V SA/Wa 1249/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... marca 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. ... tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych ...groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ...zł (... złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy). Przedmiotem skargi z ... maja 2011 r. wniesionej przez A. I. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z ... marca 2011 r. Nr..., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z ... grudnia 2010 r. nr ... o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Obywatel F., deklarujący narodowość c., A. I. (zwany dalej: Skarżącym) wnioskiem z ... grudnia 2009 r. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując w jego uzasadnieniu wyłącznie, iż: "przyjechałem dlatego, że nie dają mi żyć i nie mam ojca. U nas każdego dnia są zrywy i tam jest zagrożenie dla życia". W czasie wywiadu statusowego A. I. zeznał, iż jest kawalerem, nie ma dzieci, przed opuszczeniem kraju pochodzenia mieszkał w G. Nie miał żadnych problemów w podróży i z przekroczeniem granicy, ani wcześniej z uzyskaniem paszportu zagranicznego. Ponadto wskazał, iż nie opuścił C. zaraz po uzyskaniu paszportu, gdyż nie miał środków finansowych i musiał zarobić na wyjazd pracując na budowie. Na pytanie dlaczego opuścił kraj pochodzenia wskazał, iż jest tam napięta sytuacja i dużo strzelanin. W G. zatrzymywani są młodzi ludzie bez powodu, później słuch o nich ginie. Wskazał ponadto, iż pewnego dnia przyszli do niego umundurowani ludzie w maskach i szukali czegoś w domu, na zakończenie przeszukania oświadczyli, iż jeszcze wrócą. Był również (około pół roku temu) raz zatrzymany i przesłuchiwany, gdy szukano podejrzanych po wysadzeniu Uaza. Nie był natomiast nigdy aresztowany lub sądzony ani poddany przemocy fizycznej. Doświadczył natomiast przemocy psychicznej kiedy mu grożono podczas przesłuchania. Skarżący pozostawił w C. matkę, brata i zamężną siostrę. Oświadczył, iż nie brał udziału w żadnych działaniach wojennych ani nie pomagał bojownikom oraz nie należał do żadnej organizacji w C. Skarżący wskazał, iż czuje się prześladowany przez ludzi w maskach, którzy u niego byli i powiedzieli, że przyjdą jeszcze raz oraz boi się, że trafi do więzienia jako niewinny człowiek. Szef Urzędu decyzją z dnia ... grudnia 2010 r. nr ... postanowił odmówić A. I. nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalić z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż Skarżący wyjechał z F. w dniu ... grudnia 2009 r. w sposób legalny i bez żadnych problemów. Cudzoziemiec nie zadeklarował przynależności do żadnej organizacji o charakterze politycznym, społecznym, kulturalnym, etnicznym czy religijnym. Nie brał również udziału w żadnych działaniach wojennych, nie był zatrzymywany, aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Udzielił również negatywnej odpowiedzi na pytanie czy był poddawany przemocy fizycznej albo psychicznej. Cudzoziemiec oświadczył, iż ukończył szkołę podstawową, nie posiadał stałej pracy, natomiast dorywczo pracował na budowach. W odpowiedzi na pytanie o przyczyny wyjazdu z kraju pochodzenia Skarżący wskazał, iż wyjechał z powodu ogólnie niestabilnej, napiętej sytuacji w G., a także z obawy przed kolejnymi najściami domu. W październiku 2009 r. został wylegitymowany przez funkcjonariuszy siłowych, a następie odbyło się przeszukanie jego domu. Wnioskodawca zeznał, iż niczego nie znaleziono. Oświadczył również, iż w czerwcu 2009 r. został wezwany do R. w G. na przesłuchanie, które trwało 4 godziny i miało na celu ustalenie faktów dotyczących wysadzenia UAZ-a. Podczas przesłuchania Cudzoziemiec był zastraszany w przypadku nie przyznania się do winy. Odnosząc się do powyższego oraz mając na uwadze treść art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2003 r., Szef Urzędu stwierdził, iż Skarżący nie wykazał faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem. Władze państwowe lub podmioty określone w art. 16 ust. 1 pkt 2 - 3 ww. ustawy nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. Z zeznań Cudzoziemca nie wynika, by mógł on być narażony na prześladowania ze strony władz, bądź też innych podmiotów. Wnioskodawca nie należał do żadnej partii, bądź organizacji, w której działalność jego osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Aplikant nie był nigdy aresztowany bądź skazany wyrokiem sądu. Nie brał również żadnego udziału w działaniach wojennych, w tym także nie pomagał bojownikom. Ustosunkowując się do zdarzenia wtargnięcia do domu Aplikanta nieznanych osób w maskach organ uznał, iż powyższe zajście nie może zostać zakwalifikowane jako dowód prześladowania Strony. Nie może bowiem zostać uznane za działanie w sposób poważny naruszające prawa czy poczucie bezpieczeństwa Cudzoziemca, nie można mu przypisać cechy poważnego ze względu na istotę lub powtarzalność. Zdarzenie to nie wpisuję się w definicję prześladowania, Cudzoziemiec nie zwracał się do władz C. o pomoc z powodu najścia domu. Ustosunkowując się natomiast do przemocy psychicznej, której Cudzoziemiec był rzekomo poddany podczas przesłuchania, organ uznał, iż było to raczej działaniem mającym na celu wyjaśnienie okoliczności. Przesłuchanie, na temat którego zeznał, nie stanowiło poważnego naruszenia praw obywatela i praw człowieka. Odnosząc się natomiast do wskazanych przez Aplikanta obaw o życie oraz brak bezpieczeństwa w zamieszkiwanej republice organ wskazał, iż nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Ustosunkowując się do oświadczeń złożonych przez Skarżącego, Szef Urzędu stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca udzielenie mu ochrony uzupełniającej, o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. bowiem brak jest podstaw aby sądzić, że istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez Skarżącego poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji. Również ustalenia poczynione w przedmiocie obawy Skarżącego przed prześladowaniem w kraju pochodzenia nie potwierdzają aby Skarżący po powrocie do R. został zatrzymany i w konsekwencji poddany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Organ wyjaśnił, iż obecnie w C. nie toczy się żaden z konfliktów zbrojnych (międzynarodowy lub wewnętrzny). Zbrojne podziemie funkcjonujące na P. K. nie może być zakwalifikowane jako strona wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Nie ma zatem podstawy do uznania, że Skarżącemu po powrocie do kraju pochodzenia grozi poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia. Jeżeli Wnioskodawca czuje się zagrożony niespokojną sytuacją panującą w C. powinien on w pierwszej kolejności zapewnić sobie bezpieczeństwo poprzez zamieszkanie w innej części R. Zdaniem Szefa Urzędu brak było również podstaw do udzielenia Skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. Dla uznania istnienia przesłanek określonych w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z ... marca 2011 r. nr ... utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Rada wskazała, iż w pełni podziela argumentację organu I instancji oraz ocenę okoliczności sprawy. W zaistniałym stanie faktycznym nie znaleziono podstaw do objęcia Cudzoziemca ochroną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rada do Spraw Uchodźców podniosła, iż podane również w odwołaniu przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia – przesłuchanie przez funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa, ogólny stan bezprawia panujący w kraju pochodzenia nie dają podstaw do twierdzenia, że grozi mu prześladowanie ze wskazanych powodów. Zdaniem organu odwoławczego Cudzoziemiec nie jest uchodźcą w rozumieniu przepisów Konwencji Genewskiej, gdyż nie wykazał, że powodem wyjazdu z kraju pochodzenia była uzasadniona obawa przed prześladowaniem. Brak było również podstaw do przyznania ochrony uzupełniającej oraz nie zaistniały przesłanki do udzielenia Cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z ... marca 2011 r. A. I. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz nadanie mu statusu uchodźcy. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 13, art. 14, art. 15 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 2. prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających ma organie a wynikających z art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż w jego przypadku mamy do czynienia nie tylko z realną obawą przed prześladowaniem, ale już z pewnymi faktami wskazującymi na podejmowane w stosunku do niego działanie o charakterze krzywdzącym. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2006 r. , cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Wymienione przesłanki uznania Cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał w swoich zeznaniach i oświadczeniach, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez Cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały tej oceny w sposób właściwy – m. in. konfrontując twierdzenia wnioskodawcy i podawane przez niego fakty z ogólnie dostępnymi informacjami na temat obecnej sytuacji osób narodowości c. w F. Z uwagi na powyższe, organy orzekające mogły w ramach art. 80 k.p.a. zasadnie ocenić, że opuszczenie F. przez Skarżącego nie było spowodowane przyczynami określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. i że Skarżący nie spełnia kryteriów do nadania statusu uchodźcy. Skarżący nie należał do żadnej partii, bądź organizacji, w której działalność jego osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Skarżący nie brał w żadnej formie czynnego udziału w działaniach zbrojnych. Zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas prowadzonego wywiadu Skarżący nie przytoczył okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego prześladowaniu, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Skarżący miał możliwość przytoczenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności wskazania przesłanek uzasadniających nadanie mu statusu uchodźcy, sprecyzowania obaw przed powrotem do kraju pochodzenia. Przesłuchiwany był w języku r., a protokół jako zgodny z tym co powiedział – podpisał. W ocenie składu orzekającego, organy zasadnie uznały, iż jednorazowe najście Skarżącego w jego domu przez osoby niewiadomego pochodzenia czy też wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka, nie mogło zostać zakwalifikowane jako zagrożenie prześladowaniem w rozumieniu art. 13 ust. 1 ww. ustawy. W świetle wyjaśnień składanych przez Skarżącego, organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż władze państwowe nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. Powyższe potwierdza również fakt wydania Skarżącemu przez władze F. paszportu zagranicznego i nie utrudnianie mu legalnego wyjazdu za granicę. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do Skarżącego nie ma zastosowania żadna z powyższych przesłanek. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia Skarżący nie byłby narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje. W szczególności powołując się na opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia organy zasadnie wskazały, że pomimo stanu wewnętrznego napięcia i niepokojów w Republice C., nie można uznać że Skarżącemu po powrocie do kraju pochodzenia grozi poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia. Trafnie w tym zakresie również stwierdzono, że jeżeli Skarżący uzna, że warunki życia w C. mu nie odpowiadają może podjąć próbę osiedlenia się w innej części F. Sam Skarżący w trakcie przesłuchania statusowego przyznał, iż nie wie dlaczego nie zamieszkał w innej części R. i że w Polsce będzie mu lepiej. Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organy orzekające zasadnie stwierdziły, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające konieczność wyrażenia zgody na pobyt tolerowany. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 z późn. zm.). Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organ prawidłowo przyjął, iż Skarżący nie uprawdopodobnił, że byłby w konsekwencji wydalenia narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Wydalenie Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie naruszy również jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ani też Konwencji o ochronie praw dziecka (art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r.). Cudzoziemiec jest kawalerem, przyjechał do Polski sam, a w kraju pochodzenia pozostawił najbliższą rodzinę tj. matkę i rodzeństwo. Przepisy Konwencji o prawach dziecka nie mają zastosowania do Skarżącego, gdyż jest on osobą dorosłą. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 i art. 77, uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji osób pochodzących z C.. Skarżący został w trakcie prowadzonego postępowania przesłuchany w języku r. W trakcie przesłuchania dokonano ustaleń niezbędnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Przedstawione w trakcie wywiadu okoliczności, istotne z punktu widzenia prawidłowości wydawanego rozstrzygnięcia, zostały skonfrontowane następnie z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Postępowanie administracyjne było dwuinstancyjne, a organy starannie i pełnie uzasadniły wydawane przez siebie decyzje. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.