V SA/Wa 1237/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-01

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania rodziny, leczenia i nauki dzieci, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej. Osoba fizyczna może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania i otrzymać ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, a jej dochody ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe, leczenie i edukację dzieci.
Stan faktyczny
Skarżący A.F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, chorą, niezdolną do pracy, a jego żona pracuje jako pielęgniarka. Rodzina utrzymuje się z pensji żony i renty skarżącego, ponosząc koszty leczenia, nauki dzieci i utrzymania domu. Sytuacja finansowa rodziny jest trudna i nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1. zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. A. F. (dalej "skarżący") złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w W. formularz PPF wnioskując w nim o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż jest osobą chorą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, niezdolną do pracy. Żona skarżącego jest pielęgniarką, pracuje, dzieci uczą się w szkole średniej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwójką dzieci. Posiada dom (około 60 m.kw.) oraz działkę o powierzchni 34 ary. Miesięczne dochody czteroosobowej rodziny stanowi wynagrodzenie z pracy uzyskiwane przez żonę skarżącego w wysokości 1700 zł oraz renta skarżącego w kwocie 700 zł. W odpowiedzi na wezwanie do udzielenia dodatkowych informacji oraz przedstawienia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący oświadczył, że ani on ani członkowie najbliższej rodziny nie posiadają rachunków bankowych, kont dewizowych. Posiadane ewentualne środki pieniężne rodzina przeznacza na jedzenie, ubranie, naukę dzieci orz leczenie skarżącego. Skarżący nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wykazana na formularzu PPF działka jest wykorzystywana rolniczo, tj. rosną na niej ziemniaki, koperek. Skarżący oświadczył również, że 23 czerwca 2011 r. otrzymał skierowanie do szpitala. Przedstawił kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz skierowanie do szpitala i poradni specjalistycznej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Na podstawie art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Z akt sprawy wynika, iż źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny skarżącego jest pensja jego żony w wysokości około 1700 zł oraz renta skarżącego w wysokości 700 zł. Skarżący ponosi koszty leczenia, a ze względu na swą chorobę nie może podjąć pracy. W orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności stwierdzono, że skarżący wymaga pomocy i wsparcia rodziny, leczenia w poradni specjalistycznej oraz wsparcia ośrodka pomocy społecznej zgodnie z ustawą o pomocy społecznej. Oprócz wydatków na leczenie, rodzina ponosi koszty nauki dzieci. Skarżący nie był w stanie zgromadzić żadnych oszczędności, uzyskiwane środki nie są wystarczające na pokrycie pełnych kosztów utrzymania, w tym leczenia i nauki. Powyższe wskazuje, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazać bowiem należy, iż skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło