V SA/Wa 1265/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant ref. stażysta - Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M.C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). A. K. (zwany dalej: skarżącym) – obywatel F. , narodowości c. – [...] marca 2011 r. złożył kolejny, trzeci wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (zwanego dalej: Szefem Urzędu) o nadanie statusu uchodźcy. Pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy, skarżący złożył [...] kwietnia 2009 r. Wniosek ten został rozpoznany decyzją Szefa Urzędu z [...] września 2009 r. nr [...] o odmowie nadanie statusu uchodźcy, odmowie udzielania ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, która została utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Skargę na powyższą decyzję Rady do Spraw Uchodźców Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z [...] października 2010 r. odrzucił. Drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy, skarżący złożył [...] sierpnia 2010 r. Wniosek ten został rozpoznany przez Szefa Urzędu decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...], którą postanowiono umorzyć postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Wobec braku złożenia odwołania, decyzja z [...] listopada 2010 r. stała się ostateczna. W trzecim wniosku o nadanie statusu uchodźcy – będącym przedmiotem niniejszego postępowania – skarżący wskazał, że w jego sprawie pojawiły się nowe okoliczności, a mianowicie grożono mu już podczas pobytu na terytorium Polski. We wniosku tym zawarł także wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Szefa Urzędu z [...] września 2009 r. o wydaleniu. Szef Urzędu decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu z [...] września 2009 r. o wydaleniu. W jej uzasadnieniu wskazał na przesłanki określone w art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472 ze zm.; zwanej dalej: ustawą o ochronie), których łączne zaistnienie stanowi podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu wydanej w stosunku do osoby która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W tego typu sytuacji Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie nadania statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Szefa Urzędu po analizie porównawczej wniosku z [...] marca 2011 r. z wnioskami złożonymi uprzednio, stwierdził, że skarżący nie przedstawił nowych okoliczności w sprawie. Podkreślił także, że nie tylko brak jest podstaw, aby uważać, że groźby, które cudzoziemiec – jak twierdzi – otrzymuje w Polsce, wiążą się z jego sytuacją w kraju pochodzenia, ale także tego rodzaju bezprawne działania powinien on zgłosić przede wszystkim polskim organom ścigania. Tak więc złożenie przez wnioskodawcę przedmiotowego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. Szef Urzędu – po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] kwietnia 2011 r. – decyzją z [...] kwietnia 2011 r. ponownie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu z [...] września 2009 r. o wydaleniu. W jej uzasadnieniu powtórzył argumentację tak jak w decyzji z [...] marca 2011 r. Pismem z [...] maja 2011 r. skarżący złożył skargę na decyzję z [...] kwietnia 2011 r. zarzucając jej naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 4 ustawy o ochronie; 2. przepisów postępowania mających wpływ na treść wydanej decyzji tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że we wniosku z [...] marca 2011 r. powołał się na nowe okoliczności w sprawie, które organ powinien szczegółowo zbadać, a tylko bardzo pobieżnie odniósł się do podanych okoliczności w przedmiocie otrzymywanych przez niego gróźb, W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie – wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje. W myśl art. 33 ust. 4 ustawy o ochronie – przepisu art. 33 ust. 1 pkt 3 (...) nie stosuje się jednak, w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek, z tym że Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu powinien zawierać uzasadnienie istnienia słusznego interesu wnioskodawcy we wstrzymaniu jej wykonania (ust. 5 art. 33). Mając na uwadze przytoczone przepisy, złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie powoduje tych samych skutków prawnych co złożenie pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy, w szczególności nie następuje automatyczne wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy. Wynika więc z tego, że aby w ogóle można było rozpatrywać możliwość wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, muszą zostać spełnione – łącznie – następujące przesłanki: 1) za wstrzymaniem wykonania przemawia słuszny interes strony; 2) nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (przesłanka negatywna); 3) złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie te przesłanki, może zostać wydana decyzja o wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Natomiast niespełnienie bodaj jednej ze wskazanych przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu w ogóle jest niedopuszczalne, bez względu nawet na wolę organu. Z art. 33 ust. 4 ustawy o ochronie wynika jedynie możliwość (a nie obowiązek) wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, a więc decyzja w tym przedmiocie jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. W tym miejscu omówienia wymagają podstawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 33 ust. 4 ustawy o ochronie, tj. "słuszny interes strony" oraz brak sprzeczności tego interesu z "interesem społecznym". Przesłanka "słusznego interesu strony", nie została prawnie definiowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należało przyjąć, że, "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu). Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Oceniając wniosek skarżącego w tym kontekście należy uznać, że skarżący tego "słusznego interesu" nie wykazał. W ocenie Sądu, organ orzekający w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu, zasadnie też ocenił, iż wskazywane przez skarżącego podstawy wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie wykazał, ani nie wskazał swojego słusznego interesu we wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Trafnie Szef Urzędu w zaskarżonej decyzji uznał, że brak jest podstaw aby stwierdzić, że rzekomo otrzymywane przez skarżącego groźby łączą się z jego sytuacją w kraju pochodzenia, tym bardziej, że skarżący we wniosku nie sprecyzował bliżej od kogo konkretnie je otrzymał i w jakiej sytuacji. Poza tym nie można zaliczyć działań polskiej policji polegających na przeszukaniu pokoju skarżącego, jako zdarzeń noszących znamiona prześladowań, dających podstawy do ubiegania się o status uchodźcy i świadczących o słusznym interesie strony. Podobnie jak samo twierdzenie wskazujące, iż skarżący obawia się powrotu do kraju pochodzenia, która to przesłanka była już badana w zakończonym decyzja ostateczną postępowaniu – nie dowodzi istnienia słusznego interesu. W ten sam sposób należy ocenić podnoszone w skardze zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. "Słusznego interesu" nie przesądza subiektywny pogląd skarżącego, że wydana decyzja w przedmiocie m.in. wydalenia obarczona była powyższymi wadami prawnymi i dlatego skarżący wystąpił z ponownym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Jak wskazano bowiem wyżej, rozważenie możliwości wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu możliwe jest tylko przy spełnieniu warunków przewidzianych tym przepisie. Odnosząc się do kwestii "interesu społecznego", należ zauważyć, iż niewątpliwie w interesie społecznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w "interesie społecznym" leży pewność obrotu prawnego oraz stabilność orzecznictwa w zakresie nadawania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Jednakże wobec nie wykazania przez skarżącego swojego "słusznego interesu" badanie negatywnej przesłanki polegającej na braku sprzeczności tego interesu z "interesem społecznym" jest całkowicie niezasadne. W związku z powyższym należy uznać, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie wykazał na tyle swojego "słusznego interesu", który nie byłby sprzeczny z "interesem społecznym" i uzasadniałby wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Skoro organ ocenił, iż kolejny wniosek skarżącego o nadanie statusu uchodźcy zawierał te same podstawy co pierwszy wniosek, to organ ten był wręcz obowiązany do podjęcia negatywnej dla skarżącego decyzji. Nie sposób zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania przy dokonaniu przez organy ustalenia, że skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, ze złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o ochronie, organ nie przekroczył granic dozwolonego uznania administracyjnego, gdyż nie sposób doszukać się naruszenia słusznego interesu skarżącego i interesu społecznego przy podjęciu takiej decyzji, skoro sam skarżący takiego szczególnego interesu nie wskazywał. Za wskazanie takiego szczególnego interesu, o czym była mowa wyżej, nie mogą być uznane te same okoliczności dotyczące uzasadnienia wniosku o nadanie statusu uchodźcy, które były już w zasadzie przedmiotem rozpoznania tego zasadniczego wniosku. Z tych powodów, decyzja o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP jest zgodna z prawem. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływa na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).