V SA/Wa 1243/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-27
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Jolanta Bożek, Małgorzata Dałkowska - Szary
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc danego roku gospodarczego jest zasadna, jeśli w poprzednim miesiącu tego samego roku gospodarczego stwierdzono przekroczenie 50% ilości suszu niekwalifikującego się do pomocy, co skutkuje odmową przyznania pomocy za cały rok gospodarczy na podstawie art. 29 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego była zasadna. Stwierdzenie przekroczenia 50% ilości suszu niekwalifikującego się do pomocy w jednym miesiącu roku gospodarczego, zgodnie z art. 29 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, skutkuje odmową przyznania pomocy za cały rok gospodarczy. W niniejszej sprawie takie przekroczenie miało miejsce już w poprzednim miesiącu, co uzasadniało odmowę przyznania pomocy również za miesiąc objęty zaskarżoną decyzją.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego. Agencja Rynku Rolnego, a następnie Minister Rolnictwa, odmówili przyznania pomocy, stwierdzając liczne nieprawidłowości w dokumentacji, w tym brak pisemnej formy niektórych umów z dostawcami zielonki oraz rozbieżności w powierzchniach działek rolnych. Skarżąca spółka kwestionowała procedurę przyznawania pomocy, zarzucając brak możliwości weryfikacji danych od rolników przed zawarciem umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o w C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego. oddala skargę
Przedmiotem skargi Spółki z o.o. w C. – P. jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2009 r. nr [...].
Zaskarżonym orzeczeniem Minister Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] marca 2009 r. odmawiającą przyznania przedsiębiorstwu przetwórczemu P. Spółce z o.o. w C. zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] 2008 r. w kwocie [...] zł.
Podejmując takie rozstrzygnięcie Minister Rolnictwa w uzasadnieniu decyzji na wstępie przedstawił przebieg sprawy.
Wskazał, że w dniu [...] grudnia 2008 r. przedsiębiorstwo przetwórcze P. Sp. z o.o. złożyło w Agencji Rynku Rolnego w W. wniosek o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [....] roku gospodarczego 2008/2009.
Podczas sprawdzania poprawności sporządzenia złożonej dokumentacji i zgodności informacji zawartych we wniosku ze stanem rzeczywistym, stwierdzono, że ww. wniosek nie spełnia wymogów formalno-prawnych niezbędnych do jego rozpatrzenia. W związku z tym, Agencja Rynku Rolnego wezwała wnioskodawcę do usunięcia stwierdzonych braków wniosku, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Po wpłynięciu skorygowanego wniosku Agencja Rynku Rolnego ponownie przystąpiła do sprawdzenia jego poprawności i prawdziwości przekazanych danych. W tym celu m. in. dokonała w dniach [...] – [...] stycznia 2009 r. kontroli na miejscu dotyczącej dokumentacji sporządzanej przez Spółkę P. w zakresie ww. wniosku o pomoc za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009.
Powyższa kontrola wykazała, że dokumentacja sporządzana przez przedsiębiorstwo przetwórcze P. prowadzona była niestarannie. M.in. w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, iż występowały różnice w danych pomiędzy "Listami umów zawartych w poprzednim miesiącu" dotyczącymi okresu [...]-[...] 2008/2009 roku gospodarczego i umowami zbycia zielonki, przeznaczonej do produkcji suszu paszowego. Różnice te dotyczyły powierzchni działek rolnych, z których dostarczano zielonkę do produkcji suszu paszowego oraz danych adresowych producentów rolnych. Ponadto, w "Liście zawartych umów dostawy" za miesiące [...] i [...] roku gospodarczego 2008/2009" nie wykazano części działek rolnych, które były objęte umowami nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Dodatkowo stwierdzono, że umowa nr [...], wykazana w przedmiotowym wniosku jako zawarta w formie pisemnej, w siedzibie spółki P. była dostępna jedynie w formie kserokopii (z podpisami obydwu stron umowy), zaś umowa nr [...] nie posiadała formy pisemnej (brak było podpisu producenta zielonki). Skontrolowano również jednego z odbiorców suszu paszowego – A. Sp. z o.o., ul. [...] P.. Kontrola nie wykazała naruszeń obowiązujących przepisów.
Mając na względzie takie ustalenia faktyczne, a co za tym idzie liczne naruszenia przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 Prezes Agencji Rynku Rolnego - decyzją z [...] marca 2009 r. - odmówił przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] 2008 r., gdyż [...] ton zgłoszonego we wniosku suszu paszowego nie kwalifikowało się do przyznania pomocy. Przedsiębiorstwo przetwórcze ubiegało się natomiast o przyznanie pomocy z tytułu produkcji [...] ton suszu paszowego. Tak więc susz paszowy, który nie kwalifikował się do przyznania pomocy za [...] 2008/2009 roku gospodarczego stanowił 57,12% ilości objętej przedmiotowym wnioskiem. Powyższa wysokość różnicy pomiędzy ilością objętą wnioskiem i ilością niekwalifikującą się do przyznania pomocy wskazywała, że w powyższym przypadku należało zastosować art. 29 akapit pierwszy lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, który stanowi, że w przypadku, gdy różnica stwierdzona we wniosku o pomoc przekracza 50% ilości kwalifikujących się pomoc nie zostaje przyznana na bieżący rok gospodarczy. Ponadto jak podał Minister Rolnictwa, Prezes Agencji Rynku Rolnego odniósł się również do kwestii przekroczenia o 50% ilości suszu paszowego niekwalifikującego się do przyznania pomocy w stosunku do ilości objętej wnioskiem o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za [...] 2008/2009 roku gospodarczego (decyzja nr [...] z [...] grudnia 2008 r.). Przekroczenie ww. ilości w [...] spowodowało, że pomoc z powyższego tytułu nie przysługiwała przedsiębiorstwu przetwórczemu P. do końca roku gospodarczego 2008/2009, a zatem także za [...] 2008/2009 roku gospodarczego. W konsekwencji zastosowany został wobec przedsiębiorstwa przetwórczego P. Sp. z o.o. art. 29 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, który wyłącza pomoc z tytułu produkcji suszu paszowego za pozostałe miesiące roku gospodarczego 2008/2009.
Następnie, Minister Rolnictwa podał, iż ww. rozstrzygnięcie organu I instancji zostało zakwestionowane przez Spółkę P.. W złożonym odwołania Spółka zarzuciła Prezesowi Agencji Rynku Rolnego naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez odmowę przyznania należnej jej zaliczki na poczet pomocy. Zaistniałe nieprawidłowości usprawiedliwiła działaniem siły wyższej oraz tym, że powyższe błędy nie były popełnione celowo i dla defraudacji. Ponadto nie zgodziła się z ustaleniami dotyczącymi umów nr [...], [...], [...], [...], które, w opinii spółki, zostały zawarte w formie pisemnej.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa przedstawił własne stanowisko.
Analizując sprawę, w tym w spornych kwestiach dotyczących umów, organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne wynikające z decyzji organu I instancji. Uznał bowiem, iż umowie nr [...] zawartej z producentem rolnym M. S., pomimo tego, że została zgłoszona jako umowa zawarta w dniu [...] kwietnia 2008 r. (w "Liście zawartych umów w miesiącu [...] roku gospodarczego 2008/2009"), co najmniej do dnia [...] października 2008 r. (data kontroli dokumentacji) nie nadano formy pisemnej, gdyż odnalezione w Komendzie Powiatowej Policji dwa egzemplarze umowy nie były podpisane przez dostawcę zielonki do produkcji suszu paszowego. Tym samym umowa powyższa naruszała postanowienia art. 78 kodeksu cywilnego i nie mogła być uwzględniona we wniosku o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego. Ponadto zauważył, że dostawa zielonki od ww. producenta rolnego miała miejsce w dniu [...] września 2008 r., a, jak wynika z powyższego, umowy w formie pisemnej nie sporządzono do dnia dostawy zielonki. W związku z powyższym susz paszowy wyprodukowany z zielonki dostarczonej w ramach tej umowy nie kwalifikował się do przyznania pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego, gdyż w myśl art. 16 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, umowy, o których mowa w art. 14 tego rozporządzenia, powinny być sporządzane na piśmie co najmniej na dwa dni robocze przed datą dostawy. Umowę nr [...], w formie pisemnej, okazano pracownikom Agencji Rynku dopiero w dniach [...]-[...] stycznia 2009 r., podczas kontroli przedsiębiorstwa przetwórczego ubiegającego się o pomoc za miesiąc [...] 2008/2009 roku gospodarczego. Minister Rolnictwa zauważył również, iż analogicznie przedstawia się sytuacja w przypadku umów o numerach [...], [...], [...]. Umowy powyższe także nie posiadały podpisów producentów zielonki, a różnica polegała na tym, że, jak poinformowała spółka P. w "Liście zawartych umów w miesiącu [...] roku gospodarczego 2008/2009", umowa nr [...] została zawarta w dniu [...] maja 2008 r., a dostawa zielonki miała miejsce w dniu [...] czerwca 2008 r., umowa nr [...] zawarta została w dniu [...] maja 2008 r., zaś dostawy zielonki miały miejsce w dniach [...], [...] i [...] czerwca i [...] września 2008 r., natomiast umowa nr [...], zgodnie z "Listą zawartych umów w miesiącu [...] roku gospodarczego 2008/2009", została zawarta w dniu [...] czerwca 2008 r., a dostawa zielonki w ramach tej umowy miała miejsce w dniu [...] sierpnia 2008 r. A zatem zielonka dostarczona w ramach powyższych umów także nie kwalifikowała się do przyznania pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego.
Minister Rolnictwa podzielił także ustalenia organu I instancji dotyczące stwierdzonych rozbieżności w powierzchni działek rolnych wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009, złożonym przez przedsiębiorstwo przetwórcze P. Sp. z o.o. z danymi z wniosków indywidualnych producentów rolnych o przyznanie płatności na rok 2008.
W pierwszej kolejności organ wskazał, iż zgodnie z "Listą zawartych umów dostawy w miesiącu [...] roku gospodarczego 2008/2009" spółka P. zawarła w dniu [...] maja 2008 r. umowę ze spółką S. nr [...], której przedmiotem była dostawa zielonki z [...], z działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha, położonej na działce ewidencyjnej [...], o deklarowanej powierzchni wykorzystywanej w celach rolniczych w wysokości [...] ha. W wyniku kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu [...] sierpnia 2008 r. stwierdzono, że na działce rolnej [...], wydzielonej z działki rolnej [...], prowadzona była uprawa [...] o powierzchni [...] ha, a nie jak deklarowano [...] ha. Powyższa deklaracja nie była zatem zgodna z rzeczywistą powierzchnią działki rolnej [...], a tym samym również z art. 3 akapit drugi, art. 14 ust. 1 lit. h, art. 17 akapit drugi lit. h rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Z tego względu do partii suszu paszowego wyprodukowanych z zielonki dostarczonej w ramach umowy nr [...] nie przysługiwała pomoc z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] 2008/2009 roku gospodarczego. Dodatkowo spółka P. deklarowała produkcję suszu paszowego z zielonki dostarczonej w ramach umowy nr [...], zawartej z producentem rolnym [...] R.. Dostawy zielonki miały być realizowane z powierzchni [...] ha w ramach działki rolnej [...], wyznaczonej na działce ewidencyjnej nr [...] (deklarowana powierzchnia – [...] ha, powierzchnia rzeczywista [...] ha). Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, działka rolna [...] była wyznaczona na [...] działkach ewidencyjnych - nr [...] i [...], a nie na pojedynczej działce ewidencyjnej nr [...], jak poinformowała spółka P.. W konsekwencji organ uznał, że do partii suszu wyprodukowanego z zielonki z ww. działki rolnej nie przysługuje wnioskowana przez Spółkę pomoc z uwagi na naruszenie art. 14 ust. 1 lit. h oraz art. 17 akapit drugi lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005.
Odnosząc się do zakwestionowanej jako trzeciej działki rolnej o symbolu [...], położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [....], [...], [...] i [...], Minister Rolnictwa zauważył, iż w ramach umowy zawartej pomiędzy spółką P. i producentem rolnym B. B., ww. działce rolnej [...] przypisano powierzchnię [...] ha. Również we wniosku o przyznanie płatności za 2008 r. producent rolny zadeklarował, że działka ta ma powierzchnię [...] ha. Jednakże podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (protokół z czynności kontrolnych z [...] września 2008 r. nr [...]) stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej [...] jest niespójna i składa się z [...] mniejszych działek. Łączna powierzchnia działek, po dokonaniu wyłączeń, wynosi [...] ha, zamiast deklarowanej powierzchni w wysokości [...] ha. Na pozostałej powierzchni ww. działki rolnej, niekwalifikującej się do przyznania płatności obszarowych, znajdowały się drogi wyłożone płytami [...] oraz liczne rowy, które nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej. W konsekwencji, i w tym przypadku Minister Rolnictwa uznał, że przedsiębiorstwu przetwórczemu nie przysługuje pomoc z tytułu produkcji suszu paszowego wytworzonego z zielonki pochodzącej z omawianej działki rolnej [...].
Reasumując, Minister Rolnictwa stwierdził, iż łącznie masa suszu paszowego, do którego nie przysługuje pomoc za miesiąc [...] 2008/2009 roku gospodarczego wynosi [...] t. – wielkość ta jest większa niż wskazana w decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] marca 2009 r., gdyż Agencja pominęła partię suszu paszowego nr [...] o masie [...] t. Jednocześnie zauważył, że Spółka P. ubiegała się o przyznanie pomocy do suszu paszowego o masie [...] t. Masa suszu paszowego niekwalifikującego się do przyznania pomocy z tytułu jego produkcji stanowiła ponad 58,03% ilości wnioskowanej.
Tak więc w takim przypadku należało zastosować art. 29 akapit pierwszy lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, który zobowiązuje organ do odmowy przyznania pomocy za dany rok gospodarczy. Ponadto Minister Rolnictwa zauważył, że ponad 50% przekroczenie ilości suszu paszowego niekwalifikującego się do przyznania pomocy z tytułu jego produkcji miało miejsce już kolejny raz w roku gospodarczym 2008/2009. Pierwszy taki przypadek miał miejsce w [...] 2008 r., gdzie Spółka ubiegała się o przyznanie nienależnej pomocy z tytułu rozdysponowania [....] t suszu paszowego, co stanowiło ponad 54,68% ilości wnioskowanej ([...] t). A zatem, stwierdzenie przekroczenia limitów, określonych w art. 29 akapit pierwszy lit. d przedmiotowego rozporządzenia, chociażby w jednym wniosku (jak w przedmiotowej sprawie miało to miejsce w miesiącu [....]), skutkuje odmową przyznania pomocy w danym roku gospodarczym.
Na koniec organ odwoławczy zauważył, że Spółka powołując się na rzekome okoliczności siły wyższej, nie wskazała jakie konkretne okoliczności spowodowały istniejące błędy i uchybienia we wniosku, i dlaczego organy powinny je uwzględnić w sprawie. Za działanie siły wyższej nie można bowiem uznać przewiezienia w dniu [...] lipca 2008 r. dokumentacji spółki, w tym umów, do Komendy Powiatowej Policji w C., w związku z toczącym się wobec spółki dochodzeniem, gdyż zabranie umów z siedziby spółki nie mogło uniemożliwić podpisania umów zawartych w [...], [...] i [...] 2008 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2009 r. skarżąca – Spółka P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przywrócenie jej prawa do otrzymania zaliczki pomocowej z tytułu produkcji suszu paszowego za [...] (skarżąca omyłkowo wskazała [...] – dopisek Sądu) roku gospodarczego 2008/2009.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, iż dane, które umieściła we wniosku o przyznanie płatności pochodzą z jedynego źródła, jakie Spółka posiada – tj. od producenta rolnego. Jedynie dane z takiego źródła Spółka wprowadza do umowy – innych danych nie ma, opiera się na tym co zgłosi producent rolny. Tak też uczyniła z w przypadku wszystkich zakwestionowanych w sprawie działek.
Nadto skarżąca zauważyła, że procedura przewiduje najpierw podpisywanie umów, a później składanie wniosków, a na końcu ich kontrolę, która wykazuje, iż powierzchnia działki zadeklarowanej jest mniejsza od stwierdzonej. Na tym etapie nie ma już jednak żadnej możliwości weryfikacji złożonego wniosku o przyznanie pomocy. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, iż w swoim wniosku zadeklarowała dane działek pochodzące z wniosków producentów rolnych, a niezgodne -jak się okazało- z danymi z krajowego systemu ewidencji.
Następnie, skarżąca zaznaczyła, iż istota problemu tkwi w tym, że krajowy system ewidencji jest tworzony i administrowany przez ARiMR, która nie udostępnia bazy danych producentowi suszu paszowego, dlatego ten sporządzając umowę opiera się wyłącznie na dokumentach składanych przez producenta rolnego. Zaznaczyła też, że bardzo istotne w sprawie jest również to, że kontrole są przeprowadzane już po złożeniu listy zawartych umów. System wyłapuje nieścisłości, błędy, omyłki, które najczęściej nie są znane producentowi rolnemu w dacie złożenia wniosku, a producent suszu paszowego nie posiada żadnych informacji na ten temat. Nadto, w dacie złożenia miesięcznej "Listy zawartych umów" do bazy danych krajowego systemu ewidencji, nie są jeszcze wprowadzone aktualne wnioski rolników, robi się to z kilkumiesięcznym opóźnieniem, więc w dacie tworzenia listy nie ma fizycznej możliwości porównania zgodności danych zawartych we wniosku z bazą danych w krajowym systemie ewidencji.
Podnosząc powyższe skarżąca stwierdziła dalej, iż nikt inny poza producentem rolnym nie powinien ponosić konsekwencji złożenia do krajowego systemu ewidencji danych wniosku zawierającego nieprawdziwe informacje, tymczasem rolnik nie ponosi z tego tytułu żadnych konsekwencji, a karze podlega producent suszu paszowego. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, iż nie można przypisać winy producentowi suszu paszowego za wystąpienie niezgodności danych we wniosku producenta rolnego. Nie ma żadnej podstawy wpisania do umowy innych danych niż te, którymi legitymuje się rolnik. Karanie producenta paszy jest w tym przypadku -w jej ocenie- sprzeczne z podstawowym poczuciem praworządności i sprawiedliwości.
W konsekwencji skarżąca stwierdziła, iż utworzony przez Ministra Rolnictwa system jest sprzeczny z prawem unijnym. U producenta paszy kontroluje się dane rolnika nie zezwalając producentowi na sprawdzenie rolnika przed złożeniem "Listy zawartych umów"’ w celu wyeliminowania z tej listy tych producentów rolnych, którzy podali nieprawdziwe dane.
Skarżąca odnosząc się natomiast do faktu zakwestionowania w zaskarżonej decyzji wskazanych w niej umów z uwagi na brak podpisu producenta rolnego, podniosła, iż podpisane umowy znajdowały się u producentów rolnych, a tylko przez pomyłkę wydano inne egzemplarze umowy. Na dowód powyższego załączyła do skargi podpisane przez obie strony umowy: [...], [...], [...], [...], [...] .
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 15 września 2009 r. skarżąca podtrzymała w całości żądanie skargi. Wskazała przy tym, iż potwierdza stan faktyczny i zgadza się z dokonaną w sprawie interpretacją obowiązujących przepisów. Nie zgadza się jednak z tym, aby kontrola zgodności danych miała miejsce dopiero po złożeniu listy zawartych umów. Podniosła, iż w jej ocenie kontrolę zgodności danych należy oceniać na dzień zawarcia umowy, albo wykluczyć z prawa do objęcia pomocą finansową konkretną umowę, a nie wszystkie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Badając niniejszą sprawę w ramach ww. przepisów i w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które winny skutkować wzruszeniem zaskarżonej decyzji.
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie skarżącej odmówiono przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego, o którą to skarżąca zwróciła się w dniu [...] grudnia 2008 r. – za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009. Jednocześnie wskazać w tym miejscu trzeba, iż skarżąca nie kwestionuje ani ustaleń faktycznych sprawy, ani zastosowanych przepisów prawa. Nie zgadza się natomiast z procedurą - systemem przyznawania wnioskowanej przez nią płatności, uniemożliwiającej jej jakąkolwiek weryfikację danych, które uzyskuje od rolnika, dotyczących działek rolnych objętych umową o dostarczanie zielonki - przed zawarciem takiej umowy. Nie zgadza się także z tym, aby brak zgodności w jednej umowie oznaczał konieczność odmowy przyznania pomocy za cały miesiąc, w stosunku do całej produkcji suszu paszowego.
Sąd analizując sprawę i uwzględniając przy tym stanowisko skarżącej, nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, a tym samym uwzględnienia argumentów Spółki.
I. Przed odniesieniem się do treści skargi przede wszystkim zauważyć należy, iż bezpośrednie zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy wspólnotowe, regulujące pomoc finansową z tytułu suszu paszowego, zawarte w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. Urz. UE L 299 z 16.11.2007 r., str. 1), oraz rozporządzeniu Komisji (WE) nr 382/2005 z dnia 7 marca 2005 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego (Dz. Urz. UE L 61 z 8.03.2005 r., str. 4 ze zm.).
Powyższe regulacje zostały wdrożone do prawodawstwa krajowego ustawą z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz. U. z 2008 r., Nr 11, poz. 70 ze zm.).
Dodać też należy, iż z systemem pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego związane są także przepisy dotyczące płatności bezpośrednich, w tym rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.).
II. Następnie, wyjaśnić trzeba, iż zgodnie z art. 86 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, pomoc z tytułu przetwórstwa produktów sektora suszu paszowego przyznaje się przedsiębiorstwom zajmującym się przetwórstwem produktów tego sektora, którzy zawarli umowy z producentami zielonki do suszenia.
W myśl art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, każda umowa, o której mowa m.in. w ww. art. 86 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, musi w szczególności zawierać identyfikację działki lub działek rolniczych, na których uprawiane są pasze przeznaczone do przetworzenia, z odniesieniem do udzielania pojedynczego wniosku o pomoc, w którym działki te zostały zadeklarowane, zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, oraz, w przypadku gdy umowa zostaje zawarta lub deklaracja jest realizowana przed datą złożenia pojedynczego wniosku o pomoc, zobowiązanie zadeklarowania wspomnianych działek w pojedynczym wniosku o pomoc (lit. h).
Jednocześnie wyjaśnić w tym miejscu należy, iż w art. 2 pkt 7 ww. rozporządzenia Komisji (WE) zawarto na potrzeby tego rozporządzenia definicję "działek rolniczych", i w myśl tej definicji pojęcie to oznacza działki określone zgodnie z systemem identyfikacji działek rolniczych zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, określonego w art. 18 i 20 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i w art. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W Polsce, strukturę i zawartość zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm.). Z art. 8 pkt 4 wskazanej ustawy wynika, iż na identyfikację działek rolnych składa się powierzchnia działek rolnych w hektarach, z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku, lokalizacja działek rolnych, z podaniem numerów działek ewidencyjnych, na których są one położone oraz sposób wykorzystywania działek rolnych.
I dalej, wyjaśnić należy, iż listę umów zawartych w poprzednim miesiącu przedsiębiorstwa przetwórcze pasz przekazują właściwym władzom – najpóźniej do 15 dnia każdego miesiąca. Lista ta musi m.in. zawierać oznaczenie identyfikujące działki rolnicze, co wynika z art. 17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Ponadto w myśl art. 16 akapit pierwszy ww. rozporządzenia, umowy, o których mowa w art. 14 tego rozporządzenia, powinny być sporządzane na piśmie co najmniej na dwa dni robocze przed datą dostawy. A zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. f tego rozporządzenia, przedsiębiorstwa przetwórcze, na żądanie właściwych władz, powinny udostępnić tym władzom umowy i/lub deklaracje dostaw.
Nadto, wskazać także trzeba, iż na podstawie art. 22a rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, państwa członkowskie obowiązane są wprowadzić i stosować system inspekcji służący weryfikacji każdego przedsiębiorstwa przetwórczego m.in. w zakresie kwestii dotyczących warunków ustanowionych w art. 86-89 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 oraz w art. 12 i 14 niniejszego rozporządzenia.
W art. 23 ust. 1 postanowiono, iż kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane niniejszym rozporządzeniem mają być przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania pomocy. W art. 24 postanowiono natomiast, iż celem kontroli administracyjnych jest wykrycie nieprawidłowości, zwłaszcza poprzez kontrole krzyżowe. Kontrole krzyżowe przeprowadzane przez właściwe władze winny obejmować działki rolnicze zadeklarowane w pojedynczym wniosku o pomoc, w umowach i/lub deklaracjach dostaw oraz stanowiące odniesienie działki figurujące w systemie identyfikacji działek rolniczych w celu sprawdzenia kwalifikowalności do objęcia płatnościami obszarowymi i uniknięcia wszelkich nieuzasadnionych przypadków przyznania pomocy. Ujawnienie nieprawidłowości wykrytych w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i, w stosownym przypadku, przeprowadzenie kontroli na miejscu.
Nadto, w kontekście stanowiska skarżącej zauważenia wymaga, iż kontrola przedsiębiorstwa przetwórczego może się odbyć dopiero po złożeniu przez ten podmiot wniosku o przyznanie pomocy. Kontrola ta ma bowiem na celu zweryfikowanie – sprawdzenie, czy stan opisany m.in. w zawartych z producentami rolnymi umowach, dotyczących zbycia zielonki, jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Kontrola ta (w takim zakresie), może mieć więc miejsce dopiero po przedstawieniu przez przedsiębiorstwo przetwórcze list umów zawartych w poprzednim miesiącu. Obowiązek przeprowadzenia kontroli wynika zaś nie tylko z ww. przepisów, ale także art. 87 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, zgodnie z którym państwa członkowskie przeprowadzają niezbędne kontrole w celu sprawdzenia uprawnienia do uzyskania pomocy. Zaliczka jest wypłacana po stwierdzeniu istnienia uprawnienia.
