V SA/Wa 1277/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemka, będąca osobą niepełnosprawną i otrzymująca pomoc socjalną, która nie posiada innych źródeł dochodu, nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Cudzoziemka, będąca osobą niepełnosprawną i otrzymująca pomoc socjalną, która nie posiada innych źródeł dochodu, nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Trudna sytuacja materialna, wynikająca z braku wystarczających środków do życia i konieczności przeznaczania otrzymywanej pomocy na podstawowe potrzeby, uzasadnia zastosowanie tej instytucji.Stan faktyczny
Skarżąca, cudzoziemka i osoba niepełnosprawna, wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym. Wskazała, że poza pomocą socjalną w wysokości określonej kwoty dziennie na osobę, którą przeznacza na utrzymanie, nie posiada innych źródeł dochodu, nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę oświadczenie o stanie majątkowym skarżącej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... lutego 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
W dniu ... lipca 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest cudzoziemką i osobą niepełnosprawną, poza pomocą socjalną w wysokości ... zł dziennie na osobę, którą przeznacza na utrzymanie nie posiada innych źródeł dochodu. Nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Dokonując takiej oceny kierowano się tym, iż skarżąca jest cudzoziemką, nie posiada wystarczającego źródła dochodu. Otrzymuje pomoc od państwa polskiego, co świadczy o jej trudnej sytuacji materialnej. Jednocześnie wskazać należy, iż pomoc ta jest pożytkowana na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a jej wysokość nie pozwala na czynienie oszczędności przeznaczonych na koszty sądowe.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło