V SA/Wa 1285/08

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] marca 2008 r., M. G. wystąpił z wnioskiem (sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 14.04.2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z rodzicami i siedmiorgiem rodzeństwa, rodzina posiada dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. W rubryce 10 wniosku - jako dochody członków rodziny - skarżący podał świadczenie rentowe ojca w wysokości 630 zł oraz miesięczny dochód brata - rolnika - w wysokości 2.500 zł. Wnioskodawca oświadczył również, iż posiada oszczędności pieniężne w wysokości 50.000 zł. Uzasadniając wniosek podniósł, iż gospodarstwo rolne jest mało dochodowe, zaś obecnie ciąży na nim obowiązek zwrotu około 40.000 zł z tytułu uzyskanej wcześniej pomocy finansowej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu referendarza lub sądu rozpoznającego wniosek. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Strona nie wykazała, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jej osoby. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż zasadność wniosku rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie Skarżący będzie zobowiązany ponieść w postępowaniu (na obecnym etapie wpis od skargi w wysokości 200 zł), z drugiej zaś strony jego możliwości majątkowe i finansowe. Zasadniczy wpływ na przyjęcie takiego stanowiska, wywarła ta okoliczność, iż Wnioskodawca posiada oszczędności pieniężne, których wysokość nie pozwala na zaliczenie go do kategorii osób, które z uwagi na swoje ubóstwo zasługują na udzielenie prawa pomocy. Jak to już wielokrotnie podniesiono w orzecznictwie, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc winien więc poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Skoro zatem Skarżący - jak sam wskazuje - posiada środki pieniężne w kwocie 50.000 zł, które stanowią oszczędności a nie są pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne), uznać należy, że ich przeznaczenie na koszty postępowania - w wysokości 200 zł - nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. W tym miejscu wskazać należy, iż nie mają wpływu na dokonaną ocenę możliwości majątkowych Strony te twierdzenia, które dotyczą obowiązku zwrotu pozyskanych środków pieniężnych. Nawet gdyby przyjąć, iż znajdują one pierwszeństwo przed kosztami sądowymi - czego w chwili obecnej przyjąć nie sposób - to oświadczone oszczędności (50.000 zł) i tak przekraczają podaną kwotę podlegającą zwrotowi (około 40.000 zł). Podnieść dodatkowo należy, iż pozostający z Wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym ojciec i brat posiadają stałe źródła dochodów. Z wyłuszczonych wyżej względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.