V SA/Wa 1277/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemka, osoba niepełnosprawna, pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, nieposiadająca nieruchomości, wartościowych przedmiotów ani oszczędności, otrzymująca jedynie pomoc socjalną w wysokości 20 zł dziennie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cudzoziemka, będąca osobą niepełnosprawną, nieposiadająca znaczących środków finansowych ani majątku, a jedynie otrzymująca niewielką pomoc socjalną, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób o trudnej sytuacji materialnej, a przedstawiona przez skarżącą sytuacja wskazuje na takie właśnie okoliczności.
Stan faktyczny
Skarżąca N. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na swoją trudną sytuację materialną jako cudzoziemka i osoba niepełnosprawna, nieposiadająca majątku ani znaczących dochodów. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek został złożony po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi N. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Postanowieniem z 12 sierpnia 2010r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z 15 grudnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2010r. W dniu 15 lutego 2011 r. skarżąca wystąpiła na urzędowym formularzu PPF z wnioskiem o ustanowienie radcy prawnego albo adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest cudzoziemką i osobą niepełnosprawną, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem. Nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Oświadczyła, iż poza pomocą socjalną w wysokości 20 zł dziennie dla dwóch osób, którą przeznacza na utrzymanie, nie posiada innych źródeł dochodu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Dokonując takiej oceny kierowano się tym, iż skarżąca jest cudzoziemką, nie posiada wystarczającego źródła dochodu. Otrzymuje pomoc od państwa polskiego, co świadczy o jej trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie wskazać należy, iż pomoc ta jest pożytkowana na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a jej wysokość nie pozwala na czynienie oszczędności przeznaczonych na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło