V SA/Wa 1269/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej oddala skargę. Przedmiotem skargi [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") jest decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "KRRiT" lub "organ) z [...] czerwca 2019 r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. 6 czerwca 2017 r. Skarżąca złożyła do KRRiT wniosek o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu, uzasadniając swoje żądanie trudną sytuacją materialną, zdrowotną, rodzinną i osobistą. Do wniosku dołączono: kserokopię wypowiedzenia abonamentu RTV z 19 listopada 2013 r., kserokopię upomnienia z Poczty Polskiej S.A. z 24 lutego 2017 r., kserokopię korespondencji prowadzonej z Pocztą Polską S.A., kserokopię wypisu ze szpitala z 31 października 2013 r., kserokopię decyzji o waloryzacji emerytury ZUS z 1 marca 2017 r., kserokopię pisma z PKO BP S.A. z 17 maja 2017 r., kserokopię faktury z firmy Enea z 19 maja 2017 r., kserokopię rachunku z PGNiG Obrót detaliczny sp. z o.o., kserokopię faktury z Zakładu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z 20 marca 2017 r. Pismem z 15 stycznia 2019 wezwano Stronę do przedstawienia materiału dowodowego: zaświadczenia o dochodach brutto lub aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego bezrobocie z prawem lub bez prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych; decyzji organu emerytalno-rentowego o wysokości pobieranej przez skarżącą renty lub emerytury albo zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych dochodach lub kserokopii zeznania podatkowego PIT za ostatni rok; zaświadczenia o dochodach lub bezrobociu osób prowadzących ze stroną wspólne gospodarstwo domowe lub zaświadczenia o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego (z urzędu gminy, z administracji, z wyliczeń czynszowych, oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania); w przypadku pozostawania pod opieką skarżącej niepełnoletnich lub uczących się dzieci - zaświadczenia o pobieraniu zasiłku rodzinnego lub potwierdzenia nauki w trybie dziennym; zaświadczenia o liczbie osób pozostających ze stroną we wspólnym gospodarstwie domowym (z urzędu gminy, z administracji, z wyliczeń czynszowych, oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania); innych dokumentów potwierdzających, że wobec strony występują szczególne względy społeczne lub przypadki losowe; ewentualnie zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o korzystaniu z pomocy finansowej lub rzeczowej wskazującego na spełnienie przesłanek występujących w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1801), dalej: "u.o.a.". Powyższe wezwanie doręczone zostało 1 lutego 2019 r., jednakże pomimo zakreślone w nim terminu, który upłynął 4 marca 2019 r., nie uzyskano stanowiska Strony. Decyzją z [...] czerwca 2019 r. KRRiT, na podstawie art. 10 ust. 1 u.o.a,oraz art. 105 § 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako: "k.p.a"), umorzyła postępowanie administracyjne z wniosku Strony za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 listopada 2013 r. i od 1 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. i jednocześnie odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2017 r. w wysokości 784,70 zł wraz z odsetkami w wysokości 240,40 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.o.a. KRRiT może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe. Organ podkreślił, że wobec braku nadesłania przez stronę żądanej dokumentacji organ rozpatrzył wniosek w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci wniosku strony oraz nadesłanych wraz z nim dokumentów, stwierdzając, że nie wykazano przesłanek, o których mowa w art. 10 ust. 1 u.o.a. Wskazał również, że zgodnie z uchwałą KRRiT z 22 listopada 2018 r. nr 279/2018 jedną z przesłanek umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu jest niedopełnienie formalności przewidzianych w art. 4 ust. 3 u.o.a. przez osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych (zgodnie z ustawą o opłatach abonamentowych zwalnia się od opłat abonamentowych osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo od emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, tj. 2 023,60 zł w roku 2017). Z załączonych dokumentów wynika, iż strona nie spełnia ww. przesłanki, gdyż jej dochód z emerytury w 2017 roku wyniósł miesięcznie 2 862,00 zł. KRRiT wskazała, że 6 czerwca 2019 r. została poinformowana przez Pocztę Polską S.A. Dział Obsługi Abonamentu RTV w Bydgoszczy, iż na indywidualnym numerze identyfikacyjnym Strony figurują objęte żądaniem wniosku zaległości w płatności opłat abonamentowych RTV za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2017 r. Organ zwrócił uwagę na fakt, że z uzyskanych informacji wynika również, iż zaległości objęte wnioskiem o umorzenie za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 listopada 2013 r. zostały uregulowane. Biorąc pod uwagę, iż zobowiązanie z tytułu opłat abonamentowych wygasło w zakresie, w którym należność została uiszczona dobrowolnie, w ocenie organu, brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku w części dotyczącej zaległości za ww. okres. Jednocześnie KRRiT wskazała również, że zaległości objęte wnioskiem o umorzenie zaległości za okres od 1 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. uległy przedawnieniu, co uczyniło niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym w części, w której zobowiązanie wygasło. KRRIT zauważyła dodatkowo, że wątpliwości Strony związane z wyrejestrowaniem odbiornika RTV oraz działalnością Poczty Polskiej S.A. nie są okolicznością, o której mowa w art. 10 ust. 1 ww. ustawy, a w konsekwencji nie mogą być podstawą umorzenia objętej wnioskiem zaległości. Pismem z 1 lipca 2019 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję KRRiT wnosząc o jej uchylenie. W treści skargi Strona przedstawiła okoliczności poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji wskazując na działania podejmowane w jej sprawie przez Pocztę Polską S.A., które, w jej ocenie były nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę Prezes PFRON wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżone postanowienie i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu przedmiotowa skarga jest niezasadna. Przedmiotem postępowania jest decyzja w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat abonamentowych wraz z odsetkami, Sąd zatem będzie badał sprawę tylko w zakresie możliwości umorzenia tych należności, pod kątem spełniania przez stronę skarżącą wymogów wynikających z art. 10 ust. 1 u.o.a. W związku z powyższym należy wskazać – w odniesieniu do odmowy przyznania wnioskowanej ulgi – że w toku postępowania administracyjnego Strona nie złożyła żadnych dokumentów, z których wynikałaby jej szczególna sytuacja życiowa, zły stan finansów lub zdrowia, który przemawiałby za umorzeniem wspomnianych należności. Zasadnie zatem w ocenie Sądu, KRRiT nie uznała wniosku Skarżącej – w zakresie zaległości za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2017 r. – za zasługujący na uwzględnienie zwłaszcza, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.o.a. jedynie w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, KRRiT może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie KRRiT, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. W niniejszej sprawie Skarżąca – jak już wskazano powyżej – w żaden sposób nie wykazała stanu swojego majątku i ponoszonych wydatków, które to informacje mogłyby mieć wpływ na rozważenie możliwości umorzenia tych należności. Trzeba nadto pamiętać, że organ przed wydaniem decyzji wzywał Stronę pismem z 15 stycznia 2019 r. do wykazania okoliczności, o których mowa w art. 10 u.o.a., jednakże Skarżąca na wezwanie to nie zareagowała. Zatem w ocenie Sądu brak możliwości oceny sytuacji majątkowej uzasadniał negatywne dla Strony rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności. Wobec treści skargi, w której Strona szeroko opisuje błędne, w jej ocenie, działanie Poczty Polskiej S.A., skutkujące powstaniem zaległości w opłacie abonamentowej, wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisami ustawy o opłatach abonamentowych obowiązki polegające na rejestrowaniu i wyrejestrowaniu odbiorników RTV, pobieraniu opłat abonamentowych, przyjmowaniu dokumentów uprawniających do zwolnienia od opłat oraz oświadczeń o spełnieniu warunków do korzystania z tych zwolnień, pobieraniu opłat za używanie niezarejestrowanych odbiorników oraz występowaniu do właściwych organów z żądaniem wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania opłat abonamentowych spoczywają na operatorze wyznaczonym tj. Poczcie Polskiej S.A., któremu przysługują uprawnienia wierzyciela. W świetle ww. przepisów KRRiT nie posiada natomiast ustawowych uprawnień do sprawowania kontroli nad działalnością operatora wyznaczonego. Na podstawie art. 7 ust 2. u.o.p. nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji i wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności tj. Minister Infrastruktury. Okoliczności podnoszone w treści skargi przez Stronę nie mogą zatem stanowić podstawy do uchylenia decyzji KRRiT w zakresie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległości w płatności opłat abonamentowych. Odnosząc się do umorzenia postępowania z wniosku o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w ich uiszczaniu w części dotyczącej okresu od 1 lipca 2013 r. do 30 listopada 2013 r. wskazać należy, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z ustalonym przez organ stanem faktycznym, Skarżąca nie posiadała zaległości w opłatach abonamentowych za ww. okres. Należy zatem zgodzić się z oceną dokonaną przez organ administracji, iż sprawa, z uwagi na brak zaległości w opłacie abonamentowej po Stronie skarżącej za powyższy okres, stała się bezprzedmiotowa, co pociągnęło za sobą konieczność umorzenia postępowania administracyjnego. Podobnie za prawidłową uznać należało ocenę organu w zakresie umorzenia postępowania z wniosku o umorzenie zaległości za okres od 1 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. z uwagi na przedawnienie się obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej za ww. okres. W takiej sytuacji bowiem słusznie uznano, że zobowiązanie strony wygasło, a zatem zastosowanie znalazł ponownie art. 105 § 1 K.p.a. Na koniec Sąd zwraca uwagę, iż wniosek o umorzenie należności może być ponawiany i każdorazowo podlegać będzie ocenie KRRiT. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do organu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa rozłożenia na raty i umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Strona może więc okoliczności np. dotyczące swojego stanu zdrowia lub stanu majątkowego podnosić ponownie, stosownie je dokumentując. Podsumowując wskazać należy, że w niniejszej sprawie KRRiT prawidłowo zastosowała wskazane wyżej przepisy art. 10 ust. 1 u.o.a. i art. 105 § 1 K.p.a. Mając zatem na uwadze, iż Sąd nie stwierdził by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego, jak również by postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób naruszający przepisy procesowe, skargę należało oddalić, o czym w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzeczono w sentencji wyroku.