V SA/Wa 1274/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-21
Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek, w której skarga została odrzucona jako niedopuszczalna, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, ponieważ skargi w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy prawa.Stan faktyczny
Skarżąca E. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Prezesa KRUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wcześniejsza skarga skarżącej została odrzucona jako niedopuszczalna. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, zasiłek chorobowy męża, zadłużenie i wysokie miesięczne wydatki. Wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych pozostawiono bez rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) stycznia 2015 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Postanowieniem z dnia 27 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. L. jako niedopuszczalną.
Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 18 czerwca 2015 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, posiada dom o pow. 174 m2 oraz "działkę rekreacyjną", jest również współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. 2,89 ha, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku wskazała, iż osiąga miesięczny dochód w wysokości 500 zł brutto z tytułu umowy zlecenia, natomiast jej mąż korzysta z zasiłku chorobowego, jednakże nie wskazała jego wysokości dopisując jedynie "w trakcie ustalenia przez ZUS". Dodatkowo oświadczyła, iż od 23 marca 2015 r. jej mąż pozostaje na zasiłku chorobowym, który nie został wypłacony ani ustalony do dnia złożenia wniosku o prawo pomocy. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż jej mąż nie uzyskuje żadnych dochodów ani zasiłku chorobowego od marca 2015 r., żeby "przeżyć" zwraca się o pomoc do rodziny.
W piśmie z dnia 1 lipca 2015 r. wyjaśniła, iż nie uzyskuje żadnego dochodu z posiadanych nieruchomości, otrzymuje dopłaty (w 2014 r. w wysokości 2.000 zł), które przeznacza na utrzymanie gruntów rolnych. Oświadczyła, iż w dniu 17 czerwca 2015 r. wypłacono mężowi zaległy zasiłek chorobowy za okres od 6.04. do 30.05.2015 r. w wysokości 5.454,70 zł, które to środki zostały przeznaczone na spłatę zaciągniętych długów. Skarżąca wskazała również, iż miesięczne wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem wynoszą około 3.850 zł, ponadto spłaca kredyty w łącznej wysokości około 2.800 zł miesięcznie. Do pisma załączyła wyciąg z rachunku bankowego męża, kopię umowy zlecenia, kopię decyzji ZUS o przyznaniu mężowi zasiłku chorobowego, a także kopie umów kredytowych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącą sytuację życiową i majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika, a także wobec faktu, iż skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 p.p.s.a.) uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W szczególności stwierdzić należało, iż wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z zasiłku chorobowego i wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia. W okresie od 23 marca do 17 czerwca 2015 r. zasiłek chorobowy nie był wypłacany, w związku z czym wnioskodawczyni korzystała z pomocy rodziny, co spowodowało zadłużenie budżetu domowego. Obecnie zasiłek został wprawdzie wypłacony, jednakże przyjąć należało, iż środki te zostały w całości spożytkowane na niezbędne utrzymanie, w tym na zwrot zaciągniętych długów. Biorąc zatem wysokość oświadczonych wydatków niezbędnych dla utrzymania i porównując ją z dochodem skarżącej i jej męża, przyjąć należało, iż wnioskodawczyni spełnia przesłanki do ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Natomiast w pozostałym zakresie, to jest w części zwolnienia od kosztów sądowych wniosek skarżącej jest bezprzedmiotowy. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżąca nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu, w tym występując ze skargą kasacyjną. Wobec tego, wniosek w tym zakresie należało pozostawić bez rozpatrzenia.
Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło