V SA/Wa 1287/04
PostanowienieWSA w Warszawie2008-08-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie posiada żadnych środków do życia, utrzymuje się wyłącznie z emerytury żony, dodatku mieszkaniowego i zasiłku z pomocy społecznej, a w jego gospodarstwie domowym pozostają córka i wnuk, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie posiada żadnych środków do życia i utrzymuje się z emerytury żony, dodatku mieszkaniowego oraz zasiłku z pomocy społecznej, a w jego gospodarstwie domowym pozostają córka i wnuk, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione okoliczności wskazują na jego trudną sytuację materialną, uniemożliwiającą poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak środków do życia, utrzymywanie się z emerytury żony, dodatku mieszkaniowego i zasiłku z pomocy społecznej, a także pozostawanie w jego gospodarstwie domowym córki i wnuka. Wnioskodawca posiadał nieruchomości, jednak nie posiadał oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wujek darował mu nieruchomość rolną. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną wnioskodawcy w kontekście przepisów PPSA.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia grudnia 2003 r. Nr ... w przedmiocie odmowy uznania za repatrianta postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
W dniu 21 lipca 2008 r. J. B. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, iż nie posiada żadnych środków do życia. Ma ... lat i nie otrzymał dotychczas emerytury. Żona otrzymuje ... zł emerytury netto. Ponadto otrzymują ... zł z opieki społecznej miesięcznie i dodatku mieszkaniowego ... zł. Są w tych warunkach zmuszeni do uprawy ogródka warzywnego celem wyżywienia się. Dodatkowo we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z córką i wnukiem. Posiada dom drewniany na wsi ...m² z ... r. o wartości ... zł, mieszkanie nie wykończone o pow. ... m² oraz nieruchomość rolną ... ha. Nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ze względu na tragiczny stan istnienia jego rodziny wujek A. K. ... 2005 r. aktem notarialnym darował do majątku wspólnego z żoną zabudowaną nieruchomość rolną położoną we wsi A., gminie ..., która nadaje się do korzystania jako ogród.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku.
Skarżący nie uzyskuje żadnych świadczeń, utrzymuje się z żoną wyłącznie z jej świadczenia emerytalnego w kwocie ... zł oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości ... zł oraz zasiłku z pomocy społecznej w wysokości ... zł. W ich gospodarstwie domowym pozostaje jeszcze córka i wnuk. W przytoczonych okolicznościach skarżący nie będzie w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych w sprawie.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło