzają się do niezastosowania w sprawie art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Zauważyć należy, że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, bez względu na podstawę prawną jego udzielenia, stanowi jednolitą instytucję prawną, której istotą jest zgoda na pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez określony czas, dłuższy niż 3 miesiące. W toku prowadzonego postępowania z wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Skarżąca powoływała się nie tylko na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, lecz także na inne okoliczności, związane z długoletnim pobytem całej rodziny w Polsce, planami życiowymi rodziny Skarżącej w Polsce, podjęciem i kontynuowaniem nauki w Polsce przez dzieci Skarżącej. Zatem motywując swój wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemka nie oparła się wyłącznie na okoliczności (przesłance) z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Ustawodawca w art. 53 oraz art. 53 a ustawy o cudzoziemcach odmiennie ukształtował przesłanki uzasadniające udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że organ administracji publicznej ma obowiązek wziąć pod uwagę całokształt przepisów regulujących rozstrzygane zagadnienie (wyrok NSA z dnia 23 czerwca 1983 r., II SA 475/83, ONSA 1983 /1/43). Podobnie w piśmiennictwie podnosi się, że organy zobowiązane są do respektowania przepisów wyznaczających przedmiot danego postępowania (zob. G. Łaszczyca, C. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Tom I, Zakamycze 2005, s. 583). Do takich przepisów niewątpliwie należy art. 53 ustawy o cudzoziemcach, ale również art. 53 a tejże ustawy, zawierający katalog okoliczności, które mogą uzasadniać udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zgodnie z art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który: wykaże, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-3 lub w art. 53 ust. 1 - jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W rozpatrywanej sprawie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w podstawie prawnej decyzji, powołał się na art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach a zatem uznał, że Skarżąca nie spełnia wymogów o których mowa w art. 53 – 53 b ustawy, to jednak w swych rozważaniach ograniczył się w zasadzie do oceny charakteru prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej (przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy) oraz ustalenia czy Skarżąca posiada stabilne i regularne źródło dochodu wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu (przesłanki z art. 53 b ust. 1 pkt 2 ustawy). Należy zauważyć, że wskazując przepis art. 57 ust. 1 pkt 1 jako obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie przeanalizował wszystkich wymogów, o których mowa w art. 53 – 53 b ustawy o cudzoziemcach. Organ pominął, przy ocenie stanu faktycznego sprawy, pomimo powołania w podstawie prawnej decyzji oraz przytoczenia w uzasadnieniu decyzji art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, czy wobec Skarżącej zachodzą podstawy do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Artykuł 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu – skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia. Tym większe znaczenie ma więc prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz poprawne odczytanie treści przepisu, gdyż właściwa jego interpretacja jest punktem odniesienia i podstawowym warunkiem rozstrzygnięcia. Redakcja art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która odsyła do wymogów o których mowa w art. 53-53b ustawy, wskazuje, że chodzi o całość przepisów art. 53 – 53 b ustawy. W tej sytuacji organ nie może ograniczyć się jedynie do wybiórczej analizy sytuacji Skarżącej, lecz powinien zbadać ją w kontekście wszystkich wymogów, w tym z art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy, i dokonać oceny czy w przypadku cudzoziemca istnieją inne okoliczności niż przewidziane w art. 53 ust. 1 oraz 53 a ust. 1 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach, uzasadniające jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Sąd uwzględnił zarzut skargi odnoszący się do kwestii posiadania przez Skarżącą stabilnego i regularnego źródła dochodu, czyli wymogu określonego w art. 53 b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 53 b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach. Przepisy te stanowią, że cudzoziemiec jest obowiązany posiadać stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny, pozostających na jego utrzymaniu oraz, że dochód ten po odliczeniu kosztów zamieszkania, przypadający na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca lub na cudzoziemca, gdy jest osobą samotną, musi być wyższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm., powoływanej dalej jako: ,,ustawa o pomocy społecznej’’). W ocenie organu Skarżąca nie ma stabilnego i regularnego źródła dochodu, co uniemożliwia otrzymanie zezwolenia na zamieszkanie. Organ orzekający dokonał analizy sytuacji finansowej Skarżącej (jej rodziny) przy uwzględnieniu kosztów zamieszkania rodziny oraz dochodów męża Skarżącej (z których utrzymywana jest rodzina Skarżącej) i na tej podstawie wyliczył, że dochód na jednego członka 4 osobowej rodziny Skarżącej, po odjęciu kosztów zamieszkania, wynosi 442, 74 zł. (vide notatka służbowa z 3 listopada 2009 r., k-80 akt administracyjnych). Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł(, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że dochód na członka rodziny Skarżącej, wyliczony przez organ, przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Źródłem dochodu rodziny Skarżącej jest praca męża Skarżącej świadczona na podstawie umowy o pracę, zawartej zgodnie z posiadanym przez męża Skarżącej zezwoleniem na pracę. W tej sytuacji organ nie miał podstaw by kwestionować, na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, posiadania przez Skarżącą stabilnego i regularnego źródła dochodu, co świadczy o naruszeniu przez organ art. 53 b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 53 b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach. Nadmienić w ty miejscu należy, że ustawa o cudzoziemcach nie reguluje ,,rodzaju’’ źródła dochodu jakie powinien posiadać cudzoziemiec, w szczególności nie stanowi, że źródłem dochodu może być wyłącznie praca świadczona przez cudzoziemca. Tym samym brak jest podstaw by - co do zasady - przy wyliczaniu dochodu cudzoziemca, pomijać środki finansowe (oszczędności) cudzoziemca czy też pomoc otrzymywaną od rodziny, jeżeli posiadanie takich środków jest niesporne. W takiej sytuacji istotna jest kwota takich środków, ilość członków rodziny a także czasokres obowiązywania wnioskowanego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Tego rodzaju rozważań zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co dodatkowo uzasadnia zarzut w omawianym zakresie. Przedstawione powyżej uwagi prowadzą do wniosku, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się zarówno naruszenia prawa materialnego, tj. art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 a ust. 1 pkt 4 oraz art. 53 b ust. 1 pkt 2 w związku z art. 53 b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach, co miało wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów postępowania zawartych w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływanej dalej jako: ,,k.p.a.’’), tj. w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a każde z tych naruszeń proceduralnych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobligowane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien rozważyć wszystkie podniesione wyżej okoliczności i dokonać oceny w zakresie wyżej wskazanym, przy właściwym zastosowaniu przepisów prawa materialnego i z poszanowaniem dla przepisów postępowania. W szczególności organ ponownie rozstrzygając sprawę powinien ustalić czy w sytuacji Skarżącej (jej rodziny) nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w kontekście prawidłowo ustalonego stanu faktycznego na który składają się niewątpliwie kwestie związane z długoletnim, nieprzerwanym a także legalnym pobytem w Polsce całej najbliższej rodziny skarżącego, planami życiowymi tej rodziny czy też kontynuacją procesu edukacji – rozpoczętej - w Polsce przez dorosłe już obecnie dzieci Skarżącej. Organ powinien również dokonać ponownej oceny działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę, której wspólnikiem jest Skarżąca, w zakresie wypełnienia wymogu z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, uwzględniając przy tym stan faktyczny ustalony i istniejący w dacie wydawania ponownej decyzji, a więc z odniesieniem się także do zdarzeń gospodarczych zaistniałych po wydaniu zaskarżonej decyzji, na które Skarżąca powoływała się w toku postępowania sądowego. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło