V SA/Wa 1258/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-24
Skład orzekający: Beata Krajewska, Dorota Mydłowska, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy projekt budowy wielofunkcyjnego centrum dla osób z chorobą otępienną wraz z modernizacją domu pomocy społecznej, obejmujący również działalność szkoleniową, konferencyjną, kawiarnię i pokoje gościnne, stanowi pomoc publiczną niezgodną z zasadami wspólnego rynku, a tym samym nie kwalifikuje się do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone pismo Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (JWPU) jest zgodne z prawem. Projekt, ze względu na swój wielofunkcyjny charakter wykraczający poza standardową działalność pomocy społecznej (w tym działalność szkoleniową, konferencyjną, kawiarnię, pokoje gościnne), zawiera znamiona pomocy publicznej niezgodnej z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Taka pomoc publiczna jest niedopuszczalna w ramach ogłoszonego konkursu, co uzasadnia odrzucenie wniosku o dofinansowanie.Stan faktyczny
Miasto W. złożyło wniosek o dofinansowanie projektu budowy wielofunkcyjnego centrum dla osób z chorobą otępienną wraz z modernizacją domu pomocy społecznej. JWPU odrzuciła wniosek, uznając, że projekt zawiera znamiona pomocy publicznej ze względu na planowaną działalność komercyjną (m.in. kawiarnia, sala konferencyjna, pokoje gościnne, szkolenia). Miasto W. wniosło protest, argumentując, że projekt służy interesowi publicznemu, nie ma charakteru komercyjnego i nie wpływa na konkurencję. JWPU podtrzymała swoje stanowisko, odrzucając protest. Miasto W. wniosło skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię art. 87 TWE.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009r. sprawy ze skargi Miasta W. na pismo [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Miasto W. (dalej: Skarżący) jest stanowisko [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej: JWP) wyrażone w piśmie z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] w sprawie negatywnego rozpatrzenia protestu Skarżącego na pismo w przedmiocie odrzucenia na etapie oceny formalnej wniosku [...] pt. : ,,Budowa wielofunkcyjnego Centrum dla osób z chorobą [...] wraz z modernizacją Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...]’’, które zapadło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 7 kwietnia 2009r Miasto W. złożyło wniosek o dofinansowanie projektu pt. ,,Budowa wielofunkcyjnego Centrum dla osób z chorobą [...] wraz z modernizacją Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...]’’ (dalej: projekt) ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013.
Projekt został zgłoszony w ramach konkursu ogłoszonego w dniu [...] marca 2009r – na składanie wniosków do Działania 7.3.,, Infrastruktura służąca pomocy społecznej’’ Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2007-2013, Priorytet VII: Tworzenie i poprawa dla rozwoju kapitału ludzkiego. Wnioski o dofinansowanie miały być składane od [...] marca 2009r do 7 kwietnia 2009r.
Pismem z dnia 8 maja 2009r Skarżąca została poinformowana, iż jej wniosek zawiera błędy formalne polegające na tym, że głównym celem projektu jest budowa Wielofunkcyjnego Centrum dla osób z chorobą [...] (dalej WCX) przy istniejącym budynku Domu Pomocy Społecznej (dalej: DPS), a całość inwestycji ma być wyjątkowym przedsięwzięciem w skali całego kraju oraz Europy, zaś wskazania przedstawione przez Wnioskodawcę zawierają znamiona występowania pomocy publicznej zgodnie z art. 87 ust.1 Traktatu WE (dalej: TWE). W piśmie tym podkreślono, że ze względu na swój charakter WCX może wpływać na wymianę handlową miedzy państwami członkowskimi, a także na naruszenie zasad konkurencyjności, m.in. ze względu na lokalizację inwestycji na atrakcyjnie położonej działce w W. na [...] jak również na to, że działalność Centrum wykonywana jest w warunkach potencjalnej konkurencji. Podkreślono, że w wyniku dofinansowania mogłoby nastąpić uprzywilejowanie podmiotu do wykonywania określonej działalności na polu dostępnym zarówno dla podmiotów publicznych jak i prywatnych. Zdaniem Organu projekt należy rozdzielić i wyłączyć z wydatków kwalifikowanych część dotyczącą WCX. Natomiast część dotycząca modernizacji istniejącego DPS nie podlega zasadom pomocy publicznej, usługi świadczone tam są zgodne z ustawą z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej. Wskazano też błędy zawarte w Punktach A5, G2.b.1 , I6.3 , I6.4 , I6.5 , J.
W odpowiedzi – w dniu 29 maja 2009r- Skarżąca złożyła skorygowany wniosek odnośnie wymienionych wyżej Punktów, jednakże nie dokonała rozdzielenia i wyłączenia części dotyczącej WCX od części dotyczącej DPS. Podkreśliła, że w jej opinii usługi pomocy społecznej, świadczone przez Centrum to zadania nałożone i uregulowane określonymi przepisami prawa, służące interesowi publicznemu oraz dobru społecznemu, nie mają więc charakteru pomocy publicznej. Podkreślono, że inwestycja dotycząca Centrum nie jest przedsięwzięciem zawierającym znamiona pomocy publicznej, gdyż, przede wszystkim, nie będzie ono miało wpływu na zakłócenia konkurencji i wymianę handlową pomiędzy Państwami Członkowskimi. Instytucja będzie posiadać wyspecjalizowany charakter oraz infrastrukturę na wysokim poziomie, jednak z uwagi na jej specyfikę, z jej usług korzystają osoby, które zamieszkują w niewielkiej odległości od placówki. Biorąc to pod uwagę, zdaniem Skarżącego, jest to instytucja o zasięgu regionalnym. Ponadto WCX jest instytucją nie przynoszącą dochodu, jego infrastruktura ma charakter publiczny, dostępny dla wszystkich potencjalnych użytkowników na równych i niedyskryminujących zasadach, a usługi świadczone są w oparciu o ustawę z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (Dz.U.z 2008r Nr 115,poz. 728) oraz Rozp. Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005r (Dz.U. z 2008r Nr 117, poz.1837). Ponadto, zdaniem Skarżącej nie ma tu możliwości naruszenia zasad konkurencyjności, gdyż lokalizacja projektu nie jest zakłóceniem potencjalnej konkurencji, bo grunt jest własnością miasta W., a placówka zajmująca się pomocą społeczną istniała w tym miejscu od dawna. Podkreślono, że ewentualne przychody jakie Centrum będzie czerpać z działalności w zmodernizowanym DPS będą służyć pokryciu znacznej straty operacyjnej, (zgodnie z analizą zawartą w studium wykonalności prognozą rachunku zysków i strat w modelu różnicowym w 2011 roku przychody z działalności operacyjnej wyniosą [...] PLN, zaś koszty operacyjne [...] PLN). Takie ujęcie zgodne jest z duchem Decyzji KE z 27.06.2007r – sprawa N 558/2005 Zakłady aktywności zawodowej: ‘’ Głównej działalności zakładów nie można uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o pomocy państwa, a zatem środek ten nie stanowi pomocy państwa.(...) Wszelka działalność gospodarcza zakładów służy realizacji głównego celu publicznego i ma charakter wyłącznie podrzędny wobec tego celu, a cały zysk z takiej działalności jest w całości reinwestowany na główny cel zakładu (rehabilitację i reintegrację osób niepełnosprawnych)’’.
Pismem z dnia [...] czerwca 2009r JWP poinformowała Skarżącą o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie z przyczyn formalnych.
Wyjaśniła, że nie wyodrębniono części inwestycji dotyczącej działalności WCX, która ma charakter pomocy publicznej od części dot. infrastruktury DPS, która będzie służyć organizowaniu dziennego pobytu dla osób chorych, a ta część projektu, zdaniem Jednostki, nie jest objęta pomocą publiczną, co zostało stwierdzone podczas pierwszej oceny. Oceniono, że przewidywana inwestycja ma charakter komercyjny oraz może wpływać na wymianę handlową pomiędzy państwami UE, gdyż w przypadku spełnienia przesłanki dotyczącej naruszenia konkurencji, przesłanka dotycząca wymiany handlowej pomiędzy państwami jest spełniona automatycznie. Podobnie w przypadku korzystania ze środków publicznych w ramach RPO WM pierwsze dwie przesłanki są spełnione zawsze, zatem selektywność oraz przysporzenie wystąpi. W takim wypadku wystarczy by przewidywana inwestycja miała wpływ na naruszenie konkurencji lub groziłaby zakłóceniem konkurencji- wtedy cały projekt podlega pomocy publicznej wynikającej z art.87 ust 1. Ponieważ Wnioskodawca zamierza prowadzić m.in. działalność ,,baza szkoleniowa dla środowiska lekarskiego, pielęgniarskiego i naukowego zajmującego się tą dziedziną medycyny’, ,a działalność tego typu jest powszechnie oferowana na zasadach rynkowych i może wpływać na naruszenie konkurencji.
Podkreśliła, że ze względu na wielkość inwestycji, położenie, komercyjny charakter projekt będzie wpływał na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Wskazała, że znaczna część infrastruktury ma charakter komercyjny (m.in. kafejka, sala konferencyjno-widowiskowa), a brak gwarancji, że organizowane szkolenia będą miały charakter bezpłatny i przewidzenie że pokoje gościnne są też dla ,,przebywającego na szkoleniach i sympozjach personelu medycznego’’ powoduje, że jest to działalność komercyjna.
W dniu 29 czerwca 2009r Skarżąca wniosła protest w którym wnosiła o ponowną ocenę wniosku. Podkreśliła, że żaden przepis prawa wspólnotowego nie zawiera wyraźnej definicji pomocy publicznej. Wsparcie dla przedsiębiorcy traktowane jest jako pomoc publiczna, jeżeli jednocześnie są spełnione następujące przesłanki: a) przekazanie zasobów państwowych b) korzyść ekonomiczna c) selektywność d) wpływ na konkurencję i wymianę handlową. Zdaniem Skarżącej żadna z tych przesłanek nie występuje w projekcie. Podkreśliła, że istniejący przy ul. [...] DPS nie spełnia wszystkich standartów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 października 2005r (Dz.U. z 2005r Nr 217, poz 1837) w sprawie domów pomocy społecznej, jakie powinny spełniać tego typu obiekty. Dodatkowo w regionie brak wyspecjalizowanego ośrodka zajmującego się osobami chorymi na chorobę [...]. W związku z tym postanowiono podjąć zamierzenie polegające na zmodernizowaniu istniejącego DPS oraz dobudowaniu nowych obiektów; nie jest to przedsięwzięcie opierające się na wybudowaniu wielofunkcyjnego Centrum i oprócz tego zmodernizowaniu istniejącego Domu Pomocy. Nie można rozdzielić całej nowo wybudowanej infrastruktury WCX od DPS, gdyż te dwa elementy łącznie złożą się na wielofunkcyjne Centrum dla osób z chorobą [...]. Inaczej doprowadziłoby to do sztucznego podziału funkcji DPS, które zamierza przyjąć nazwę ,,Dom Pomocy dla osób z chorobą [...]’’ (dalej: Centrum).
Podkreślono, że rekrutacja pensjonariuszy odbywać się będzie na zasadach takich jak obecnie w DPS i wynikających z ustawy o pomocy społecznej. Wyjątkowy charakter Centrum obejmie ukierunkowanie na choroby otępienne, w tym [...], nie będzie zaś polegać na komercyjnym sposobie naboru pensjonariuszy.
Jeśli chodzi o sposób finansowania wskazano, że w związku z brakiem prowadzenia działalności gospodarczej, przychody będą pochodzić z obowiązkowego przekazywania na rzecz Skarżącej części rent i emerytur pensjonariuszy z tytułu zapisów ustawy i z dotowania działalności.
Ponadto – w dalszej części uzasadnienia protestu- podniesiono, że cały kompleks będzie dostępny wyłącznie dla osób pozostających pod opieką DPS i jego personelu. Usługi pozalecznicze ( min. fryzjer, sala widowiskowa, kawiarnia, kaplica kościelna) będą skierowane wyłącznie do pensjonariuszy, a ich lokalizacja w Centrum wynika z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa pacjentom i zapewnienia im kompleksowej pomocy. W związku z tym, zdaniem Wnioskodawcy, działalność taka nie stanowi konkurencji dla podmiotów świadczących podobne usługi na zewnątrz.
Skarżąca zwróciła także uwagę na to, że przewidziana działalność szkoleniowa jest skierowana do osób dotkniętych chorobą oraz ich opiekunów na zasadach bezpłatnych. Dodatkowo będą prowadzone bezpłatne sympozja i konferencje skierowane do lekarzy mające na celu szerzenie wiedzy o chorobie i postępowaniu z osobami chorymi na schorzenia otępienne. W tym celu jest planowane międzynarodowe sympozjum w roku 2010. Powyższe działania nie polegają na oferowaniu usług na zasadach rynkowych, nie będą więc wpływać na naruszenie konkurencji oraz wymiany handlowej pomiędzy państwami UE.
W konkluzji Skarżąca stwierdziła, że żaden obszar działalności Centrum nie będzie stanowić działalności gospodarczej, a zatem pomoc udzielona na jego funkcjonowanie nie będzie posiadała znamion pomocy publicznej w rozumieniu ar. 87 ust. 1 TWE.
Pismem z dnia [...] lipca 2009r JWPU poinformowała Miasto W., że protest został rozpatrzony negatywnie.
[...] Jednostka w wydanym piśmie podkreśliła, iż w jej opinii projekt jest inwestycją w której występuje pomoc publiczna, a zgodnie z Regulaminem Konkursu Priorytet VII,,Tworzenie i poprawa warunków dla rozwoju kapitału ludzkiego’’, Działanie 7.3. ,,Infrastruktura służąca pomocy społecznej’’ ,,Projekty, w których wystąpi pomoc publiczna, nie będą podlegały dofinansowaniu w ramach niniejszego konkursu ,,.Wniosek nie spełnia kryterium formalnego 10.
Organ podkreślił, że przedsiębiorcą w rozumieniu prawa wspólnotowego jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej, struktury własnościowej oraz charakteru zarobkowego lub nie. Prowadzenie działalności gospodarczej jest określane jako oferowanie dóbr i usług na rynku. Wskazał, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu wspólnotowego prawa pomocy publicznej , gdyż są spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art.87 ust.1 TWE. Obecnie Wnioskodawca prowadzi DPS na zasadach ustawy o pomocy społecznej, ale jak podkreślono, zakres projektu i jego efekty wykraczają poza przyjęty w ramach działania model wsparcia działalności, które nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu wyżej wymienionego art. 87 ust.1 TWE. Zamierzając utworzyć wielofunkcyjne centrum dla osób z chorobami otępiennymi , rozszerza zakres usług i działalności w stosunku do obecnego. Wskazując, że aspiruje do utworzenia podobnego ośrodka jak istniejący w [...], a trzeciego w Europie, tym samym wskazuje- wbrew swoim twierdzeniom- że projekt ten nie będzie miał charakteru lokalnego. Zamierza też wykluczyć konkurencję w obszarze usług dostępnych dla pensjonariuszy, m.in. usług fryzjerskich poprzez zamknięcie ośrodka dla oferentów zewnętrznych. Przewidziane wykorzystanie sali widowiskowej także do organizacji szkoleń personelu medycznego, konferencji i sympozjów wykracza, zdaniem Jednostki, poza podstawową działalność wynikającą z ustawy. Wnioskodawca zamierza także oferować miejsca noclegowe dla odwiedzających oraz uczestników szkoleń i konferencji, co nie jest tym samym co pokoje gościnne utworzone na podstawie rozporządzenia w sprawie DPS. Zdaniem JWPU planowana kawiarnia nie jest niezbędnym elementem infrastruktury służącej pensjonariuszom. Ponadto, określając planowane przychody z tytułu opłat pobieranych od pensjonariuszy na poziomie przewyższającym średni poziom emerytur i rent na [...] można, zdaniem Organu domniemywać, że beneficjenci dofinansowanej infrastruktury będą rekrutowani na poziomie odpowiednio wysokich wpłat na utrzymanie. Z uwagi na istnienie konkurencji na rynku usług opiekuńczych, wsparcie podmiotu korzystającego z przywileju finansowania środkami publicznymi będzie stanowiło pomoc publiczną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych Skarżący- Miasto W. wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez JWPU.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisu art.87 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) poprzez błędna wykładnię polegającą na uznaniu, iż projekt ‘’Budowa wielofunkcyjnego Centrum dla osób z chorobą [...] wraz z modernizacją Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...]’’ objęty jest pomocą publiczną niezgodną z zasadami wspólnego rynku.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący podtrzymał w całości swoje argumenty przedstawione w proteście Zwrócił uwagę, iż usługi pomocy społecznej świadczone przez Centrum to zadania nałożone i uregulowane przepisami prawa, służące interesowi publicznemu oraz dobru społecznemu, nie maja więc charakteru pomocy publicznej. Centrum nie przynosi dochodu. Rodzaj i zakres świadczonych usług pokrywa się z Komunikatem Komisji z dnia 20.11.2007 (KOM(2007)725) dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Dokument uzupełniający do komunikatu dot. Jednolitego rynku na miarę Europy XXI wieku Usługi świadczone w interesie ogólnym, w tym usługi socjalne świadczone w interesie ogólnym: nowe zobowiązanie europejskie. Skarżący podniósł, że zgodnie z Dokumentem cele polegające na rozwoju wysokiej jakości, dostępnych i niedrogich usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym są zgodne z celami przewidującymi otwarty i konkurencyjny rynek, oraz że powinny się one wzajemnie uzupełniać.
Według Skarżącego Centrum nie będzie miało wpływu na zakłócenie konkurencji i wymianę handlowa pomiędzy Państwami Członkowskimi z uwagi na fakt, że z jego usług korzystają osoby zamieszkujące w bliskiej odległości (część osób korzysta tylko z pobytu dziennego). Mimo wielofunkcyjności i kompleksowości jest to placówka o zasięgu regionalnym, gdyż 90% pensjonariuszy pochodzi z regionu, 8% z ościennych powiatów, 2% z ościennych województw. Nic nie wskazuje, aby te proporcje uległy zmianie.
Wskazano, że infrastruktura Centrum ma charakter publiczny (ogólny)- dostępny na zasadach swobodnego i równego dostępu. Jest własnością miasta W., usługi sa świadczone w oparciu o ustawę o pomocy społecznej.
Nie narusza zasad konkurencyjności, gdyż jego lokalizacja nie wpłynie na wymianę handlowa między Państwami Członkowskimi z uwagi na fakt, że działka już wcześniej znajdowała się we władaniu DPS, który zajmował się pomocą społeczną i nie wpływał w żaden sposób na rynek europejski.
Skarżący także podkreślił, że ewentualne przychody, jakie Centrum będzie czerpać z jakiejkolwiek działalności podrzędnej w zmodernizowanym DPS służyć będą jedynie uzupełnieniu działalności głównej
Jeszcze raz w skardze podkreślono, że projekt nie stanowi dwóch odrębnych funkcjonalnie inwestycji i nie mogła być wydzielona część dotycząca Centrum od części dot. DPS, a działalność ‘’okołoleczniczą’’ ma wyłącznie uzupełniający charakter i nie było podstaw do jej wyeksponowania przez Jednostkę oceniającą wniosek.
Wskazano, że w ramach działań RPO WM należy przyjąć, że środki przekazywane beneficjentom w ramach programów operacyjnych finansowanych ze środków UE z zasady spełniają trzy pierwsze przesłanki wskazane w art.87 ust.1 TWE, gdyż następuje przekazanie środków publicznych, które stanowią korzyść ekonomiczną i sa przekazywane selektywnie
Co do czwartej przesłanki – wpływ na konkurencję i wymianę handlową między państwami członkowskimi- powołano się na decyzje Trybunału Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu w sprawie publicznego finansowania miejskich przedszkoli w Norwegii. Na bazie tej decyzji , w której Trybunał stwierdza ‘’ze względu na fakt, iż gminy są zobowiązane świadczyć usługi swoim mieszkańcom, jest właściwie wykluczone że osoby żyjące w innych krajach członkowskich EFTA wybiorą norweskie przedszkole w zamian za podobną strukturę lokalna,, Tak więc rekrutacja do Centrum jest skierowana do obywateli polskich i rezydentów zamieszkujących w Polsce, więc nie można mówić o tym, że stanowi to konkurencję dla podmiotów działających za granicą, a zatem nie może jednocześnie wpływać na konkurencję i wymianę handlową między państwami członkowskimi.
Podniesiono raz jeszcze, że stworzenie sali widowiskowej, kawiarni oraz pokojów gościnnych nie jest działalnością komercyjną a ma uzasadnienie w § 6 ust.1 pkt 2 lit. i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005r w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217 poz. 1837).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem skargi jest pismo [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] lipca 2009r. Została ona wniesiona zgodnie z przepisem ar. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006r o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. Nr 84 poz. 712 z 2009r- tekst jednolity), dalej: ustawa o zasadach.... który stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b usta 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art.3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270, z późn. zm.).
Regionalny Program Operacyjny Województwa [...] 2007- 2013 (RPO W.) został przygotowany w oparciu o Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoje Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006).
RPO W. jest zarządzany na poziomie regionalnym, a Instytucją Zarządzającą (IŻ) jest Zarząd Województwa [...], w imieniu którego zadania wynikające z pełnienia roli IŻ wykonuje Departament Strategii i Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Woj. [...] iż powierzyła wdrażanie RPO W. [...] Jednostce Wdrażania Programów Unijnych (JWPU), która pełni rolę Instytucji Pośredniczącej II .
Wniosek o dofinansowanie projektu został złożony w ramach ogłoszonego konkursu Regionalny Program Operacyjny Województwa [...] 2007- 2013 Priorytet VII ,,Tworzenie i poprawa warunków dla rozwoju kapitału ludzkiego’’ Działanie 7.3 ,,Infrastruktura służąca pomocy społecznej’’. Był to konkurs zamknięty bez preselekcji. Zgodnie z § 4 Regulaminu konkursu Cele Działania 7.3 to:
- Podniesienie jakości funkcjonowania, efektywności i dostępności instytucji działających w obszarze pomocy społecznej: domów pomocy społecznej, obiektów stacjonarnej opieki palatywnej/hospicyjnej.
- Upowszechnienie dostępu do tych świadczeń oraz ulepszenie ich jakości ma wyjść naprzeciwko potrzebom starzejącego się społeczeństwa. Osiągnięte efekty będą miały wpływ na zwiększenie mobilności zawodowej mieszkańców na rynku pracy.
- Wsparcie infrastrukturalne pozwoli na poprawę standardów jakości usług, na które wzrasta zapotrzebowanie społeczne, związanych nie tylko z opieką nad osobami starszymi, ale też przewlekle chorymi.
W ramach Działania realizowane będą projekty w zakresie:
- Budowa nowych, rozbudowa, modernizacja (w tym; dostosowanie do potrzeb osób niepełnosprawnych) pobytowych, opiekuńczych domów pomocy społecznej, zgodnie z zaleceniami ustawy o pomocy społecznej i z Rozporządzeniem Min. Polityki Społ. Z dnia 19 października 2005r oraz zagospodarowanie ich otoczenia.
- Budowa, rozbudowa, modernizacja towarzyszącej infrastruktury pomocniczej ( pomieszczeń do rehabilitacji i terapii, gabinetów lekarskich, pomieszczeń administracyjno-gospodarczych np. jadalni, kuchni, szatni).
- Budowa nowych, rozbudowa, modernizacja (w tym: dostosowanie do potrzeb osób niepełnosprawnych) obiektów stacjonarnej opieki paliatywnej/hospicyjnej.
- Zakup niezbędnego wyposażenia do w/w. obiektów.
W Regulaminie wyraźnie przewidziano, że ,,Projekty, w których wystąpi pomoc publiczna, nie będą podlegały dofinansowaniu w ramach niniejszego konkursu’’.
Zgodnie z uchwałą Nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa [...] 2007-2013 z dnia [...] lutego 2009r oceny formalnej projektów aplikujących o dofinansowanie dokonują pracownicy JWPU. Ocena formalna jest oceną ,,0/1’’, co oznacza, ze niespełnienie któregokolwiek z wymaganych kryteriów formalnych wyklucza projekt z dalszej oceny.
Kryterium formalne [...] ,,Zgodność z Regulaminem konkursu’’ nie zostało przez Projekt Skarżącej dopełnione, co zostało podniesione w piśmie JWPU. Sąd zgadza się z taką oceną wniosku o dofinansowanie projektu.
Należy także wskazać, że Projekt zawierał dwie części.
Jedna polegać miała na modernizacji już istniejącego w tym miejscu DPS, tj. istniejącego budynku A i B (po rozbudowie). Bud. A przeznaczony jest na stały pobyt chorych i zawiera pomieszczenia usługowe, gospodarcze, socjalne, dyżurki, do terapii, Bud.B – miały być w nim pokoje gościnne obsługujące cały kompleks (dla rodzin chorych pacjentów oraz dla przebywającego na sympozjach i szkoleniach personelu medycznego)
- ta część , po rozbudowie miała mieć pow. Całkowitą 3.903,58 m2.
Druga część , nowozbudowana, to budynki C,D,F,G,H,I oraz łącznik bud. E – wszystkie o powierzchni 8.257,28 m2. W tej części przewidziane były ; jadalnia, sala konferencyjno-widowiskowa, kaplica, kawiarnia, gabinety lekarzy i do fizyko i kinezyterapii, pomieszczenia socjalne, administracji.
Pierwsza część Projektu mieściła się w ramach ogłoszonego konkursu i była zgodna z ustawą o pomocy społecznej oraz z Rozporządzeniem w sprawie domów pomocy społecznej. Art.2 wspomnianej wyżej ustawy określa istotę i cele pomocy społecznej. Ustawodawca, przedstawiając zakres regulacji pomocy społecznej, zastrzega, iż jest ona instytucją polityki społecznej państwa. Pod pojęciem polityki społecznej rozumie się najczęściej celowe działanie państwa zmierzające do bezpośredniego zaspokojenia ważnych potrzeb społecznych. Pomoc społeczna to określona działalność, technika, system służący rozwiązywaniu problemów społecznych. Polega ona m.in. na prowadzeniu niezbędnej infrastruktury, to jest domów pomocy społecznej. DPS – zgodnie z rozporządzeniem, świadczy usługi w zakresie potrzeb bytowych, opiekuńcze i wspomagające..
Druga część Projektu – budowa WCX – jest w znacznej dysproporcji w porównaniu z pierwszą częścią i słusznie JWPU przyjęła, że jest głównym celem Projektu budowa właśnie jej, zważywszy na to, że Wnioskodawca opisuje całość inwestycji jako wyjątkowe przedsięwzięcie w skali kraju i Europy oraz bazę szkoleniową dla środowiska lekarskiego, pielęgniarskiego, naukowego. Przewiduje, że będzie to obiekt zapewniający możliwość prowadzenia szkoleń, kongresów medycznych. To, że Projekt przewidywał pokoje dla przebywającego na szkoleniach i sympozjach personelu medycznego, istnienie kawiarni, usług fryzjerskich wskazuje na to, ze Skarżący ma zamiar prowadzić działalność komercyjną, tym bardziej, że brak jest gwarancji, iż organizowane szkolenia będą miały charakter bezpłatny i trudno jest przyjąć, że tak szeroko zakrojona działalność jak kongresy medyczne jest możliwa nieodpłatnie.
Analiza Projektu prowadzi do wniosku, że wskazania przedstawione przez Skarżącego wykraczają poza pomoc społeczną i zawierają znamiona występowania pomocy publicznej z art. 87 ust.1 TWE, są więc niezgodne z założeniami ogłoszonego konkursu. Ze względu na swój charakter WCX może wykonywać działalność w warunkach konkurencji. W wyniku dofinansowania nastąpiłoby uprzywilejowanie podmiotu do wykonywania określonej działalności, a to, przy braku rozdzielenia dwóch części Projektu, przekracza pomoc społeczną.
Należy zważyć, że zakres Projektu i jego efekty wykraczają poza przyjęty w ramach działania model wsparcia działalności, która nie jest pomocą publiczną w rozumieniu art. 87 ust. 1 TWE . Oprócz działalności podstawowej- opiekuńczej- Centrum ma być ,,wielofunkcyjne’’, co oznacza znaczne rozszerzenie zakresu usług i działalności, m.inn. badania naukowe, szkolenia dla personelu medycznego, międzynarodowe sympozja i konferencje, a także usługi dla osób nie będących pensjonariuszami i dodatkowe usługi dla pensjonariuszy.
Zgodnie z orzecznictwem ETS wykonywanie usług medycznych kwalifikowane jest jako działalność gospodarcza niezależnie od tego, czy koszty świadczonych usług są pokrywane bezpośrednio przez pacjenta, czy też przez władze publiczne bądź fundusze zdrowia ( wyrok z dnia 12 lipca 2001r w sprawie B.S.> Geraets-Smits/Stichting Ziekenfonds – orzeczenie C 157/99 [2001] ECR I – 5473). Na gruncie prawa wspólnotowego podmioty te, jako prowadzące działalność gospodarczą, podlegają przepisom o pomocy publicznej.
W związku z tym, należy uznać, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu wspólnotowego prawa pomocy publicznej. Oferowane w Projekcie usługi wykraczają poza podstawową działalność wynikającą z ustawy o pomocy społecznej a ich oferta jest znacznie rozszerzona w stosunku do działalności standardowej oferowanej przez inne DPS-y., więc wsparcie podmiotu korzystającego z przywileju finansowania środkami publicznymi będzie stanowiło pomoc publiczną.
Z przedstawionych powyżej przyczyn sąd podzielił stanowisko JWPU i na zasadzie przepisu art.30c ust.3 pkt. 2) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło