V SA/Wa 1249/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-03
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz - Wóltańska, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent owoców i warzyw, który zlikwidował uprawę przed przeprowadzeniem kontroli przez Agencję Rynku Rolnego, może ubiegać się o nadzwyczajne wsparcie związane z embargiem na eksport do Rosji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania nadzwyczajnego wsparcia producentowi, który zlikwidował uprawę pomidorów przed przeprowadzeniem kontroli. Likwidacja uprawy przed kontrolą uniemożliwiła stwierdzenie, czy produkt był dobrze rozwinięty i w dobrym stanie, co jest warunkiem uzyskania wsparcia zgodnie z przepisami unijnymi i krajowymi. Producent, składając powiadomienie o zamiarze likwidacji przed wejściem w życie przepisów, ponosił ryzyko nieziszczenia się warunków do otrzymania wsparcia.Stan faktyczny
Producent J. H. złożył powiadomienie o zamiarze wycofania pomidorów i ogórków z rynku w związku z rosyjskim embargiem. Następnie zadeklarował likwidację uprawy pomidorów (niezbieranie) i zielone zbiory ogórków. Uprawa pomidorów została zlikwidowana przed planowaną kontrolą. Kontrola wykazała, że na terenie przeznaczonym pod pomidory posiane były ogórki. Dyrektor Oddziału Terenowego ARR odmówił przyznania wsparcia, co zostało utrzymane w mocy decyzją Prezesa ARR. Producent złożył skargę do WSA, domagając się zmiany decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... stycznia 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia nadzwyczajnego wsparcia dla producentów owoców i warzyw oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. H. (dalej jako Skarżący, Wnioskodawca, Producent) jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (ARR) w Warszawie z dnia ... stycznia 2015 r. Nr ... , którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w P. nr ... z dnia ... listopada 2014 r. o odmowie udzielenia wsparcia wskazanego przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.
Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym :
W dniu ...08.2014 r. (data nadania 25.08.2014 r.) J. H. złożył w OT ARR w P. "Powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia wycofania owoców lub warzyw w związku z brakiem możliwości sprzedaży spowodowanym rosyjskim embargiem", w którym powiadomił o zamiarze wycofania pomidora uprawianego na powierzchni ... ha oraz ogórka uprawianego na powierzchni ... ha. W dniu 03.09.2014 r. wpłynęło uzupełnienie ww. powiadomienia. W uzupełnieniu producent warzyw zadeklarował uprawę pomidora uprawianego pod osłonami na powierzchni ... ha, którego zamierza poddać "niezbieraniu" (biodegradacja, całkowita likwidacja produkcji) w terminie 22.08.2014 r. oraz ogórka uprawianego pod osłonami na powierzchni 1,00 ha, którego zamierza poddać operacji "zielone zbiory" (biodegradacja - zerwanie zawiązków).
W gospodarstwie Wnioskodawcy została przeprowadzona w dniu 01.10.2014 r. kontrola upraw, zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw oraz zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) nr 913/2014 (Dz. U. UE L 259, z 30.08.2014, str. 2), które stanowi, że w odniesieniu do operacji niezbierania plonów i zielonych zbiorów dokonywanych przez producentów owoców i warzyw, którzy nie są członkami organizacji producentów kontrole obejmują 100% obszarów produkcji objętych tymi działaniami.
W trakcie kontroli (raport z kontroli nr ...), ustalono m. in.:
• produkt zgłoszony do kontroli - pomidory o kodzie CN 0702 00 00, ogórki o kodzie CN 0707 00 05,
• na zadeklarowanej pod uprawę pomidora powierzchni ... ha (działka nr ...), stwierdzono uprawę ogórka korniszona (Skarżący oświadczył, że plantację pomidorów usunął - kompostowanie, po złożeniu do ARR powiadomienia – dnia 26.08.2014 r.),
• w miejscu uprawy pomidorów zostały posiane ogórki, które z powierzchni ... ha były zrywane i poddane kompostowaniu (Wnioskodawca zrezygnował z ubiegania się o wsparcie do uprawy ogórków).
Do powyższych ustaleń zawartych w przedmiotowym raporcie z kontroli J. H. nie wniósł żadnych uwag i potwierdził je podpisem w dniu 01.10.2014 r.
W dniu 13.10.2014 r. (data nadania 10.10.2014 r.) J. H. złożył w OT ARR w Poznaniu "Wniosek o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia", w którym wnioskował o przyznanie wsparcia do ... ha powierzchni uprawy pomidorów pod osłonami w ilości ... kg, które zamierza poddać "niezbieraniu" podając jako sposób zagospodarowania biodegradację - kompostowanie w terminie 23.08.2014 r.
Po analizie złożonych przez Wnioskodawcę dokumentów i raportu z kontroli Dyrektor OT ARR w Poznaniu decyzją nr ... z dnia ... listopada 2014 r. odmówił wnioskodawcy wsparcia do całej wnioskowanej powierzchni.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor OT ARR w Poznaniu podniósł, że ze względu na fakt, iż likwidacja upraw zgłoszonych w powiadomieniu miała miejsce przed 01.10.2014 r. nie została objęta kontrolą, w związku z tym nie został spełniony wymóg określony w § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w związku z art. 7 ust. 2 akapit 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014, zgodnie z którym "w odniesieniu do operacji niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 6, kontrole obejmują 100 % danych obszarów produkcji". Dodatkowo zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w związku z art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014, "środki w zakresie niezbierania plonów nie są podejmowane w przypadku, gdy z danego obszaru produkcji pozyskiwano produkcję w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego".
W odwołaniu, złożonym od decyzji Dyrektora OT ARR w Poznaniu, J.H. stwierdził, że ze względu na wysokie koszty produkcji nie było ekonomicznego uzasadnienia utrzymywania plantacji do czasu kontroli, która odbyła się po ponad miesiącu od złożenia powiadomienia. Skarżący zwrócił ponadto uwagę na specyfikę produkcji pomidorów oraz brak możliwości długiego ich przechowywania i zauważył, że ze zgłoszonej powierzchni nie prowadził zbiorów do celów handlowych, gdyż był to początek cyklu produkcyjnego. Ponadto Skarżący poinformował organ, że posiada dokumentację fotograficzną, na której widać, w jakiej fazie produkcja została zlikwidowana oraz zawarł stwierdzenie, że jego gospodarstwo "uprawia pomidory i ogórki w przemiennych fazach nasadzeń" (pomidory sprzedawane były na rynek wschodni a ogórki na rynek krajowy).
Prezes Agencji Rynku Rolnego w Warszawie decyzją z dnia ... stycznia 2015 r. Nr ... utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w Poznaniu nr ... z dnia ... listopada 2014 r. o odmowie udzielenia wsparcia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 110 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 stanowi, że przed rozpoczęciem operacji niezbierania państwa członkowskie sprawdzają za pomocą kontroli na miejscu, czy dany obszar był utrzymywany w dobrym stanie i nie przeprowadzono już na nim częściowych zbiorów, a produkt jest dobrze rozwinięty i czy ogólnie jest w dobrym stanie, a jego jakość odpowiednia i pozwalająca na wprowadzenie do obrotu. Państwa członkowskie zapewniają poddanie produktu denaturacji, a jeśli nie jest to możliwe, dopilnowują dzięki kontroli lub kontrolom na miejscu w okresie zbiorów, aby zbiory nie odbyły się.
Zdaniem organu Skarżący składając wniosek o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia zadeklarował, że zobowiązuje się do przestrzegania "Warunków uczestnictwa w mechanizmie Tymczasowe nadzwyczajne wsparcie producentów owoców i warzyw", opracowanych m.in. z uwzględnieniem przytoczonych powyżej przepisów prawa, a zatem znane mu były zasady działania ww. mechanizmu.
Prezes wskazał, że producent składając powiadomienie zadeklarował "niezbieranie" - pomidorów oraz "zielone zbiory" – ogórków, nadto zrezygnował z ubiegania się o wsparcie do działań związanych z wycofaniem ogórków, natomiast wnioskował o przyznanie wsparcia do ... ha powierzchni uprawy pomidorów.
Organ podkreślił, że wymóg złożenia powiadomienia najpóźniej na 2 dni przed dniem planowanego dokonywania tej operacji miał zapewnić, aby te działania były dokonane w obecności kontrolerów ARR. Jednakże z przeprowadzonej w dniu 01.10.2014 r. kontroli (raport nr ...) oraz oświadczenia producenta wynika, iż deklarowana uprawa została zlikwidowana zaraz po ogłoszeniu embarga, po złożeniu do ARR "Powiadomienia (...)". Plantacja pomidorów została zlikwidowana przed przeprowadzeniem kontroli, a więc nie można było stwierdzić jej istnienia, a tym bardziej nie można było potwierdzić czy była utrzymywana w dobrym stanie i czy produkty były dobrze rozwinięte. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu, nie został spełniony wymóg wynikający z art. 110 ust. 2 ww. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011, zgodnie z którym dany produkt objęty działaniem niezbierania ma być dobrze rozwinięty i w dobrym stanie, a jego jakość odpowiednia i pozwalająca na wprowadzenie do obrotu. Jednocześnie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 84. ust 1 lit. b tego rozporządzenia, zgodnie z którym "niezbieranie" oznacza zakończenie obecnego cyklu produkcyjnego na danym obszarze, w przypadku gdy produkt jest dobrze rozwinięty i jest solidnej jakości handlowej. Dodatkowo organ wskazał, że - zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia RM - wyliczenia wsparcia dokonuje się w oparciu o faktyczną ilość produktów objętych daną operacją. W przypadku dokonania zniszczenia uprawy przed określeniem faktycznej ilości produktów kwalifikujących się do objęcia wsparciem, wyliczenie wysokości wsparcia staje się niemożliwe.
Organ wskazał też dodatkowo, że Wnioskodawca składając powiadomienie oświadczył jednocześnie, iż wyraża zgodę i przyjmuje do wiadomości, że decydując się na podjęcie czynności objętych powiadomieniem przed opublikowaniem obowiązujących przepisów krajowych ponosi ryzyko podjęcia czynności objętych powiadomieniem, a wykonanie w zakresie złożonego powiadomienia, czynności przez Agencję Rynku Rolnego lub inne instytucje następuje warunkowo jeżeli wycofane z rynku owoce lub warzywa zostaną objęte dofinansowaniem ze środków UE oraz w przypadku zakwalifikowania deklaracji do rekompensaty, jeżeli zostaną spełnione wymogi w zakresie udokumentowania ilości i jakości owoców lub warzyw podlegających wycofaniu. Skarżący powinien więc mieć świadomość, że kontrola swym zakresem będzie obejmowała sprawdzenie kwalifikowalności upraw przed przeprowadzeniem operacji zadeklarowanej w "Powiadomieniu (...)" i wstrzymać się z działaniami do czasu przybycia kontroli. W przypadku niezbierania — zadaniem kontroli było sprawdzenie, czy obszar zadeklarowany w "Powiadomieniu (...)" utrzymany jest w dobrym stanie i nie przeprowadzano na nim częściowych zbiorów, a produkt jest dobrze rozwinięty i ogólnie w dobrym stanie, a jego jakość odpowiednia i pozwalająca na wprowadzenie do obrotu, natomiast po przeprowadzeniu niezbierania sprawdzenie, czy produkt został poddany denaturacji. W związku z tym, że zgłoszona plantacja pomidorów (działka nr ...) w dniu przeprowadzenia kontroli nie istniała, kontrolerzy nie mogli potwierdzić spełnienia wymogów ww. art. 110 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011.
Prezes stwierdził tym samym, że wcześniejsze zlikwidowanie plantacji przez J. H. spowodowało, że nie spełnił on warunków niezbędnych do objęcia wsparciem w ramach wskazanych przepisów, co z kolei stanowiło podstawę do odmowy udzielenia wsparcia.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. H. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji jako krzywdzącej i przyznanie wnioskowanego wsparcia. Skarżący w treści skargi m. in. podniósł, że nie był w stanie utrzymywać plantacji 9 ha pomidorów, na którą wnioskuje o wypłacenie wsparcia i zwrócił uwagę na specyfikę uprawy pomidorów pod osłonami i jej wysoką nakładowość finansową. Jednocześnie Skarżący prosił o indywidualne rozpatrzenie jego sprawy.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Prezes podkreślił, iż ARR nie miała żadnego wpływu na kształt przepisów regulujących mechanizm i została jedynie wyznaczona przez rozporządzenie Rady Ministrów do realizacji zadań i obowiązków związanych z udzieleniem wsparcia, ustanowionego rozporządzeniem nr 932/2014. Wskazał, że zgodnie z zasadami mechanizmu samo prowadzenie uprawy nie jest przesłanką gwarantującą otrzymanie wsparcia finansowego, ponieważ wnioskodawca zobowiązany jest do spełnienia szeregu wymagań określonych opisanymi powyżej przepisami, a organ odwoławczy zobowiązany był postępować ściśle według obowiązujących zasad i przytoczonych przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Stan faktyczny sprawy został przez organ ustalony prawidłowo i nie jest przez Skarżącego kwestionowany. Problem w rozpoznawanej sprawie dotyczy wyłącznie kwestii stosowania przepisów wspólnotowych i krajowych odnoszących się do udzielenia wsparcia wskazanego przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej.
Zasady wypłacania tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia wypłacanych w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej określają przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw oraz zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) nr 913/2014 (Dz. Urz. UE L 259 z 30.08.2014, str.2) oraz prawa krajowego tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1190), jak również przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011, str. 1 z p. zm.).
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia RM w związku z art. 1 rozporządzenia nr 932/2014, nadzwyczajne unijne środki wsparcia obejmują operacje wycofania z rynku, zielonych zbiorów i niezbierania plonów określonych owoców i warzyw prowadzone w okresie od dnia 18 sierpnia do 30 listopada 2014 r.
Zasady naliczania pomocy finansowej za wycofanie z rynku dla producentów, którzy nie są członkami organizacji producentów określone zostały w art. 4 rozporządzenia nr 932/2014. Produkt można było poddać operacji wycofania z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji, o której mowa w art. 34 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014 producenci, którzy nie są członkami uznanej organizacji producentów, zobowiązani byli do zawarcia umowy z uznaną organizacją producentów w odniesieniu do całkowitej ilości produktów, które mają zostać dostarczone na mocy w/w artykułu. Stosownie do art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 932/2014 producentom nie będącym członkami uznanej organizacji producentów umożliwiono, po spełnieniu przesłanek z tego przepisu, zastąpienie zawarcia umowy, powiadomieniem właściwego organu państwa członkowskiego, przy czym na potrzeby takiego powiadomienia ma odpowiednie zastosowanie art. 78 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011.
Rozporządzenie krajowe, które weszło w życie 5 września 2014 r., w § 4 ust. 3-5 wprowadziło obowiązek powiadamiania o zamiarze dokonania operacji na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARR, najpóźniej na 2 dni przed dniem planowanego dokonania tej operacji, stanowiąc jednocześnie w § 11, że powiadomienia o zamiarze dokonania operacji, z tytułu której przysługuje wsparcie, złożone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia podlegają rozpatrzeniu. Obowiązek składania powiadomień jest ściśle powiązany z obowiązkiem przeprowadzenia kontroli.
W myśl art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 932/2014 operacje wycofania, o których mowa w art. 3 i 4 tego rozporządzenia, podlegają kontrolom pierwszego szczebla zgodnie z art. 108 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, przy czym w odniesieniu do operacji wycofania, o których mowa w art. 4 ust. 5, kontrole obejmują 100 % danych obszarów produkcji. Ponadto operacje wycofania, o których mowa w art. 3 i 4 rozporządzenia nr 932/2014, podlegają kontrolom drugiego szczebla zgodnie z art. 109 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 (art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014).
Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 932/2014 operacje niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 5 i 6, podlegają kontrolom i warunkom określonym w art. 110 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, z wyjątkiem wymogu nieprzeprowadzania częściowych zbiorów w przypadku stosowania odstępstwa przewidzianego w art. 5 ust. 3 niniejszego rozporządzenia. Kontrole obejmują co najmniej 25 % danych obszarów produkcji. W odniesieniu do operacji niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 6, kontrole obejmują 100 % danych obszarów produkcji.
W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że Skarżący złożył powiadomienie w dniu 26 sierpnia 2014 r. (data nadania 25.08.2014 r.) czyli przed wydaniem przepisów zarówno wspólnotowych, jak i krajowych regulujących kwestię udzielenia wsparcia.
W uzupełnieniu swojego powiadomienia, w piśmie z dnia 3 września 2014 r., Skarżący poinformował organ, że poddał już uprawę pomidora operacji "niezbierania" w terminie 22 sierpnia 2014 r.
Zatem obydwa wskazane powyżej działania Skarżącego – powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia wycofania, jak i termin samego "niezbierania" w postaci likwidacji – miały miejsce przed terminem wydania cyt. przepisów rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r.
Niekwestionowane jest również to, że kontrola, która objęła 100% obszaru objętego powiadomieniem, została przeprowadzona w dniu 1 października 2014 r., a więc po dokonaniu przez Skarżącego usunięcia plantacji pomidorów (w dniu 22.08.2014 r.) i kompostowaniu po złożeniu do ARR powiadomienia (26.08.2014 r.).
Bezsporne jest również to, że w chwili kontroli w miejscu uprawy pomidorów zostały posiane ogórki.
W świetle powyższych regulacji prawnych i niespornego w sprawie stanu faktycznego zaskarżoną decyzję Prezesa ARR należało uznać za prawidłową.
Nieuzasadnione są zarzuty skargi. Skarżący składając w dniu 26 sierpnia 2014 r. powiadomienie wyraził zgodę, że decydując się na podjęcie czynności objętych powiadomieniem przed opublikowaniem obowiązujących przepisów krajowych – ryzyko podjęcia czynności objętych powiadomieniem obciąża producenta a wykonanie czynności przez ARR, w zakresie złożonego powiadomienia, następuje warunkowo, jeżeli wycofane z rynku owoce zostaną objęte dofinansowaniem ze środków UE oraz w przypadku zakwalifikowania deklaracji do rekompensat, jeżeli zostaną spełnione wymogi w zakresie udokumentowania ilości i jakości owoców podlegających wycofaniu. Jednocześnie Skarżący oświadczył, że w przypadku nie zakwalifikowania powiadomienia do rekompensaty złożona deklaracja nie stanowi podstawy dochodzenia jakichkolwiek roszczeń przez producenta owoców.
Skarżący dokonując powiadomienia nie znał przepisów prawa regulujących zasady udzielania wsparcia, albowiem nie zostały one jeszcze wydane (poza przepisami rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011), o czym zresztą Skarżący wiedział od momentu złożenia powiadomienia w dniu 26 sierpnia 2014 r. Należy podkreślić, czego zdaje się nie dostrzega Skarżący, że udzielana pomoc nie była pomocą krajową, tylko unijną i jednym z warunków uzyskania tej pomocy było przeprowadzenie kontroli na 100% obszarze objętym powiadomieniem i wnioskiem.
Trzeba jeszcze raz podkreślić, że przepisy regulujące udzielenie pomocy wyraźnie przewidują, że wsparcie jest udzielane (§ 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r.), jeśli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu 932/2014, które z kolei określa - w art. 7 ust. 2 akapit 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 - że "w odniesieniu do operacji niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 6, kontrole obejmują 100 % danych obszarów produkcji".
Szczególnemu podkreśleniu ponadto podlega przepis art. 110 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011, zgodnie z którym dany produkt objęty działaniem niezbierania ma być dobrze rozwinięty i w dobrym stanie, a jego jakość odpowiednia i pozwalająca na wprowadzenie do obrotu, jak również przesłanki wynikające z art. 84. ust 1 lit. b tego rozporządzenia, zgodnie z którym "niezbieranie" oznacza zakończenie obecnego cyklu produkcyjnego na danym obszarze, w przypadku gdy produkt jest dobrze rozwinięty i jest solidnej jakości handlowej. To właśnie te przepisy, a w szczególności art. 7 ust 2 rozporządzenia nr 932/2014 oraz art. 100 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, stanowiły podstawę odmowy udzielenia pomocy.
Dlatego też zarówno organy ARR, jak i sąd, miały obowiązek uwzględnić w tej sprawie przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 932/2014 i rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 poprzez przepisy art. 91 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, zgodnie z którymi, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy a, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Umową taką jest Traktat o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/30). Traktat ten wiąże Polskę od dnia 1 maja 2004 r. z racji podpisania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 kwietnia 2003 r. aktu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, ratyfikowanego za uprzednią zgodą wyrażoną w referendum ogólnokrajowym - Obwieszczenie Rządowe z dnia 21 kwietni 2004 r. w sprawie mocy obowiązującej Traktatem, dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, podpisane w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 865). Zgodnie z artykułem 249 TWE w celu wykonania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w niniejszym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Analogiczną treść zawiera obecnie obowiązujący art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zatem nie ma żadnych wątpliwości, że rozporządzenie nr 932/2014 w całości jest skuteczne erga omnes i mogło stanowić podstawę odmowy udzielenia pomocy.
Natomiast to, że rozporządzenie RM miało być stosowane również do powiadomień złożonych przed datą ogłoszenia rozporządzenia RM nie ma żadnego znaczenia w sprawie, gdyż trzeba podkreślić, że nie nakładało ono na beneficjentów obowiązków z mocą wsteczną, tylko przyznawało uprawnienia z mocą wsteczną. Skarżący natomiast w dniu złożenia powiadomienia nie nabył żadnych praw, które podlegałyby ochronie, gdyż mógł on uzyskać pomoc dopiero w wypadku zaistnienia określonych warunków.
W ocenie sądu organy orzekające w obu instancjach działały na podstawie mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa (krajowych jak i unijnych) i wydane przez nich rozstrzygnięcia są zgodnie z zasadą praworządności określoną w art. 6 k.p.a. Organ również nie naruszył zasady zaufania do władzy publicznej, gdyż udział w omawianym mechanizmie miał charakter dobrowolny i od początku obarczony był ryzykiem, cechowała go duża niepewność co do objęcia dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej - spełnienie warunków uzyskania dofinansowania w całości nie zależało od strony, było bowiem ponadto uzależnione od posiadania przez Komisję określonych w rozporządzeniu środków finansowych. Jednakże z tym ryzykiem Skarżący liczył się, podpisując stosowne oświadczenie. Brak jest zatem podstaw do stawiania organowi zarzutu odnośnie bezprawności działania.
Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
W tym stanie rzeczy, uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło