V SA/Wa 1284/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Asesor WSA - Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. oddala skargę; 2. Zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata T. M. (Kancelaria Adwokacka ul. [...]), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). E. G. w dniu [...].03.2005r złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych . Decyzją z dnia [...].02.2006r Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie [...] zł, w tym środki unijne [...] zł, środki krajowe [...] zł. W dniu [...].02.2008r E. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR akt notarialny [...], z którego wynika, że przekazał całe gospodarstwo na rzecz swoich córek. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. w dniu [...].04.2008r wydał decyzję Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W podstawie prawnej decyzji Organ wskazał § 10 i § 13.ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.Nr 286 poz.2870 z późn. zm.) W uzasadnieniu podkreślono, że na podstawie § 3 ust.1 pkt 4 lit. b wskazanego wyżej rozporządzenia, producent zobowiązał się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności. W dniu [...].02.2008r Wnioskodawca wraz z żoną podarowali aktem notarialnym nieruchomości rolne będące ich własnością córkom: H. B. i S. R. Nie zostało więc dotrzymane zobowiązanie wynikające z otrzymania płatności na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W związku z tym , zgodnie z przepisami rozporządzenia, nastąpiło wstrzymanie wypłaty kolejnych rat płatności niskotowarowych a także zaistniała konieczność zwrotu dotychczas pobranych płatności. W odwołaniu od powyższej decyzji E. G. zwrócił się ,,o przywrócenie ważności ‘’ decyzji o przyznaniu płatności dla H. B. (córki), która jako jedyna z rodzeństwa zgodziła się przyjąć obowiązek opieki nad niepełnosprawnymi rodzicami i gospodarstwem. Podkreślił, że niedotrzymanie 5-cio letniego terminu nieprzekazywania gospodarstwa było wynikiem całkowitej utraty zdolności do pracy jego i żony. Załączył zaświadczenie lekarskie z którego wynika, że od 2002r leczy się z powodu [...] oraz decyzję KRUZ z dnia [...].06.2002r o przyznaniu stałej renty inwalidzkiej rolniczej jego żonie B. G. Ponadto wskazał, że pieniądze uzyskane z otrzymanej płatności zostały już wykorzystane na zakup maszyn rolniczych, a ewentualna windykacja spowoduje skazanie młodego następcy tego gospodarstwa na wegetację lub bankructwo. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...].04.2008r Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...].04.2008r. W uzasadnieniu powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji I instancji. W skardze na powyższą decyzję E. G. wnosił o jej uchylenie motywując to wystąpieniem siły wyższej polegającej na postępującym kalectwie jednego z właścicieli przedmiotowego gospodarstwa , potwierdzonego orzeczeniem lekarskim. To zaś było przyczyną przekazania gospodarstwa młodemu następcy przed upływem 5-cio letniego terminu przewidzianego w rozporządzeniu. Podkreślił, że następca zobowiązał się kontynuować program i opiekować się kalekimi rodzicami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor M[...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wnosił o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był wniosek E. G. o przyznanie pomocy finansowej na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Kwestie te reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U.Nr 286 poz.2870). Z § 3 ust.1 pkt 4 lit.b wyżej wymienionego rozporządzenia wynika, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W niniejszej sprawie płatność z tego tytułu została przyznana Skarżącemu w dniu [...].02..2006r – decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. Aktem notarialnym z dnia [...].02.2008r [...] wnioskodawca wraz z żoną przenieśli własność przedmiotowego gospodarstwa na rzecz swoich córek: H. B. i S. R. W związku z powyższym, zgodnie z § 10 wskazanego wyżej rozporządzenia ,,płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, z zastrzeżeniem § 11’’. Przepis § 11 rozporządzenia dotyczy przypadku, gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną , płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przysługuje temu następcy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa złoży oświadczenie, w którym zobowiąże się do: 1) realizacji planu rozwoju gospodarstwa nieskotowarowego oraz 2) nieprzenoszenia własności tego gospodarstwa – do końca okresu objętego zobowiązaniem poprzedniego właściciela tego gospodarstwa. Tak więc wobec niespełnienia przez Skarżącego warunku z powołanego wyżej przepisu – nie może on w przedmiotowej sprawie mieć zastosowania. Sąd wskazuje także, że zgodnie z § 9 ust.2 pkt 1 rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa za względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności – 1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego . Tak więc Skarżący mógłby otrzymać kolejne raty płatności, gdyby był zachowany warunek z § 3 ust.1 pkt 4 lit. b wyżej wymienionego rozporządzenia, czyli nie dokonał przeniesienia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W niniejszej sprawie decyzja o przyznaniu płatności nosi datę [...].02.2006r, zaś akt notarialny w wyniku zawarcia którego umową darowizny E. G. przekazał gospodarstwo córkom był zawarty w dniu [...].02.2008r. W związku z powyższym, Organ – zgodnie z §10 rozporządzenia- wydał w dniu [...].04.2008r decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Jest to decyzja prawidłowa, a w tym stanie faktycznym i prawnym, inna być nie mogła. Jeżeli chodzi o podniesione w skardze wystąpienie ,,siły wyższej’’, które , zdaniem Skarżącego, polegało na postępującym kalectwie jednego z właścicieli gospodarstwa, sąd wyjaśnia, że jest to pojęcie występujące w Kodeksie cywilnym. Kodeks ten nie określa go w ogóle, chociaż posługuje się nim w wielu przepisach, jak np.: art. 121, 433, 435, 846. Orzecznictwo Sądu Najwyższego uznaje za siłę wyższą zdarzenie z zewnątrz (przedsiębiorstwa lub zakładu) pochodzące, którego nie można przewidzieć ani też mu zapobiec środkami zwykłymi albo zabezpieczyć się przed nim. Przez siłę wyższą należy więc rozumieć zdarzenia nadzwyczajne, zewnętrzne i niemożliwe do zapobieżenia, np. powodzie, trzęsienia ziemi, wojny, itp. Tak więc fakt przewlekłej choroby i postępującego kalectwa nie może być w niniejszej sprawie uznany za siłę wyższą, a cytowane wyżej rozporządzenie w § 9 ust. 2 pkt 2 przewiduje tylko ,,wystąpienie klęski żywiołowej’’, co tu nie nastąpiło. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r), orzekł jak w sentencji wyroku.