V SA/Wa 1278/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... marca 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu wniosku skarżącej w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmówić skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 11 grudnia 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 21 listopada 2008 r., podkreślając w jego uzasadnieniu swoją tragiczną sytuację finansową i ubóstwo. Wskazała m.in., iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, ma ... zł brutto emerytury i długi w banku, zatem prosi o całkowite zwolnienie z kosztów sądowych i przyznanie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie z 21 listopada 2008 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany od początku. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie z kosztów sądowych zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi L. T. jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, zatem skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Jednocześnie wskazać należy, iż w związku z tym, że ustawa p.p.s.a. nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy. Rozpatrując natomiast wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata podkreślić trzeba, iż prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Mając na uwadze oświadczenie skarżącej z dnia 2 listopada 2008 r. zawarte w formularzu PPF, jak również informacje zawarte w sprzeciwie należało uznać, iż jej sytuacja materialna jest trudna i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.