V SA/Wa 1274/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-27

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Jolanta Bożek, Małgorzata Dałkowska - Szary

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc X roku gospodarczego 2008/2009 jest zasadna, jeśli w poprzednim miesiącu (miesiąc Y) stwierdzono przekroczenie 50% ilości suszu paszowego niekwalifikującego się do pomocy, co skutkuje zastosowaniem art. 29 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego była zasadna. Zastosowanie art. 29 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, który wyłącza przyznanie pomocy w danym roku gospodarczym w przypadku stwierdzenia przekroczenia 50% niekwalifikującej się ilości suszu paszowego w jednym z miesięcy, było prawidłowe. Fakt stwierdzenia takiego przekroczenia w poprzednim miesiącu (miesiąc Y) stanowił wystarczającą podstawę do negatywnego rozpatrzenia wniosku o pomoc za miesiąc X, niezależnie od ewentualnych nieprawidłowości w tym ostatnim wniosku.
Stan faktyczny
Spółka P. złożyła wniosek o przyznanie zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc X roku gospodarczego 2008/2009. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, wskazując na liczne nieprawidłowości w dokumentacji, w tym rozbieżności w powierzchniach działek rolnych i brak wymaganej formy pisemnej jednej z umów. Dodatkowo, stwierdzono, że w poprzednim miesiącu (miesiąc Y) przekroczono 50% limit suszu niekwalifikującego się do pomocy, co zgodnie z art. 29 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 skutkowało odmową przyznania pomocy na cały rok gospodarczy. Spółka zaskarżyła decyzję, kwestionując procedurę weryfikacji danych i konsekwencje stwierdzonych nieprawidłowości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego. skargę oddala Przedmiotem skargi Spółki z o.o. w C. – P. jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2009 r. nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem Minister Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] kwietnia 2009 r. odmawiającą przyznania przedsiębiorstwu przetwórczemu P. Spółce z o.o. w C. zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] 2008 r. w kwocie [...] zł. Podejmując takie rozstrzygnięcie Minister Rolnictwa w uzasadnieniu decyzji na wstępie przedstawił przebieg sprawy. Wskazał, że w dniu [...] stycznia 2009 r. przedsiębiorstwo przetwórcze P. Sp. z o.o. złożyło w Agencji Rynku Rolnego w W. wniosek o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009. Podczas sprawdzania poprawności sporządzenia złożonej dokumentacji i zgodności informacji zawartych we wniosku ze stanem rzeczywistym, stwierdzono, że ww. wniosek nie spełnia wymogów formalno-prawnych niezbędnych do jego rozpatrzenia. W związku z tym, Agencja Rynku Rolnego wezwała wnioskodawcę do usunięcia stwierdzonych braków wniosku, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Po wpłynięciu skorygowanego wniosku Agencja Rynku Rolnego ponownie przystąpiła do sprawdzenia jego poprawności i prawdziwości przekazanych danych. W tym celu m. in. dokonała w dniach [...] – [...] marca 2009 r. kontroli na miejscu dotyczącej dokumentacji sporządzanej przez Spółkę P. w zakresie ww. wniosku o pomoc za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009. Powyższa kontrola wykazała, że dokumentacja sporządzana przez przedsiębiorstwo przetwórcze P. prowadzona była niestarannie. M.in. w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, liczne różnice pomiędzy danymi w "Listach umów zawartych w poprzednim miesiącu" i w umowach zbycia zielonki, przeznaczonej do produkcji suszu paszowego. Różnice te dotyczyły nazwisk, nazw i adresów producentów zielonki, oznaczeń identyfikujących działki rolne i numerów działek ewidencyjnych oraz powierzchni tych działek. Ponadto, wykazano rozbieżności pomiędzy danymi dotyczącymi dziatek rolnych zawartymi w załączniku nr 1 do wniosku i ewidencją towarową. Mając na względzie takie ustalenia faktyczne, a co za tym idzie liczne naruszenia przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 Prezes Agencji Rynku Rolnego - decyzją z [...] kwietnia 2009 r. - odmówił przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] 2008 r. w kwocie [...] zł. W decyzji wskazał, iż przekroczenie przez spółkę o 50% ilości suszu paszowego niekwalifikującego się do przyznania pomocy w stosunku do ilości objętej wnioskiem o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] 2008/2009 roku gospodarczego, spowodowało, że pomoc z powyższego tytułu nie przysługiwała przedsiębiorstwu przetwórczemu P. Sp. z o.o. do końca ubiegłego roku gospodarczego. Tak więc w przedmiotowej sprawie zastosowany został wobec przedsiębiorstwa przetwórczego P. Sp. z o.o. art. 29 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, który wyłącza pomoc z tytułu produkcji suszu paszowego za pozostałe miesiące roku gospodarczego 2008/2009. Następnie, Minister Rolnictwa podał, iż ww. rozstrzygnięcie organu I instancji zostało zakwestionowane przez Spółkę P.. W złożonym odwołania Spółka zarzuciła Prezesowi Agencji Rynku Rolnego naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez odmowę przyznania należnej jej zaliczki na poczet pomocy. Rozbieżności w wielkości powierzchni dziatek rolnych spółka tłumaczyła brakiem dostępu przedsiębiorstwa przetwórczego do danych znajdujących się w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności i w następstwie tego brakiem możliwości sprawdzenia poprawności identyfikacji dziatek rolnych, objętych umowami. Ponadto, stwierdziła też, że brakujące podpisy producentów zielonki na umowach jej zbycia zostały uzupełnione i tym samym potwierdzona została wola zawarcia umowy. Przyznaje jedynie, że kwestionowana umowa zawarta z producentem J. K. była błędem pracownika spółki P.. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa przedstawił własne stanowisko. Analizując sprawę, w tym w spornych kwestiach dotyczących powierzchni działek rolnych, organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne wynikające z decyzji organu I instancji. Uznał bowiem, iż w przypadku wskazanych w decyzji działek rolnych dane identyfikacyjne tych działek podane we wniosku o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009, złożonym przez przedsiębiorstwo przetwórcze P. Sp. z o.o. nie są zgodne z danymi z wniosków indywidualnych producentów rolnych o przyznanie płatności na rok 2008. Odnosząc się w pierwszej kolejności do działki [...] wykazanej w ramach umowy nr [...] z H. M. - organ odwoławczy zaznaczył, iż ww. działce rolnej przypisano powierzchnię [...] ha. Jednakże po dokonaniu pomiarów okazało się, że rzeczywista powierzchnia działki rolnej [...] wynosi [...] ha. A zatem organ uznał, że do partii suszu wyprodukowanego z zielonki z ww. działki rolnej nie przysługuje wnioskowana przez Spółkę P. pomoc - na podstawie art. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Odnosząc się następnie do zakwestionowanej działki rolnej o symbolu [...], położonej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], Minister Rolnictwa zauważył, iż w ramach umowy zawartej pomiędzy spółką P. i producentem rolnym B. B., ww. działce rolnej [...] przypisano powierzchnię [...] ha. Również we wniosku o przyznanie płatności za 2008 r. producent rolny zadeklarował, że działka ta ma powierzchnię [...] ha. Jednakże podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (protokół z czynności kontrolnych z [...] września 2008 r. nr [...]) stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej [...] jest niespójna i składa się z [...] mniejszych działek. Łączna powierzchnia działek, po dokonaniu wyłączeń, wynosi [...] ha, zamiast deklarowanej powierzchni w wysokości [...] ha. Na pozostałej powierzchni ww. działki rolnej, niekwalifikującej się do przyznania płatności obszarowych, znajdowały się drogi wyłożone płytami [...] oraz liczne rowy, które nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej. W konsekwencji Minister Rolnictwa uznał, że przedsiębiorstwu przetwórczemu nie przysługuje pomoc z tytułu produkcji suszu paszowego wytworzonego z zielonki pochodzącej z omawianej działki rolnej [...] z uwagi na naruszenie art. 3 akapit drugi, art. 14 ust. 1 lit. h i art. 17 akapit drugi lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 . Minister Rolnictwa ustosunkowując się następnie do zakwestionowanych w ramach umowy ze spółką cywilną "P." działek rolnych stwierdził, że z protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych na miejscu wynika, że powierzchnia [...] działek rolnych, spośród kontrolowanych [...], miała powierzchnię mniejszą niż powierzchnia deklarowana w "Liście zawartych umów w miesiącu [...] roku gospodarczego 2008/2009". Działka rolna [...], wyznaczona na działce ewidencyjnej nr [...], o deklarowanej powierzchni [...] ha, według pomiarów miała powierzchnię [...] ha, natomiast działka rolna [...] miała powierzchnię [...] ha, podczas gdy spółka deklarowała powierzchnię tej działki [...] ha. Powyższe ustalenia spowodowały, że nie jest możliwe przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego wyprodukowanego z zielonki pochodzącej z ww. działek. W końcu, odnosząc się do zakwestionowanej działki o symbolu [...], Minister Rolnictwa zauważył, iż w ramach umowy ze spółką cywilną "M." spółka P. zadeklarowała powierzchnię tej działki – [...] ha, natomiast według rzeczywistych pomiarów działka ta miała powierzchnię [...] ha. Tak więc i w tym przypadku organ odwoławczy uznał, że przedsiębiorstwu przetwórczemu nie przysługuje pomoc z tytułu produkcji suszu paszowego wytworzonego z zielonki pochodzącej z omawianej działki rolnej [....]. Minister Rolnictwa podzielił także ustalenia organu I instancji dotyczące nieprawidłowości zawierania umów przez spółkę P. z producentami rolnymi. Uznał bowiem, iż umowie nr [...] zawartej z producentem rolnym, pomimo tego, że została zgłoszona jako umowa zawarta w dniu [...] maja 2008 r. (w "Liście zawartych umów w miesiącu [...] roku gospodarczego 2008/2009"), co najmniej do dnia [...] października 2008 r. (data zakończenia kontroli dokumentacji w spółce P.) nie nadano formy pisemnej, gdyż odnalezione w Komendzie Powiatowej Policji w C. dwa egzemplarze umowy nie były podpisane przez dostawcę zielonki do produkcji suszu paszowego. Tym samym umowa powyższa naruszała postanowienia art. 78 kodeksu cywilnego i nie mogła być uwzględniona we wniosku o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego. Ponadto zauważył, że dostawa zielonki od ww. producenta rolnego miała miejsce w dniach [...], [...] i [...] sierpnia 2008 r., a, jak wynika z powyższego, umowy w formie pisemnej nie sporządzono do dnia dostawy zielonki. W związku z powyższym susz paszowy wyprodukowany z zielonki dostarczonej w ramach tej umowy nie kwalifikował się do przyznania pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego, gdyż w myśl art. 16 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, umowy, o których mowa w art. 14 tego rozporządzenia, powinny być sporządzane na piśmie co najmniej na dwa dni robocze przed datą dostawy. Ponadto Minister Rolnictwa zauważył, że w ramach umowy nr [...] zawartej z J. K. została wskazana jako działka, z której miała następować dostawa zielonki, działka ewidencyjna nr [...]. Jednak jak ustalono ww. działka nie została wymieniona zarówno w "Liście zawartych umów dostawy zielonki w miesiącu [...] roku gospodarczego 2008/2009", jak i w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W związku z powyższym partia suszu paszowego wytworzona z zielonki pochodzącej z działki ewidencyjnej nr [...] nie kwalifikuje się w myśl art. 3 akapit drugi i art. 17 akapit drugi lit c rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, do przyznania pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego. Powyższe ustalenia, jak wskazał organ odwoławczy, nie miały jednak wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż konieczne było uwzględnienie wpływu zastosowanej podstawy prawnej w decyzjach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi za [...], [...] i [...] 2008/2009 roku gospodarczego. W przypadku miesiąca [...] i [...] niekwalifikująca się do przyznania pomocy ilość suszu paszowego przekroczyła 50% masy suszu paszowego wymienionej we wniosku o przyznanie pomocy z tytułu produkcji tej paszy. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 29 akapit pierwszy lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Minister Rolnictwa zauważył przy tym, że właściwy organ jest obowiązany zastosować ten przepis, gdy ilość suszu paszowego wskazana w jednym lub kilku wnioskach o pomoc jest wyższa niż ilość kwalifikująca się zgodnie z art. 3 tego rozporządzenia. A zatem, stwierdzenie przekroczenia limitów, określonych w art. 29 akapit pierwszy lit. d przedmiotowego rozporządzenia, chociażby w jednym wniosku (jak w przedmiotowej sprawie miało to miejsce w miesiącu [....]), skutkuje odmową przyznania pomocy w danym roku gospodarczym. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu, wskazujących, iż spółka P. nie powinna ponosić odpowiedzialności za rozbieżności w zakresie powierzchni działek rolnych pomiędzy umowami i krajowym systemem ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z uwagi na brak dostępu do danych w tym systemie Minister Rolnictwa stwierdził, że przepisy w zakresie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego mają charakter administracyjny i uzależniają przyznanie pomocy od spełnienia wymogów określonych w tych przepisach. Jeżeli wymogi te nie są spełnione, to niezależnie która ze stron umowy zawiniła zaistniałej sytuacji, pomoc nie może być przyznana. Przepisy nie uzależniają bowiem przyznania pomocy od ustalenia strony winnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [....] czerwca 2009 r. skarżąca – Spółka P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przywrócenie jej prawa do otrzymania zaliczki pomocowej z tytułu produkcji suszu paszowego za [...] roku gospodarczego 2008/2009. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, iż dane, które umieściła we wniosku o przyznanie płatności pochodzą z jedynego źródła, jakie Spółka posiada – tj. od producenta rolnego. Jedynie dane z takiego źródła Spółka wprowadza do umowy – innych danych nie ma, opiera się na tym co zgłosi producent rolny. Tak też uczyniła z w przypadku wszystkich zakwestionowanych w sprawie działek. Nadto skarżąca zauważyła, że procedura przewiduje najpierw podpisywanie umów, a później składanie wniosków, a na końcu ich kontrolę, która wykazuje, iż powierzchnia działki zadeklarowanej jest mniejsza od stwierdzonej. Na tym etapie nie ma już jednak żadnej możliwości weryfikacji złożonego wniosku o przyznanie pomocy. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, iż w swoim wniosku zadeklarowała dane działek pochodzące z wniosków producentów rolnych, a niezgodne -jak się okazało- z danymi z krajowego systemu ewidencji. Zaznaczyła też, że bardzo istotne w sprawie jest również to, że kontrole są przeprowadzane już po złożeniu listy zawartych umów. System wyłapuje nieścisłości, błędy, omyłki, które najczęściej nie są znane producentowi rolnemu w dacie złożenia wniosku, a producent suszu paszowego nie posiada żadnych informacji na ten temat. W związku z powyższym jak wskazała, albo zmiany wymagają przepisy o krajowym systemie ewidencji, albo zgodność danych powinna być oceniana z daty zawierania umów. Jak wskazała skarżąca w dacie zawierania przez nią umów nie było rozbieżności więc pozbawianie jej jako producenta suszu paszowego prawa do przyznania pomocy z tytułu wszystkich umów i na cały rok jest bezzasadne. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 15 września 2009 r. skarżąca podtrzymała w całości żądanie skargi. Wskazała przy tym, iż potwierdza stan faktyczny i zgadza się z dokonaną w sprawie interpretacją obowiązujących przepisów. Nie zgadza się jednak z tym, aby kontrola zgodności danych miała miejsce dopiero po złożeniu listy zawartych umów. Podniosła, iż w jej ocenie kontrolę zgodności danych należy oceniać na dzień zawarcia umowy, albo wykluczyć z prawa do objęcia pomocą finansową konkretną umowę, a nie wszystkie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając niniejszą sprawę w ramach ww. przepisów i w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które winny skutkować wzruszeniem zaskarżonej decyzji. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zasadnie skarżącej odmówiono przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego, o którą to skarżąca zwróciła się w dniu [...] stycznia 2009 r. – za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009. Jednocześnie wskazać w tym miejscu trzeba, iż skarżąca nie kwestionuje ani ustaleń faktycznych sprawy, ani zastosowanych przepisów prawa. Nie zgadza się natomiast z procedurą - systemem przyznawania wnioskowanej przez nią płatności, uniemożliwiającej jej jakąkolwiek weryfikację danych, które uzyskuje od rolnika, dotyczących działek rolnych objętych umową o dostarczanie zielonki - przed zawarciem takiej umowy. Nie zgadza się także z tym, aby brak zgodności w jednej umowie oznaczał konieczność odmowy przyznania pomocy za cały miesiąc, w stosunku do całej produkcji suszu paszowego. Sąd analizując sprawę i uwzględniając przy tym stanowisko skarżącej, nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, a tym samym uwzględnienia argumentów Spółki. I. Przed odniesieniem się do treści skargi przede wszystkim zauważyć należy, iż bezpośrednie zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy wspólnotowe, regulujące pomoc finansową z tytułu suszu paszowego, zawarte w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. Urz. UE L 299 z 16.11.2007 r., str. 1), oraz rozporządzeniu Komisji (WE) nr 382/2005 z dnia 7 marca 2005 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego (Dz. Urz. UE L 61 z 8.03.2005 r., str. 4 ze zm.). Powyższe regulacje zostały wdrożone do prawodawstwa krajowego ustawą z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz. U. z 2008 r., Nr 11, poz. 70 ze zm.). Dodać też należy, iż z systemem pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego związane są także przepisy dotyczące płatności bezpośrednich, w tym rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18 ze zm.). II. Następnie, wyjaśnić trzeba, iż zgodnie z art. 86 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, pomoc z tytułu przetwórstwa produktów sektora suszu paszowego przyznaje się przedsiębiorstwom zajmującym się przetwórstwem produktów tego sektora, którzy zawarli umowy z producentami zielonki do suszenia. W myśl art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, każda umowa, o której mowa m.in. w ww. art. 86 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, musi w szczególności zawierać identyfikację działki lub działek rolniczych, na których uprawiane są pasze przeznaczone do przetworzenia, z odniesieniem do udzielania pojedynczego wniosku o pomoc, w którym działki te zostały zadeklarowane, zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, oraz, w przypadku gdy umowa zostaje zawarta lub deklaracja jest realizowana przed datą złożenia pojedynczego wniosku o pomoc, zobowiązanie zadeklarowania wspomnianych działek w pojedynczym wniosku o pomoc (lit. h). Jednocześnie wyjaśnić w tym miejscu należy, iż w art. 2 pkt 7 ww. rozporządzenia Komisji (WE) zawarto na potrzeby tego rozporządzenia definicję "działek rolniczych", i w myśl tej definicji pojęcie to oznacza działki określone zgodnie z systemem identyfikacji działek rolniczych zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, określonego w art. 18 i 20 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i w art. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W Polsce, strukturę i zawartość zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm.). Z art. 8 pkt 4 wskazanej ustawy wynika, iż na identyfikację działek rolnych składa się powierzchnia działek rolnych w hektarach, z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku, lokalizacja działek rolnych, z podaniem numerów działek ewidencyjnych, na których są one położone oraz sposób wykorzystywania działek rolnych. I dalej, wyjaśnić należy, iż listę umów zawartych w poprzednim miesiącu przedsiębiorstwa przetwórcze pasz przekazują właściwym władzom – najpóźniej do 15 dnia każdego miesiąca. Lista ta musi m.in. zawierać oznaczenie identyfikujące działki rolnicze, co wynika z art. 17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Ponadto w myśl art. 16 akapit pierwszy ww. rozporządzenia, umowy, o których mowa w art. 14 tego rozporządzenia, powinny być sporządzane na piśmie co najmniej na dwa dni robocze przed datą dostawy. A zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. f tego rozporządzenia, przedsiębiorstwa przetwórcze, na żądanie właściwych władz, powinny udostępnić tym władzom umowy i/lub deklaracje dostaw. Nadto, wskazać także trzeba, iż na podstawie art. 22a rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, państwa członkowskie obowiązane są wprowadzić i stosować system inspekcji służący weryfikacji każdego przedsiębiorstwa przetwórczego m.in. w zakresie kwestii dotyczących warunków ustanowionych w art. 86-89 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 oraz w art. 12 i 14 niniejszego rozporządzenia. W art. 23 ust. 1 postanowiono, iż kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane niniejszym rozporządzeniem mają być przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania pomocy. W art. 24 postanowiono natomiast, iż celem kontroli administracyjnych jest wykrycie nieprawidłowości, zwłaszcza poprzez kontrole krzyżowe. Kontrole krzyżowe przeprowadzane przez właściwe władze winny obejmować działki rolnicze zadeklarowane w pojedynczym wniosku o pomoc, w umowach i/lub deklaracjach dostaw oraz stanowiące odniesienie działki figurujące w systemie identyfikacji działek rolniczych w celu sprawdzenia kwalifikowalności do objęcia płatnościami obszarowymi i uniknięcia wszelkich nieuzasadnionych przypadków przyznania pomocy. Ujawnienie nieprawidłowości wykrytych w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i, w stosownym przypadku, przeprowadzenie kontroli na miejscu. Nadto, w kontekście stanowiska skarżącej zauważenia wymaga, iż kontrola przedsiębiorstwa przetwórczego może się odbyć dopiero po złożeniu przez ten podmiot wniosku o przyznanie pomocy. Kontrola ta ma bowiem na celu zweryfikowanie – sprawdzenie, czy stan opisany m.in. w zawartych z producentami rolnymi umowach, dotyczących zbycia zielonki, jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Kontrola ta (w takim zakresie), może mieć więc miejsce dopiero po przedstawieniu przez przedsiębiorstwo przetwórcze list umów zawartych w poprzednim miesiącu. Obowiązek przeprowadzenia kontroli wynika zaś nie tylko z ww. przepisów, ale także art. 87 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, zgodnie z którym państwa członkowskie przeprowadzają niezbędne kontrole w celu sprawdzenia uprawnienia do uzyskania pomocy. Zaliczka jest wypłacana po stwierdzeniu istnienia uprawnienia. III. Z zastosowaniem powyżej przedstawionych regulacji prawnych zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie - zainicjowane wnioskiem skarżącej o przyznanie pomocy w formie zaliczki za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009. Wniosek skarżącej został poddany -przewidzianej przepisami wspólnotowymi- kontroli administracyjnej i miejscowej. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono rozbieżności w dokumentacji prowadzonej przez Spółkę. Rozbieżności te dotyczyły m.in. identyfikacji wskazanych w decyzji działek rolnych objętych umowami, o których mowa w art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, na podstawie którego każda umowa z producentem zielonki do suszenia winna zawierać odpowiednią identyfikację działek rolnych, na których to uprawiane są pasze przeznaczone do przetworzenia. Identyfikacja ta winna obejmować odniesienie do indywidualnego wniosku o pomoc złożonego przez producenta rolnego. Jednocześnie ponownie zauważyć trzeba, iż kontrole, którymi mogą być objęte przedsiębiorstwa przetwórcze mają weryfikować te podmioty m.in. w zakresie spełnienia wymogów wynikających właśnie z ww. art. 14, a więc w zakresie zawartych umów i ich treści. Kontrola przeprowadzona w niniejszej sprawie wykazała, iż skarżąca Spółka nie spełniła wymogu wynikającego z art. 14 ust. 1 lit. h rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. W pięciu przypadkach w oparciu o protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR stwierdzono, że powierzchnie działek rolnych (o symbolu [...], [...], [...], [...], [...]), są mniejsze od zadeklarowanych. Natomiast w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] stwierdzono, iż działka ta nie występuje w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, a ponadto ustalono, iż działka rolna [...] jest niespójna i składa się z [...] mniejszych działek. Tym samym stwierdzono, iż umowy zawarte z producentami rolnymi nie zawierają prawidłowych danych w zakresie identyfikacji działek rolnych, które zostały w nich wskazane. To zaś było powodem przyjęcia przez organy orzekające w sprawie, iż skarżąca dopuściła się naruszenia art. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005, w myśl którego prawo do uzyskania pomocy jest ograniczone do ilości produktów otrzymanych na drodze suszenia pasz pochodzących z działek używanych w celach rolniczych. Ponadto organy orzekające w sprawie zakwestionowały również umowę nr [...] zawartą przez skarżącą z producentem rolnym z uwagi na brak sporządzenia jej we właściwej, wymaganej formie pisemnej (z podpisami obydwu stron umowy). Należy bowiem zauważyć, że za umowy sporządzone poprawnie, które mogą być brane pod uwagę przy weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego, mogą być uznane tylko umowy, którym nadano formę pisemną co najmniej na 2 dni robocze przed dniem dostawy zielonki (art. 16 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005). Natomiast jak wynika z akt sprawy, wyżej wymieniona umowa w dniu zakończenia kontroli w spółce P., tj. w dniu [...] października 2008 r., a zatem ponad miesiąc po ostatniej z dostaw zielonki na podstawie powyższej umowy nie miała formy pisemnej. Tak więc zasadnie stwierdził organ, co Sąd w całej rozciągłości podziela, że susz paszowy wyprodukowany z zielonki dostarczonej w ramach tej umowy nie kwalifikował się do przyznania pomocy za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009. W konsekwencji powyższego przyjęto, iż łączna masa suszu paszowego, do którego nie przysługiwała pomoc za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009 stanowiła około 50% ilości wnioskowanej. Dlatego też, podstawę materialno-prawną obu decyzji wydanych w sprawie stanowił art. 29 lit. d rozporządzenia Komisji. Zgodnie z jego treścią, jeśli ilość suszu paszowego wskazana w jednym lub kilku wnioskach o pomoc jest wyższa niż ilość kwalifikująca się zgodnie z art. 3, tj. jeśli różnica stwierdzona we wniosku o pomoc przekracza 50% ilości kwalifikujących się lub, jeśli ponownie stwierdzono różnicę powyżej 20% i poniżej 50% w trakcie jednego roku gospodarczego, żadna pomoc nie zostaje przyznana na bieżący rok gospodarczy. Przepis ten znalazł zastosowanie w sprawie z uwagi na to, iż -jak ustalono- w dniu [...] grudnia 2008 r. została wydana przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego w stosunku do skarżącej decyzja w sprawie odmowy przyznania zaliczkowej pomocy z tytułu produkcji suszu paszowego za miesiąc [...] 2008 r. Powodem wydania tego orzeczenia było zaś stwierdzenie różnicy w ww. wniosku przekraczającej 50% ilości suszu paszowego kwalifikującej się do objęcia go pomocą. To zaś obligowało organy orzekające do negatywnego załatwienia wniosku o przyznanie zaliczki także za miesiąc [...]. W ocenie Sądu, takie stanowisko organów orzekających, dotyczące zastosowania w sprawie art. 29 lit. d, jest zasadne i prawidłowe – uzasadnione tak stanem faktycznym jak i zgodne z wykładnią powołanego przepisu. Wskazany przepis przewiduje obniżki i wyłączenia w zależności od wielkości stwierdzonych nieprawidłowości. Ma on zastosowanie do wszystkich państw członkowskim i w każdym z tych państw obowiązują identyczne sankcje za nienależne wnioskowanie o pomoc z tytułu suszu paszowego. Również organy orzekające w sprawie, stwierdzając stan faktyczny odpowiadający dyspozycji tego przepisu, obowiązane były zastosować się w wydanych orzeczeniach do zasad przewidzianych w art. 29. Jednocześnie Sąd zaznacza, iż art. 29 lit. d nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku stwierdzenia, iż wniosek o pomoc dotyczy ponad 50% ilości nie kwalifikujących się, żadna pomoc w danym roku gospodarczym nie może być już przyznana (choćby w późniejszych wnioskach o przyznanie zaliczki -w tym wniosku właśnie przez organ rozpoznawanym- nie było żadnych nieprawidłowości). Spółka z takim przekroczeniem (sięgającym ponad 50%), złożyła wniosek w [...] roku gospodarczego 2008/2009, co zostało stwierdzone decyzją ostateczną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lutego 2009 r. (skarga na tę decyzję została postanowieniem Sądu z 23 czerwca 2009 r. odrzucona, sygn. akt V SA/Wa 516/09). Tym samym skarżąca mogła spodziewać się, że na podstawie ww. art. 29 lit. d, żadna pomoc zaliczkowa w roku gospodarczym 2008/2009 nie zostanie jej już przyznana. Znaczne przekroczenie limitu w [...] ww. roku gospodarczego spowodowało utratę przez skarżącą prawa do otrzymania pomocy za [...], ale miało także swoje konsekwencje dla całego roku gospodarczego. Zatem, w świetle powyższego, kwestie związane ze stwierdzonymi w niniejszej sprawie rozbieżnościami mają drugorzędne znaczenie. Już sam fakt, iż skarżąca ubiegając się o zaliczkę za miesiąc [...] roku gospodarczego 2008/2009 dopuściła się nieprawidłowości skutkujących wówczas zawyżeniem wniosku o ponad 50%, stanowi wystarczającą podstawę do wydania negatywnego rozstrzygnięcia i w tym, kontrolowanym postępowaniu. Wynika to nie z przepisów krajowych, ale z norm prawa wspólnotowego – tj. treści art. 29 lit. d, który nie wprowadza tu żadnych wyjątków od zastosowania tak dotkliwej dla przedsiębiorstwa przetwórczego sankcji dotyczącej całego roku gospodarczego. Jeszcze raz, mając na uwadze treść skargi, należy też zaznaczyć, iż przyznanie pomocy finansowej z tytułu suszu paszowego może mieć miejsce dopiero wówczas, gdy spełnione zostaną wszystkie ku temu warunki formalne. Organ ma natomiast obowiązek sprawdzenia, czy warunki te zostały przez wnioskodawcę spełnione. Kontrole w tym zakresie -jak już powyżej zostało to wyjaśnione- przewidują przepisy wspólnotowe, zobowiązujące państwa członkowskie do odpowiedniego działania weryfikującego składane wnioski o pomoc. W konsekwencji Sąd uznał, iż skarżona decyzja jest prawidłowa, nie narusza prawa, w tym w szczególności prawa unijnego. W cenie Sądu organy orzekające w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym zasadnie zastosowały sankcję przewidzianą w art. 29 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005. Tak dokonanej oceny sprawy nie zmieniają zarzuty skargi, które Sąd w całości uznał za bezpodstawne. Jednocześnie Sąd w tym miejscu zauważa, iż skarżąca formułując zarzuty, nie wskazała na żaden przepis prawa, który w jej ocenie zostałby w sprawie naruszony. Z wymienionych powodów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło