V SA/Wa 1271/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2009 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa P. W. wystąpił na urzędowym formularzu PPF z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z matką. Gospodarstwo rolne prowadzi samodzielnie od ...lat. W skład jego wchodzą grunty o pow. ... ha użytków rolnych (przeliczeniowych ha ...). Z uwagi na fakt, iż skarżący nie otrzymał dotychczas od agencji drugiej raty dofinansowania aby do końca zrealizować rozpoczęty projekt dostosowania swojego gospodarstwa do wymogów Unii Europejskiej zmuszony był do zaciągnięcia kredytów na łączną kwotę ..., którą to kwotę w części już spłacił. Jednakże do chwili obecnej skarżący nadal spłaca kredyty w łącznej wysokości ... zł. Kredyty są spłacane w ustalonych rocznych spłatach. Skarżący posiada również dom o pow. ...m², nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Łączne miesięczne dochody gospodarstwa domowego wynoszą brutto ... zł. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie z urzędu gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego, dowód ubezpieczenia rolnego, harmonogramy spłat kredytów, rachunki za media, dowód opłacania KRUS oraz decyzję w sprawie świadczenia emerytalnego matki skarżącego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie ... zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Wysokość dochodów skarżącego z gospodarstwa rolnego (... zł) i jego matki ze świadczenia emerytalnego – ... zł z uwzględnianiem wskazanych okoliczności i wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, jak również wydatków związanych z koniecznością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych dwóch osób uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ponadto skarżący nie posiada poza wyposażeniem gospodarstwa, materiałami i narzędziami żadnych przedmiotów wartościowych, a także oszczędności pieniężnych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.