III. Z zastosowaniem powyżej przedstawionych regulacji prawnych zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie - zainicjowane wnioskiem skarżącej o przyznanie pomocy w formie zaliczki za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009.
Wniosek skarżącej został poddany -przewidzianej przepisami wspólnotowymi- kontroli administracyjnej i miejscowej. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono rozbieżności w dokumentacji prowadzonej przez Spółkę. Rozbieżności te dotyczyły m.in. identyfikacji trzech działek rolnych objętych umowami, o których mowa w art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, na podstawie którego każda umowa z producentem zielonki do suszenia winna zawierać odpowiednią identyfikację działek rolnych, na których to uprawiane są pasze przeznaczone do przetworzenia. Identyfikacja ta winna obejmować odniesienie do indywidualnego wniosku o pomoc złożonego przez producenta rolnego. Jednocześnie ponownie zauważyć trzeba, iż kontrole, którymi mogą być objęte przedsiębiorstwa przetwórcze mają weryfikować te podmioty m.in. w zakresie spełnienia wymogów wynikających właśnie z ww. art. 14, a więc w zakresie zawartych umów i ich treści.
Kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie wykazała, iż skarżąca Spółka nie spełniła wymogu wynikającego z art. 14 ust. 1 lit. h rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005.
W trzech przypadkach w oparciu o protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR stwierdzono, że powierzchnie działek rolnych (o symbolu [...], [...], [...]), są mniejsze od zadeklarowanych. Natomiast w przypadku działki [...] stwierdzono ponadto, iż działka ewidencyjna na której miała być położona powyższa działka rolna nie występuje w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, a działka rolna [...] jest niespójna i składa się z [...] mniejszych działek. Tym samym stwierdzono, iż umowy zawarte z producentami rolnymi nie zawierają prawidłowych danych w zakresie identyfikacji działek rolnych, które zostały w nich wskazane.
To zaś było powodem przyjęcia przez organy orzekające w sprawie, iż skarżąca dopuściła się naruszenia art. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, w myśl którego prawo do uzyskania pomocy jest ograniczone do ilości produktów otrzymanych na drodze suszenia pasz pochodzących z działek używanych w celach rolniczych.
Ponadto organy orzekające w sprawie zakwestionowały również umowy nr [...], [...], [...] oraz [...] zawierane przez skarżącą z producentami rolnymi z uwagi na brak ich sporządzenia we właściwej, wymaganej formie pisemnej (z podpisami obydwu stron umowy). Należy bowiem zauważyć, że za umowy sporządzone poprawnie, które mogą być brane pod uwagę przy weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego, mogą być uznane tylko umowy, którym nadano formę pisemną co najmniej na 2 dni robocze przed dniem dostawy zielonki (art. 16 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005). Natomiast jak wynika z akt sprawy, wyżej wymienione umowy w dniu zakończenia kontroli w spółce P., tj. w dniu [...] października 2008 r., a zatem ponad miesiąc po ostatniej z dostaw zielonki na podstawie powyższych umów nie miały formy pisemnej. Tak więc zasadnie stwierdził organ, co Sąd w całej rozciągłości podziela, że susz paszowy wyprodukowany z zielonki dostarczonej w ramach tych umów nie kwalifikował się do przyznania pomocy za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009. Oceny tej nie zmienia również fakt dołączenia do skargi potwierdzonych za zgodność kwestionowanych umów z podpisami obydwu stron umowy.
W konsekwencji powyższego przyjęto, iż łączna masa suszu paszowego, do którego nie przysługiwała pomoc za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009 stanowiła ponad 58,03% ilości wnioskowanej. W takim przypadku zastosowanie mógł znaleźć jedynie art. 29 akapit pierwszy lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, który stanowi, że jeżeli w złożonym przez przedsiębiorstwo przetwórcze wniosku o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za dany rok gospodarczy ilość tego suszu niekwalifikująca się do przyznania pomocy zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005) jest wyższa niż 50% ilości, do której wnioskowano o przyznanie pomocy, nie przyznaje się żadnej pomocy za ten rok gospodarczy. Ponadto niezależnie od przeprowadzonej weryfikacji wniosku za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009 organy administracyjne, orzekając w sprawie, obowiązane były uwzględnić, iż w [...] tego samego roku gospodarczego Spółka ubiegała się już o przyznanie nienależnej jej pomocy z tytułu suszu paszowego. Wniosek wówczas zawyżyła o [...] t., co stanowiło 54,68% ilości wnioskowanej – decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] grudnia 2008 r.
Przedstawiony powyżej stan faktyczny obligował organy orzekające do negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie zaliczki za miesiąc [...].
W ocenie Sądu, takie stanowisko organów orzekających, dotyczące zastosowania w sprawie art. 29 lit. d, jest zasadne i prawidłowe – uzasadnione tak stanem faktycznym jak i zgodne z wykładnią powołanego przepisu.
Wskazany przepis przewiduje obniżki i wyłączenia w zależności od wielkości stwierdzonych nieprawidłowości. Ma on zastosowanie do wszystkich państw członkowskim i w każdym z tych państw obowiązują identyczne sankcje za nienależne wnioskowanie o pomoc z tytułu suszu paszowego. Również organy orzekające w sprawie, stwierdzając stan faktyczny odpowiadający dyspozycji tego przepisu, obowiązane były zastosować się w wydanych orzeczeniach do zasad przewidzianych w art. 29. Jednocześnie Sąd zaznacza, iż art. 29 lit. d nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku stwierdzenia, iż wniosek o pomoc dotyczy ponad 50% ilości nie kwalifikujących się, żadna pomoc w danym roku gospodarczym nie może być już przyznana (choćby w późniejszych wnioskach o przyznanie zaliczki nie było żadnych nieprawidłowości, czy też nieprawidłowości przekraczających 20%). Spółka z takim przekroczeniem (sięgającym ponad 50%), złożyła wniosek po raz pierwszy w [...] roku gospodarczego 2008/2009, co zostało stwierdzone decyzją ostateczną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2009 r. (skarga na tę decyzję została postanowieniem Sądu z 23 czerwca 2009 r. odrzucona, sygn. akt V SA/Wa 516/09), a dodatkowo także w [...] roku gospodarczego 2008/2009, który jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Tym samym skarżąca otrzymując decyzję w sprawie odmowy przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] 2008 r. mogła spodziewać się, że na podstawie ww. art. 29 lit. d, żadna pomoc zaliczkowa w roku gospodarczym 2008/2009 nie zostanie jej już przyznana. Znaczne przekroczenie limitu w [...] ww. roku gospodarczego spowodowało utratę przez skarżącą prawa do otrzymania pomocy za [...], ale miało także swoje konsekwencje dla całego roku gospodarczego.
Zatem, w świetle powyższego, kwestie związane ze stwierdzonymi w niniejszej sprawie rozbieżnościami mają drugorzędne znaczenie. Już sam fakt, iż skarżąca ubiegając się o zaliczkę za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009 dopuściła się nieprawidłowości skutkujących wówczas zawyżeniem wniosku o ponad 50%, stanowi wystarczającą podstawę do wydania negatywnego rozstrzygnięcia i w tym, kontrolowanym postępowaniu. Wynika to nie z przepisów krajowych, ale z norm prawa wspólnotowego – tj. treści art. 29 lit. d, który nie wprowadza tu żadnych wyjątków od zastosowania tak dotkliwej dla przedsiębiorstwa przetwórczego sankcji dotyczącej całego roku gospodarczego.
Jeszcze raz, mając na uwadze treść skargi, należy też zaznaczyć, iż przyznanie pomocy finansowej z tytułu suszu paszowego może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy spełnione zostaną wszystkie ku temu warunki formalne. Organ ma natomiast obowiązek sprawdzenia, czy warunki te zostały przez wnioskodawcę spełnione. Kontrole w tym zakresie -jak już powyżej zostało to wyjaśnione- przewidują przepisy wspólnotowe, zobowiązujące państwa członkowskie do odpowiedniego działania weryfikującego składane wnioski o pomoc.
W konsekwencji Sąd uznał, iż skarżona decyzja jest prawidłowa, nie narusza prawa, w tym w szczególności prawa unijnego. W cenie Sądu organy orzekające w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zasadnie zastosowały sankcję przewidzianą w art. 29 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005.
Tak dokonanej oceny sprawy nie zmieniają zarzuty skargi, które Sąd w całości uznał za bezpodstawne. Jednocześnie Sąd w tym miejscu zauważa, iż skarżąca formułując zarzuty, nie wskazała na żaden przepis prawa, który w jej ocenie zostałby w sprawie naruszony.
Z wymienionych powodów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło