V SA/Wa 124/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-21
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wydane w wyniku nieuzupełnienia braków formalnych, jest prawidłowe, jeśli wezwanie do uzupełnienia braków zostało skierowane przez pracownika sekretariatu, a nie bezpośrednio przez referendarza?Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest prawidłowe, nawet jeśli wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało wysłane przez pracownika sekretariatu, o ile było ono wykonaniem wcześniejszego zarządzenia referendarza. Czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, w tym wzywanie do uzupełnienia braków, mogą być podejmowane w formie zarządzeń, a ich wykonanie może być realizowane przez pracowników sekretariatu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym do złożenia go na urzędowym formularzu. Wezwanie zostało doręczone spółce. Pomimo wezwania, spółka nie uzupełniła braków w terminie. Referendarz sądowy wydał zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Spółka wniosła sprzeciw, zarzucając, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało skierowane przez nieuprawniony podmiot (sekretariat sądu), a nie przez referendarza.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa C. B. "C." sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
P. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: "skarżąca", "strona" lub "spółka") pismem z [...] lutego 2017 r. wniosła m.in. o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z 8 marca 2017 r. referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu oznaczonym symbolem "PPPr", według wzoru ustalonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.) oraz dokumentu, z którego wynika uprawnienie do podpisania wniosku w imieniu strony skarżącej, tj. odpisu pełnego z krajowego rejestru sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia (art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").
Powyższe wezwanie doręczono skarżącej 17 marca 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 36).
W odpowiedzi na wezwanie 28 marca 2017 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo przewodnie strony wraz załącznikami w postaci zażalenia oraz kserokopii uchwały o powołaniu M. C. na prezesa zarządu skarżącej.
Zarządzeniem z 4 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy z uwagi na nieuzupełnienie w terminie jego braku formalnego. Referendarz wyjaśnił, że pomimo doręczenia stronie wezwania wniosek nie został złożony w zakreślonym terminie.
W ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw od ww. zarządzenia referendarza sądowego. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania przez referendarza sądowego, gdy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosków zostało skierowane do skarżącej przez podmiot nieuprawniony, tj. zarządzeniem "sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie", a wykładnia art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a. uzasadnia, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych winno być wydane przez referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżone nim zarządzenie starszego referendarza sądowego należało utrzymać w mocy.
Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zgodnie z art. 252 § 1a p.p.s.a. ww. wniosek powinien zawierać oświadczenie, które składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie sądu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Ponadto zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Art. 257 p.p.s.a. stanowi natomiast, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie strona nie złożyła pierwotnie wniosku na urzędowym formularzu referendarz sądowy zarządzeniem z 8 marca 2017 r. prawidłowo wezwał ją do uzupełnienia braku formalnego wniosku wprost wskazując, iż wniosek należy złożyć na urzędowym formularzu PPPr, pouczając jednocześnie o skutkach niewykonania wezwania we wskazanym terminie. Ponadto należy podkreślić, iż do wezwania sporządzonego w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego załączono formularz PPPr, celem jego wypełnienia przez stronę i odesłania do Sądu.
Pomimo prawidłowo sformułowanego wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku i doręczenia go stronie, skarżąca nie złożyła w przepisanym terminie wypełnionego i podpisanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji, zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 257 p.p.s.a., referendarz zobligowany był do pozostawienia wniosku strony bez rozpoznania. W ocenie Sądu powyższe rozstrzygnięcie uznać zatem należało za prawidłowe.
Podkreślenia wymaga, że wbrew twierdzeniom strony, referendarz nie naruszył wskazanych w treści sprzeciwu przepisów art. 257 w zw. art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Należy wyjaśnić, iż pismo z 9 marca 2017 r., które otrzymała strona, a z którego treści wynikało zobowiązanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało sporządzone, podpisane oraz wysłane przez pracownika sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Co istotne powyższe działanie było następstwem wydania przez referendarza sądowego zarządzenia z 8 marca 2017 r. o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku. Wskazać bowiem należy, iż referendarz sądowy w oparciu o treść art. 258 § 1 pkt 5 p.p.s.a. wydaje w sprawie zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie zaś, co sugeruje strona, skierowane do strony pismo (wezwanie), będące w istocie wykonaniem przez pracownika sekretariatu zarządzenia wydanego przez referendarza. Wskazać w tym miejscu należy, że czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 2, 4, 5 i 6 p.p.s.a. (w tym wzywanie stron do uzupełnienia braków formalnych wniosków o przyznanie prawa pomocy) podejmowane są w formie zarządzeń (...), co dotyczy zarówno referendarza sądowego jak i sądu (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2015 r., s. 1047).
W niniejszej sprawie zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało wydane przez referendarza sądowego 8 marca 2017 r. (k. 34 akt sądowych). W celu wykonania powyższego zarządzenia 9 marca 2017 r. pracownik sekretariatu skierował do strony pismo zawierające wezwanie sporządzone w oparciu o treść zarządzenia referendarza sądowego. Z treści wezwania z 9 marca 2017 r., wprost zaś wynika, iż stanowi ono jedynie wykonanie wcześniej wydanego zarządzenia: "Zgodnie z zarządzeniem z dnia 8 marca 2017 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wzywa (...)". Tym samym w ocenie Sądu zarzut strony uznać należało za nietrafny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło