V SA/Wa 1272/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lutego 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę Po rozpatrzeniu zażalenia L. G. na postanowienie Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze Nr ... z dnia ... stycznia 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nowej Soli z/s w Kożuchowie Nr ... z dnia ... lutego 2012 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania L. G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, Prezes ARiMR postanowieniem z dnia ... lutego 2013 r. nr ... utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy przywołał m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu ... maja 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Nowej Soli z/s w Kożuchowie wpłynął wniosek o przyznanie L. G. płatności na rok 2011 między innymi zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 r. Pismem z dnia ... października 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w Nowej Soli z zapytaniem, czy wobec między innymi L. G. prowadzone jest postępowanie wyjaśniające związane z ubieganiem się o płatności do gruntów rolnych w ramach programów realizowanych przez ARiMR w latach 2010 -2011. W odpowiedzi na powyższe pismo poinformowano organ iż prowadzone jest postępowanie o sygn. akt .. .m. in. w sprawie wyłudzenia dopłat unijnych realizowanych przez ARiMR od 2004 r. do 2011 r. i że w tej sprawie przedstawiono zarzuty niektórym osobom, natomiast odnośnie osób których dotyczyło ww. pismo nie ogłoszono zarzutów, aczkolwiek w toku śledztwa badane jest czy i w jakim zakresie dopuściły się wyłudzenia dopłat. Mając na uwadze okoliczności, o których mowa w ww. piśmie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nowej Soli z/s w Kożuchowie wydał w dniu ... lutego 2012 r. postanowienie Nr ... o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania L. G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W dniu ... listopada 2012 r. do Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze wpłynęło podanie L. G., reprezentowanej przez adwokata, o stwierdzenie – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 126 Kpa oraz w związku z art. 157 § 1 i 2 Kpa – nieważności tegoż postanowienia z uwagi na to że zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. W następstwie rozpoznania ww. wniosku Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze wydał w dniu ... stycznia 2013 r. postanowienie Nr ... o odmowie stwierdzenia jego nieważności. W dniu 21 stycznia 2013 r. do Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze wpłynęło zażalenie L. G., na ww. postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła 1. "Naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na błędnym przyjęciu, iż zawieszenie postępowania w sprawie L. G. było uzasadnione, podczas, gdy wnikliwa analiza dokumentów prowadzi do wniosku, że brak było jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych do zawieszania postępowania. 2. Zaniechanie przeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci akt postępowania przygotowawczego, na które powołuje się organ I instancji. Uznając bezzasadność powyższego zażalenia organ odwoławczy podniósł m.in., że na podstawie art. 126 Kpa przepisy art. 156-159 Kpa, dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji, stosuje się odpowiednio do postanowień, do których przysługuje zażalenie, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 158 § 1 Kpa, wydaje się postanowienie. Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie, zgodnie z art. 101 § 3 Kpa. W stosunku do tego typu postanowienia istnieje więc możliwość stwierdzenia jego nieważności na mocy art. 156 – 159 Kpa w związku z art. 126 Kpa. Podkreślił również, że postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nowej Soli o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania L. G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, zostało wydane w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. A zatem wydane na podstawie tego przepisu postanowienie podlega weryfikacji w trybie określonym przepisem art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ odwoławczy przypomniał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nowej Soli wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. uzyskania od Prokuratury Rejonowej informacji w kwestii wyników śledztwa dotyczącego ewentualnego wyłudzenia dopłat. Natomiast Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze, postanowieniem z dnia ... stycznia 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia albowiem ustalenia Prokuratury Rejonowej w Nowej Soli w kwestii czy i w jakim zakresie L. G. dopuściła się wyłudzenia dopłat należy uznać za zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, w sprawie dotyczącej przyznania ww. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Zdaniem organu II instancji powyższe oznacza, że wydane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nowej Soli postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania L. G. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, skutkująca stwierdzeniem jego nieważności. Wydając przedmiotowe postanowienie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nowej Soli nie naruszył, będącego podstawą prawną jego wydania przepisu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem istotnym pozostaje, że w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Nowej Soli badane jest czy i w jakim zakresie między innymi L. G. dopuściła się wyłudzenia dopłat. Rozstrzygnięcie tej kwestii, jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, w odniesieniu do sprawy przyznania ww. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Zdaniem organu odwoławczego niezasadny jest zarzut strony dotyczący zaniechania "przeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w postaci akt postępowania przygotowawczego, bowiem w postępowaniu nieważnościowym nie ma, co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności aktu administracyjnego dokonuje się na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem postanowienia (lub decyzji). W konsekwencji postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia administracyjnego stanowi odrębne postępowanie administracyjne, którego zakres jest ograniczony do ustalenia, czy zaskarżony akt administracyjny obarczony jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Postanowienie organu odwoławczego zaskarżyła L. G. Zaskarżonemu postanowieniu, jak również poprzedzającemu je postanowieniu organu I instancji zarzuciła obrazę przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: 1) art. 156 § 1 pkt 2 Kpa polegające na błędnym i niezasadnym przyjęciu, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nowej Soli z dnia ... lutego 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania, podczas gdy postanowienie, to zapadło z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 97 § 1 pkt 4 kpa. 2) art. 97 § 1 pkt 4 kpa polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu i przyjęciu, że istniały zasadne postawy do zawieszenia postępowania podczas gdy podstaw takich nie było. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: - stwierdzenie nieważności postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Nowej Soli z dnia ... lutego 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania, ewentualnie o - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji, a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie przypomnieć należy iż postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego którego dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności zostało wydane (co wynika z jego uzasadnienia) ze względu na toczące się śledztwo w sprawie wyłudzenia dopłat unijnych za lata 2004-2011 które obejmowało także grunty deklarowane do płatności przez skarżącą. Wprawdzie w śledztwie tym nie przedstawiono dotychczas zarzutów skarżącej, jednakże organ który je prowadzi w dalszym ciągu bada czy i w jakim zakresie dopuściła się ona wyłudzenia dopłat. Powyższe oznacza iż w postępowaniu w którym wydano postanowienie o zawieszeniu postępowania ze względu na śledztwo o którym mowa były ku temu uzasadnione podstawy. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kpa stanowi bowiem, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sprawie dotyczącej wniosku skarżącej o przyznanie dopłat na rok 2011 zagadnieniem wstępnym było rozstrzygnięcie tego czy wyłudziła ona dopłaty także za poprzednie lata. Gdyby fakt wyłudzenia potwierdzony został orzeczeniem właściwego organu lub sądu to niewątpliwie okoliczność ta miałaby wpływ na rozpoznanie wniosku o którym wyżej mowa. Zatem organ który zawiesił postępowanie na mocy postanowienia z dnia ... lutego 2012 r. nie tylko nie naruszył prawa w sposób rażący (jak chciałaby tego skarga) ale i nie naruszył go w ogóle. W tym miejscu nie od rzeczy będzie przypomnienie że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym w którym ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem takiego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznego rozstrzygnięcia (tu postanowienia o zawieszeniu postępowania) w kontekście tego czy jest ono dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Podkreślenia wymaga, że organ prowadzący postępowanie nieważnościowe nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia jej co do meritum. Orzeka wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność rozstrzygnięcia, albo jego niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia jego nieważności. Wśród przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa jest m. in. ta na którą powołuje się skarga. Chodzi mianowicie o wydanie w postępowaniu zwykłym postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Jak już jednak wyjaśniono wcześniej postanowienie to nie naruszało obowiązującego prawa w tym w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, co oznacza iż tym bardziej nie mogło naruszać go w sposób rażący. Powyższe oznacza iż skarga nie mogła odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Podstawą wyroku sądu jest art. 151 p.p.s.a.