V SA/Wa 1240/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Matylda Arnold - Rogiewicz, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia (...) maja 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (dalej: "organ", "KRRiT") utrzymała w mocy własną decyzję z [...] listopada 2013 r. nr [...] odmawiającą S. S. (dalej: "skarżący") umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 marca 2008 r. do 30 lipca 2013 r. w wysokości 1135,74 zł wraz z odsetkami w wysokości 410,64 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym : Pismem z dnia 30 lipca 2013 r. S. S. zwrócił się do KRRiT z prośbą o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie posiada odbiornika radiowego/telewizyjnego, który to fakt zgłosił na Poczcie Polskiej w lutym 2008 r. Pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. skarżący został wezwany do niezwłocznego uzupełnienia wniosku o wymienione dokumenty, potwierdzające istnienie względem skarżącego przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, z późn. zm., dalej: "ustawa o opłatach abonamentowych"), tj. zaistnienie w sprawie wyjątkowych okoliczności, szczególnych względów społecznych bądź przypadków losowych, uzasadniających umorzenie zaległości. Jednocześnie został szczegółowo poinformowany o kryterium dochodowym stanowiącym jedną z przesłanek do umorzenia. W dniu 9 września 2013 r. do akt sprawy dołączono ponowny wniosek o umorzenie zaległości z uwagi na nie posiadanie odbiornika wraz z załączoną dokumentacją, która nie dotyczyła sytuacji majątkowej skarżącego. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] organ odmówił umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu, gdyż w przypadku skarżącego nie wystąpiły przesłanki do umorzenia, o których mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. W dniu 13 października 2013 r. skarżący zwrócił się z prośbą do KRRiT o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując swoją prośbę tym, że zmienił miejsce zamieszkania, mieszkanie pod adresem, na którym wykazywana jest zaległość było wynajmowane. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2013r. W uzasadnieniu Organ zaznaczył, ze skarżący winien poinformować urząd pocztowy m.in. o zmianie nazwiska i adresu zamieszkania niezwłocznie po powstaniu zmiany lub zaistnieniu zdarzenia. Zdaniem organu z całości materiałów nadesłanych przez skarżącego występuje brak udokumentowania szczególnej sytuacji materialno-bytowej oraz innych sytuacji za którymi przemawiają szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], zarzucając: - złamanie zasady lex retro non agit poprzez powołanie się na ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych; - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych; - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych; - wybiórcze traktowanie materiału dowodowego; - rażącą niewspółmierność decyzji w odniesieniu do osób nigdy nie widniejących w spisie abonentów Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, a korzystających - obecnie w przeszłości - z odbiorników radiowo-telewizyjnych. Mając powyższe na względzie wniósł o : - uchylenie decyzji w całości, oraz wydanie orzeczenia o kosztach - dopuszczenie dowodu z zeznań następujących świadków: • B. K., żony skarżącego, na okoliczność: potwierdzenia wyprowadzenia się z mieszkania, pozbycia się telewizora, wynajmu mieszkania i nie używania odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych; • M. Z., syna żony skarżącego, na okoliczność potwierdzenia wyprowadzenia się z mieszkania, pozbycia się telewizora, wynajmu mieszkania i nie używania odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych • D. S., bratanka skarżącego, na okoliczność potwierdzenia wyprowadzenia się z mieszkania, pozbycia się telewizora, wynajmu mieszkania i nie używania odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1781/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( aktualny tekst jednolity - Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, iż w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji doszło do istotnego naruszenia procedury administracyjnej, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tj. zaniechania powiadomienia strony skarżącej, stosownie do treści art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) przed wydaniem decyzji o prawie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu od ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1750/15 uchylił zaskarżony wyrok. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, iż z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby strona została pozbawiona w jego toku efektywnego prawa do składania wniosków i przedstawiania dowodów na poparcie swoich twierdzeń, w tym również prawa do odwołania, z którego strona skorzystała. W ocenie Sądu II instancji treść pism z dnia [...] sierpnia 2013 r i [...] listopada 2013 r. kierowanych przez organ administracji do skarżącego, wskazuje, iż strona w toku postępowania była, stosownie do treści art. 9 k.p.a., informowana przysługujących jej uprawnieniach procesowych i przepisach prawa znajdujących zastosowanie w sprawie, w związku z czym brak jest podstaw do uznania, iż w sprawie administracyjnej zaistniała podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Skarżący miał bowiem możliwość aktywnego udziału w postępowaniu i z tego uprawnienia korzystał przesyłając do organu kolejne pisma, choć nie czynił z pouczeń organu administracji stosownego użytku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 1750/15 wydanym na skutek skargi kasacyjnej organu od wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1781/14. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając zatem na względzie treść ww. przepisu Sąd rozpoznając ponownie sprawę był zobligowany do przyjęcia, iż brak jest podstaw do stwierdzenia istotnego naruszenia przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 10 k.p.a. oraz zbadania, czy organ administracji rozpoznając wniosek skarżącego o umorzenie należności abonamentowych, nie naruszył przepisów prawa regulujących zasady umarzania należności tego rodzaju. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy przede wszystkim wskazać trzeba, że skarżący ubiegał się o umorzenie zaległych opłat abonamentowych a zatem należy przyjąć, że uznawał ich istnienie. Skoro zatem przedmiotem kontrolowanego postępowania była kwestia umorzenia zaległych, istniejących należności z tytułu opłat abonamentowych, to argumentacja skarżącego, mająca na celu wywiedzenie, iż ww. zobowiązanie w istocie nie powstało (z uwagi na zaprzestanie korzystania z odbiorników radiotelewizyjnych i wyrejestrowanie odbiornika) nie podlega kontroli Sądu. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności rtv wraz z odsetkami. Sąd zatem będzie badał sprawę tylko w zakresie możliwości umorzenia tych należności, pod kątem spełniania przez Stronę wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. W związku z powyższym należy wskazać, że Skarżący nie złożył żadnych dokumentów, z których wynikałaby jego szczególna sytuacja życiowa, zły stan finansów lub zdrowia, który przemawiałby za umorzeniem wspomnianych należności., pomimo iż organ administracji dwukrotnie (pismami z dnia 8 sierpnia 2013 r. i 2 października 2013 r.) wzywał go do złożenia takich dokumentów wyraźnie precyzując ich rodzaj. Zasadnie zatem w ocenie Sądu, KRRiT nie uznała jego wniosku za zasługujący na uwzględnienie zwłaszcza, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. We wniosku o umorzenie należności skarżący, powoływał się wyłącznie na fakt, iż nie posiada odbiornika radiowego/telewizyjnego. Jednakże w żaden sposób nie wykazał, mimo wezwania organu, stanu swojego majątku i ponoszonych wydatków, które to informacje mogłyby mieć wpływ na rozważenie możliwości umorzenia tych należności. Zatem w ocenie Sądu brak możliwości oceny sytuacji majątkowej uzasadniał negatywne dla Strony rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności. Odnosząc się natomiast do zarzutu złamania przez organ zasady lex retro non agit poprzez powołanie się na ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, podkreślić po raz kolejny należy, iż przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie jest wyłącznie kwestia umorzenia należnych opłat abonamentowych, a nie jak usiłuje wywodzić skarżący, kwestia powstania zobowiązania z tytułu abonamentu rtv. Kluczowym dla określenia, czy ustawa o opłatach abonamentowych znajduje zastosowanie w przedmiotowym przypadku, jest nie czas powstania zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych, a chwila w której został złożony wniosek o umorzenie ww. należności, co wynika z art. 15 ustawy. Wniosek ten zaś został złożony 30 lipca 2013 r., nie budzi zatem wątpliwości, iż powinien być on rozpoznany zgodnie z ustawą o opłatach abonamentowych, która weszła w życie w dniu 16 czerwca 2005 r. W zakresie wniosków o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków należy zauważyć, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ogranicza się wyłącznie do uzupełniającego dowodu z dokumentu, w przypadku jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W związku z powyższym złożone wnioski należało oddalić. Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..