V SA/Wa 127/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie: ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie 100 złotych (słownie: "sto złotych") W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy B. O. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że od 28 grudnia 2010 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jej mąż nie pracuje od 17 stycznia 2011 r. Małżonkowie utrzymują uczącego się w szkole średniej syna. Skarżąca posiada dom o powierzchni 80 m.kw. oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,08 ha. Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącej, wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie skarżąca nadesłała kopie decyzji z [...] grudnia 2010 r. uznającej, że skarżąca jest osobą bezrobotną i odmawiającej jej prawa do zasiłku, kopie zaświadczenia urzędu skarbowego w sprawie wysokości dochodów uzyskanych w 2009 r., kopie umowy rozwiązującej z dniem [...] października 2010 r. oraz z dniem [...] stycznia 2011 r. podpisane przez jej męża umowy zlecenia. Ponadto oświadczyła, że obecnie zarówno skarżąca jak i jej mąż nie posiadają stałego zatrudnienia i wykonują prace dorywcze zarabiając w ten sposób około 1000 zł miesięcznie, skarżąca nie posiada konta bankowego oraz lokat bankowych, otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości 90 zł. Dodała, że nie uzyskała jeszcze zaświadczenia o dochodach za 2010 rok, ale były one niższe od dochodów uzyskanych w 2009 r. Odnosząc się do miesięcznych kosztów utrzymania rodziny stwierdziła, że nie mogą one przekroczyć 1000 złotych, ponieważ tylko tyle skarżąca wraz z mężem są w stanie zarobić. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w piśmie z 21 marca 2011 r. (data nadania), że wnosi o zwolnienie od zapłaty opłaty sądowej w kwocie 100 zł. Oznacza to, że skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącą podstawę utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego stanowią dochody z podejmowanej pracy dorywczej w wysokości około 1000 zł. Ani skarżąca ani jej mąż nie posiadają stałej pracy, a skarżąca jest zarejestrowaną bezrobotną. Ponadto rodzina otrzymuje zasiłek rodzinny na uczącego się syna w kwocie 90 zł. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.