V SA/Wa 1287/15
WyrokWSA w Warszawie2015-04-17
Skład orzekający: Andrzej Kania, Izabella Janson, Anna Falkiewicz - Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała w sposób wystarczający innowacyjność produktu w skali światowej oraz jego konkurencyjność na rynku europejskim lub międzynarodowym, aby uzyskać dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający innowacyjności produktu w skali światowej ani jego konkurencyjności na rynku europejskim lub międzynarodowym. Brak konkretnych parametrów technicznych i użytkowych produktu uniemożliwił ocenę jego przełomowości i przewagi nad produktami konkurencji, co było wymogiem formalnym do uzyskania dofinansowania. Sąd podzielił ocenę organu, że przedstawione przez skarżącą informacje były zbyt ogólnikowe i nieudokumentowane.Stan faktyczny
Skarżąca A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z budżetu UE w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Projekt zakładał wdrożenie technologii objętej patentem w celu produkcji nowych produktów: warzyw/owoców glazurowanych i lodów z wkładem owocowym. Organ oceniający uznał protest skarżącej za niezasadny, mimo podniesienia oceny punktowej, ponieważ projekt nie uzyskał minimalnej liczby punktów wymaganej do dalszej oceny. Głównym powodem była niewystarczająca ocena kryteriów dotyczących innowacyjności produktowej o znaczeniu światowym oraz konkurencyjności produktu na rynku europejskim/międzynarodowym. Skarżąca wniosła skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA, kwestionując ocenę tych kryteriów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Anna Falkiewicz - Kluj, Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki - Departamentu Wdrażania Programów Operacyjnych zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę
A. Sp. z o.o. w K., dalej "skarżąca", złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-20013. Celem projektu było wdrożenie technologii objętej patentem PL pt. [...]. W wyniku wdrożenia tej technologii powstaną nowe produkty: warzywa/owoce glazurowane i lody z wkładem owocowym.
Rozpoznając protest skarżącej na odmowę dofinansowania tego projektu Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, pełniąca funkcję Instytucji Wdrażającej, w powołanym piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. podniosła wprawdzie ocenę projektu z 20 do 45 punktów, ale uznała protest za niezasadny, gdyż minimalna ilość punktów pozwalająca na skierowanie projektu do oceny dokonywanej przez Panel ekspertów wynosiła 60 punktów.
Dokonując negatywnej oceny odnośnie spełnienia przez skarżąca określonych kryteriów organ, powołując się na przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG, 2007–2013, w ramach kryterium merytorycznego fakultatywnego "Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym'', zaznaczył, że wnioskodawca powinien wykazać konkretne wartości/parametry techniczne i użytkowe, które bezwzględnie przesądzą o przewadze produktu nad innymi, najbardziej innowacyjnymi w danej branży. Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru finansowanych operacji kryterium to dotyczy produktów (towarów lub usług), które mogą okazać się przełomowe w skali międzynarodowej, tj. produktów, których innowacyjność jest na tyle duża, że może przyczynić się do znaczących zmian w rozwoju danej branży lub doprowadzić do powstania nowej branży. Dlatego skarżąca we wniosku powinna wykazać brak wytwarzania produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji, a także realność odniesienia przez jej produkt znaczącego sukcesu rynkowego w skali międzynarodowej. Powinna ponadto wskazać obiektywne źródła oraz uzasadnienie, w oparciu o które określono poziom innowacyjności tego produktu. W świetle Przewodnika uznanie tego kryterium za niespełnione może uniemożliwić dokonanie rzetelnej oceny.
Ponadto organ zauważył, że skarżąca winna wykazać brak tego typu produktu lub, że produkty konkurencyjne mają co najmniej 2 gorsze parametry od nowego/zasadniczo zmienionego produktu. Tymczasem skarżąca jako jedyną przewagę konkurencyjną wskazała wydłużenie okresu przechowywania w wyniku zastosowania nowej technologii. Z tych względów w ocenie organu skarżąca w sposób niespójny i niewystarczająco szczegółowy wykazała innowacyjność w skali światowej produktów będących rezultatem projektu. Wprawdzie w pkt 17.3 wniosku o dofinansowanie omawianego produktu, określonego jako glazurowane warzywa i owoce, wskazuje się możliwość dłuższego okresu przechowywania w stosunku do produktów obecnie dostępnych na rynku; lepsze walory smakowe i wygląd produktu, obniżona zawartość tłuszczu, podwyższona jakości żywności, bardzo dobre cechy organoleptyczne produktu, łatwość przygotowania, jednakże skarżąca żadnej z powyższych cech nie porównała z produktami konkurencyjnymi. Nie podano także poziomu ilościowych parametrów produktów, np. termin przydatności, zawartość tłuszczu. Wnioskodawca nie dokonał właściwej i szczegółowej analizy porównawczej nowego produktu z produktami konkurencyjnymi, posługując się ogólnymi sformułowaniami stosowanymi w standardowym opisie produktów żywnościowych i tym samym nie spełnił wymagań dokumentacji aplikacyjnej. Co prawda, skarżąca powołuje się w proteście na opinię o innowacyjności, wystawioną przez Katedrę Chłodnictwa i Koncentratów Spożywczych Uniwersytetu Rolniczego w K., jednakże opinia ta również nie zawiera konkretnych parametrów, które pozwoliłyby wnioskować o konkurencyjności proponowanego produktu. Ponadto, zdaniem organu, wspomniana opinia zawiera niepoprawną merytorycznie informacje. W świetle tej opinii, zaletą sposobu według wynalazku jest zniszczenie poprzez promieniowanie ultrafioletowe struktury DN.4 w białkach bakterii zawartych w zamrażanych produktach i tym samym obniżenie początkowego poziomu procesów gnilnych w przypadku chwilowych skoków temperatur. W myśl podanej informacji, w białkach bakterii obecne są struktury DNA oraz, że zniszczenie struktur DNA ma wpływ na procesy gnilne. Natomiast, zdaniem organu, w białkach nie ma struktur DNA, a zniszczenie DNA nie wpływa na procesy gnilne.
Oceniając spełnienie przez skarżącą drugiego kryterium, tj. "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym'', organ wskazał, że produkty będące rezultatem realizacji przedsięwzięcia, są w części zgodne z oczekiwaniami odbiorców, tym samym w rezultacie realizacji projektu potencjalnie pojawić się mogą produkty o zwiększonej jakości, głównie tzw. jakości technologicznej. Produkt powstały na bazie rozwiązań technologicznych uruchomionych w ramach projektu będzie posiadał jedną cechę o wyższych parametrach w relacji do produktów konkurencyjnych (termin przydatności do spożycia), co w części może stanowić o jego potencjale konkurencyjnym. Natomiast większość cech wskazanych przez skarżącą charakteryzuje się relatywnie słabą percepcją konsumentów, co stanowi poważną barierę w ich sprzedaży.
Jednocześnie organ zauważył, że skarżąca dokonała w pkt 17.6 wniosku pobieżnej analizy porównawczej nowego produktu z produktami konkurencji, wskazując ogólnie na jego przewagę w relacji do produktów wytwarzanych przez firmy na rynkach docelowych, aczkolwiek jej nie udokumentowała. Jednocześnie, uchyliła się od porównania nowych produktów z produktami stanowiącymi dla nich konkurencję w oparciu o parametry użytkowe lub/i funkcjonalne, koncentrując się na opisie ofert konkurentów.
Zdaniem organu, analizując tendencje rozwojowe na rynku wyrobów spożywczych, planowany do wdrożenia produkt niesie z sobą pewien potencjał rynkowy zdolny do osiągnięcia pewnych przewag konkurencyjnych, aczkolwiek zbyt słaby w relacji do wysoce konkurencyjnego rynku międzynarodowego. Produkt ten nie będzie jednak stanowił innowacji "przełomowej" dla rynku międzynarodowego ze względu na role i długotrwałość przewag konkurencyjnych wynikających ze wskazanych we wniosku cech nowego produktu, które z punktu widzenia rynkowego (percepcja klientów) nie są zasadnicze i są relatywnie łatwe do zniwelowania. Ponadto, potencjał rynkowy nowego produktu może być efektywnie wykorzystany jedynie w ograniczonym zakresie i czasie oraz na rynkach na wczesnym etapie rozwoju i jednocześnie musi uwzględniać występowanie mocno "zakorzenionych" w rynku wyrobów substytucyjnych. Biorąc pod uwagę percepcje poszczególnych cech produktu przez klientów oraz dominującą rolę marki produktu lub/i producenta w osiąganiu pozycji rynkowej efekt projektu (produkt) nie posiada zdolności do skutecznego konkurowania na rynku międzynarodowym. Ponadto, co zarzuca organ projektowi, skarżąca przede wszystkim w sposób niekonsekwentny i niewystarczająco precyzyjny wykazała konkurencyjność w skali międzynarodowej produktu będącego rezultatem projektu. Podane przez skarżącą informacje nie pozwalają na ocenę czy proponowany przez nią produkt będzie mógł konkurować na rynku europejskim lub międzynarodowym z produktami z tej samej branży. Taka ocena nie jest możliwa ponieważ na podstawie zawartych informacji nie można wnioskować, czy produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie znacząco ulepszony w stosunku do rozwiązań konkurencji. Żadna część wniosku nie zawiera informacji, o ile parametry charakteryzujące nowy produkt będą się różnić od parametrów produktów dostępnych na rynku. Mimo, że wnioskodawca podał w projekcie informacje na temat konkurencyjnych produktów dostępnych na branżowym rynku to nie porównał on parametrów proponowanego przez siebie produktu z produktami już dostępnymi. Pomimo, że produkt jest objęty ochroną własności intelektualnej, i jako taki stanowi nowość, nie jest możliwe określenie, czy jako taki, będzie konkurencyjny w stosunku do już istniejących rozwiązań.
Na powyższą informację skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie, informując równocześnie, że zgodnie ze stanem wykorzystania alokacji w III-IV osi POIG w działaniu 4.4 POIG brak jest środków finansowych (alokacja została wyczerpana). Poziom wykorzystania alokacji w tym działaniu wynosi 119,47% oraz, że nie ma już prawnych możliwości zawierania umów o dofinansowanie w działaniu 4.4. POIG, ponieważ zawieranie tych umów było możliwe do 30 czerwca 2014 r.
Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1744/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. w K. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że nie ma podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ oceny kryterium nr 1 – "Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym''. Sąd zaznaczył, że Wnioskodawca powinien wykazać, że na świecie nie wytwarza się produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji oraz że planowany produkt ma realne szanse na odniesienie znaczącego sukcesu rynkowego w skali międzynarodowej. Wnioskodawca powinien ponadto wskazać obiektywne źródła oraz uzasadnienia, w oparciu o które określono poziom innowacyjności produktu. Powinien wskazać konkretne właściwości/parametry techniczne i użytkowe, które bezwzględnie przesądzają o przewadze produktu nad innymi, najbardziej innowacyjnymi w danej branży. Sąd podniósł, że wbrew stanowisku skarżącej sam fakt posiadania patentu nie stanowi o tym, że produkt objęty patentem, chociaż jest nowy i niewytwarzany dotychczas na świecie, jest innowacją o znaczeniu światowym, a tę właśnie okoliczność należy wykazać w celu spełnienia kryterium nr 1. Brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska Ministra Gospodarki, który po rozpatrzeniu protestu stwierdził, że wnioskodawca w sposób niespójny i niewystarczająco szczegółowy wykazał innowacyjność produktów w skali światowej. Wskazując na cechy produktu, takie jak możliwość dłuższego przechowywania glazurowanych owoców i warzyw, w stosunku do produktów obecnych na rynku, lepsze walory smakowe i wygląd produktu, obniżoną zawartość tłuszczu, podwyższoną jakość żywności, bardzo dobre cechy organoleptyczne i łatwość przygotowania, żadnej z tych cech nie porównał z produktami konkurencyjnymi. Nie wykazał również, że produkty konkurencyjne mają co najmniej 2 gorsze parametry od nowego produktu będącego przedmiotem wniosku, a taki wymóg wynika z Przewodnika po kryteriach wyboru. Sąd uznał, że organ prawidłowo stwierdził, iż skarżąca nie podała poziomu ilościowego parametrów produktów, jak np. terminu przydatności do spożycia, czy zawartości tłuszczu.
Następnie Sąd wskazał, że skarżąca, nie zgodziła się także z rozstrzygnięciem organu w przedmiocie oceny częściowego spełnienia kryterium nr 4 w brzmieniu "Projekt dotyczy wdrożenia wyników prac B+R prowadzonych lub zleconych przez przedsiębiorcę lub pierwszego wdrożenia zakupionych wyników prac B+R, a dodatkowo w wyniku realizacji projektu nastąpi rozwój już istniejącego działu/stanowisk B+R lub działu/stanowisk B+R lub utworzenie nowego własnego działu/stanowisk B+R." Zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach wyboru ocena w ramach tego kryterium dokonywana jest poprzez sprawdzenie spełniania trzech odrębnych przesłanek uprawniających do uzyskania różnej liczby punktów. Dwie pierwsze przesłanki są względem siebie alternatywne, tj. w przypadku jednego projektu punkty będzie można otrzymać za spełnienie tylko jednej z tych przesłanek, tj. za wdrożenie wyników prac B+R prowadzonych lub zleconych przez wnioskodawcę lub za pierwsze wdrożenie zakupionych wyników prac B+R. Instytucja Pośrednicząca przyznała za to kryterium 5 punktów. Równocześnie uznała, że nie została spełniona przesłanka trzecia, tj. skarżąca nie wykazała, aby w wyniku realizacji projektu nastąpi rozwój już istniejącego działu/stanowisk B+R lub utworzenie własnego działu/stanowisk B+R. W opinii organu planowany zakres prac B+R został niejasno zdefiniowany i wykazuje mały związek z nowym produktem. Ponadto zdaniem organu skarżąca nie zamierza prowadzić prac B+R w ramach własnej komórki organizacyjnej, a ewentualnie zlecać prace badawczo-rozwojowe podmiotom zewnętrznym, o czym między innymi świadczy deklaracja wnioskodawcy o zamiarach inwestowania w ramach projektu w wyposażenie laboratorium, a nie zakupy aparatury badawczej.
Według skarżącej, w ramach tego kryteriów, powinna uzyskać dodatkowe 5 punktów, ponieważ w pkt. 23.2 wniosku zawarła informacje odnoszące się do zadań działu B+R. Następnie w pkt. 23.2 wskazała na prowadzoną współpracę o charakterze badawczo-rozwojowym z jednostką naukową, tj. Katedrą Chłodnictwa Koncentratów Spożywczych Uniwersytetu Rolniczego w K. wraz z opisem czynności jakie wymieniona współpraca obejmuje. Stwierdziła, że planuje prowadzić prace B+R w ramach własnej komórki organizacyjnej oraz kontynuować pracę rozpoczętą z jednostką badawczą. W punkcie 24 wniosku wskazała na wydatek związany z wyposażeniem laboratorium, w punkcie 25 wymieniła przewidzianą do zakupu aparaturę, która posłuży do wyposażenia laboratorium.
W ocenie Sądu, brak było podstaw do zakwestionowania stanowiska organu. Prawidłowo organ stwierdził, że skarżąca zamierza inwestować w wyposażenie laboratorium, a nie w zakup aparatury badawczej. Ponadto zakres obowiązków pracownika komórki B+R został zdefiniowany niejasno i wykazuje mały związek z produktem.
Sąd przyznał rację organowi również w zakresie oceny co do niespełnienia kryterium "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym". Skarżąca dokonała bowiem pobieżnej analizy porównawczej nowego produktu z produktami konkurencji, wskazując ogólnie na jego przewagę w relacji do produktów wytwarzanych przez inne firmy, czego jednak nie udokumentowała. Ponadto uchyliła się od porównania nowych produktów z produktami stanowiącymi dla nich konkurencje w oparciu o parametry użytkowe i funkcjonalne, koncentrując się na opisie ofert konkurentów.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zarzucając wydanemu przez Sąd rozstrzygnięciu naruszenie:
• prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a to art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1569 ze zm. dalej: "p.u.s.a". w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a., poprzez brak sprawowania właściwej kontroli przez Sąd pierwszej instancji nad działalnością administracji publicznej, poprzez brak wnikliwej analizy, zarówno wniosku skarżącej, jak i dalszych pism w sprawie, w szczególności protestu, podczas gdy właściwa analiza treści dokumentacji konkursowej w korelacji z kryteriami oceny merytoryczno-obligatoryjnej prowadzi do wniosków, że skarżąca spełniła wszystkie wymagane w konkursie kryteria,
• przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik, tj. art. 30b ust. 9 u.z.p.p.r. oraz § 9 ust. 7 Procedury odwoławczej w ramach POIG oraz § 7 ust. 2 pkt 8 Regulaminu konkurs, poprzez: niezapewnienie rzetelnej, bezstronnej i obiektywnej oceny projektu oraz analizy protestu Spółki; nierozpatrzenie protestu w sposób wnikliwy i rzetelny, a w konsekwencji jego nieuwzględnienie, podczas gdy protest jako zasadny zasługiwał na uwzględnienie;
• przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., poprzez wadliwą kontrolę działalności organu i rozpoznanie sprawy ograniczające się do lakonicznej polemiki z argumentacją podniesioną w skardze, podczas gdy przepis ten zobowiązuje Sąd do rozstrzygnięcia sprawy, po wnikliwym zbadaniu całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych.
Skarga kasacyjna zakwestionowała dokonaną przez Sąd kontrolę zaskarżonej oceny projektu w odniesieniu do trzech wspomnianych kryteriów.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jak podnosi skarżąca, na rynku światowym nie ma produktów, którymi są warzywa i owoce glazurowane, a także lody z wkładem owocowym 80%, będące wynikiem inwestycji uwzględniającej technologię produkcji przewidzianej w posiadanym przez skarżącą patencie [...]. Posiadanie patentu jest więc równoznaczne z tym, że jego właściciel posiada wynalazek nowy, innowacyjny i nigdzie wcześniej nie stosowany, co świadczy jednocześnie, że ma on możliwość wprowadzenia nowego rozwiązania technologicznego na rynek. Potwierdzeniem innowacyjności, oprócz posiadania patentu, była analiza naukowa, która została przeprowadzona przez Katedrę Chłodnictwa i Koncentratów Spożywczych, Uniwersytetu Rolniczego w K. W świetle tej opinii podejmowane przez skarżącą przedsięwzięcie nosi znamiona innowacyjności, a wytworzone tą metodą produkty przyczyniają się do podniesienia konkurencyjności zakładu je wytwarzającego i umożliwiają zwiększenie różnorodności dostępnego na rynku asortymentu mrożonek.
Zdaniem skarżącej, z uwagi na brak na rynku produktów, które zamierza wytwarzać w następstwie inwestycji zgłoszonej do dofinansowania, nie jest uzasadniony postawiony jej zarzut braku przedstawienia konkurencyjnych produktów, gdyż produktów o tych parametrach, jakie zamierza wytwarzać skarżąca, nie ma na rynku. W szczególności metoda glazurowania, jak wskazuje skarżąca, jest sposobem na wyeliminowanie dostępu powietrza do produktu, co chroni go przed procesami oksydacyjnymi i minimalizuje występowanie strat wagowych związanych z tzw. ususzką. Dotychczas nie stosowano jako dodatków do glazury środków poprawiających właściwości sensoryczne. Istotną z technologicznego punktu widzenia cechą proponowanej metody jest to, że nawet po odparowaniu glazury podczas długotrwałego przechowywania, zastosowane dodatki pozostają i nadal pokrywają powierzchnie produktów. Ponadto znacząco wydłużona zostaje ich trwałość oraz ograniczone niekorzystne zmiany, jakie zachodzić mogą w żywności mrożonej na skutek jej kontaktu z powietrzem. Na skutek napromieniowania ściśle określonym zakresem promieniowania UV-C o ustalonej intensywności zniszczone zostają wyłącznie bakterie znajdujące się na powierzchni surowców, a one same pozostają nieuszkodzone. Dzięki temu uzyskuje się lepszą jakość produktów spożywczych bez użycia konserwantów i przedłużenia okresu przydatności do spożycia. W dokumentacji opisano szczegółowo, jakie nowe cechy organoleptyczne będą posiadały produkty wyprodukowane przy pomocy zaprezentowanej technologii. W ocenie skarżącej innowacyjność produktu (warzywa i owoce glazurowane), ma charakter światowy i charakteryzuje się cechami użytkowymi nie występującymi do tej pory w produktach, jakie oferuje na rynku konkurencja.
W dniu 9 grudnia 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że na wynik sprawy, z uwagi na znaczącą liczbę punktów możliwych do uzyskania, tj. 25, istotne znaczenie może mieć w pierwszej kolejności sporna kwestia, czy zgłoszony przez skarżąca do dofinansowania projekt wdrożenia technologii objętej patentem [...] pt. "Sposób konserwowania produktów spożywczych zwłaszcza kawałków jarzyn i miękkich owoców" spełnia kryterium innowacyjności produktowej o znaczeniu światowym.
Organ - przyznając skarżącej za to kryterium 0 punktów zaznaczył, że skarżąca nie wykazała, iż na świecie nie wytwarza się produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji zgłoszonej do dofinansowania. NSA zarzucił, iż podzielając to stanowisko WSA, nie ocenił zasadności argumentacji skarżącej, podnoszonej zarówno na etapie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, wskazującej na brak na rynku światowym produktów, które zamierza wytwarzać na podstawie technologii opartej na omawianym patencie. Tym samym, zdaniem skarżącej, nie ma ona punktu odniesienia dla czynienia porównań z innymi produktami o stosownych parametrach, gdyż nie ma ich na rynku.
W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji powinien był skontrolować, czy w sprawie została dostatecznie wyjaśniona kwestia, czy cechy i właściwości omawianych produktów nadają im walor innowacyjności na poziomie światowym. Innymi słowy, należało zbadać, a to nie zostało w sprawie dokonane, przynajmniej w dostatecznym stopniu, czy glazurowanie warzyw i owoców, a także produkcja lodów z wkładem owocowym 80%, jest innowacją o znaczeniu światowym.
Dalej NSA wyjaśnił, że kontrolując prawidłowość oceny organu, przyznającego skarżącej za kryterium "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym" 0 punktów, Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w dostatecznym stopniu do trafności argumentacji organu, nie do końca spójnej. Według organu, analizującego tendencje rozwojowe na rynku wyrobów spożywczych, planowany do wdrożenia produkt niesie bowiem z sobą pewien potencjał rynkowy zdolny do osiągnięcia pewnych przewag konkurencyjnych. Sąd pierwszej instancji nie ocenił również pod kątem trafności argumentacji organu, odwołującej się do nieskonkretyzowanej percepcji klientów, czy "zakorzenionych" wyrobów substytucyjnych, z czego wywiódł niekonkurencyjność produktów skarżącej na omawianych rynkach.
Jednocześnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna skutecznie nie podważyła trafności dokonanej przez organ i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji oceny spełnienia przez skarżącą kryterium dotyczącego prac B+R, w kontekście domagania się przez nią przyznania maksymalnej liczby 10 punktów. Przyznanie skarżącej 5 punktów za to kryterium jest w adekwatne w świetle w przedłożonej przez skarżącą dokumentacji dla potrzeb oceny projektu. Trudno dopatrzyć się błędu w ocenie organu, zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie zamierza prowadzić takich prac, skoro nie zaplanowała choćby zakupu odpowiedniej do tego celu specjalistycznej aparatury badawczej.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżąca kwestionując ocenę projektu pod kątem spełnienia kryterium nr 1 w brzmieniu "Innowacja produktowa stanowi innowację o znaczeniu światowym", podniosła, że w złożonym wniosku wskazała, że na świecie nie wytwarza się produktów (o stosownych parametrach) jakie będą wynikiem inwestycji, o czym świadczy fakt uzyskania patentu. Powołała się również na opinię o innowacyjności wystawioną przez Katedrę Chłodnictwa i Koncentratów Spożywczych Uniwersytetu Rolniczego w K.
Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania oceny tego kryterium.
Zgodnie z przewodnikiem po kryteriach wyboru, kryterium merytoryczne fakultatywne nr 1 dotyczy produktów (wyrobów lub usług), które mogą okazać się przełomowe w skali międzynarodowej, tj. produktów, których innowacyjność jest na tyle duża, że może przyczynić się do znaczących zmian w rozwoju danej branży lub doprowadzić do powstania nowej branży. Wnioskodawca powinien wykazać, że na świecie nie wytwarza się produktów (o stosownych parametrach), jakie będą wynikiem inwestycji oraz że planowany produkt ma realne szanse na odniesienie znaczącego sukcesu rynkowego w skali międzynarodowej. Wnioskodawca powinien ponadto wskazać obiektywne źródła oraz uzasadnienia, w oparciu o które określono poziom innowacyjności produktu. Wnioskodawca powinien wskazać konkretne właściwości / parametry techniczne i użytkowe, które bezwzględnie przesądzają o przewadze produktu nad innymi, najbardziej innowacyjnymi w danej branży (powinien zatem wskazać najbardziej innowacyjne produkty konkurencyjne i pokazać wyższość własnego produktu). Oceny dokonuje się przede wszystkim na podstawie pkt 17 i 19 wniosku o dofinansowanie. W Przewodniku po kryteriach wyboru zaznaczono, że przyczyną uznania tego kryterium za niespełnione może być uniemożliwiająca dokonanie rzetelnej oceny i stwierdzona przez oceniających niezgodność sposobu wypełnienia punktów we wniosku o dofinansowanie branych pod uwagę przy ocenie tego kryterium z zapisami właściwej instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska Ministra Gospodarki, który stwierdził, że wnioskodawca w sposób niespójny i niewystarczająco szczegółowy wykazał innowacyjność produktów w skali światowej.
Cechy i właściwości produktu wskazane przez skarżącą są tak ogólnikowe, że uniemożliwiają przesądzenie, iż produkt stanowi innowację o znaczeniu światowym. Skarżąca nie podała konkretnych parametrów charakteryzujących produkt co uniemożliwia stwierdzenie, że spełnia on warunek innowacyjności o znaczeniu światowym. Zatem rozstrzygnięcie o braku innowacyjności produkcji warzyw i owoców glazurowanych, a także lodów z wkładem owocowym 80% było prawidłowe wobec braku wskazania wartości charakteryzujących ww. produkty. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie kwestia innowacyjności produktu została należycie wyjaśniona, bowiem organ nie dysponując wiedzą o konkretnych parametrach produktu (wartościach charakteryzujących produkt) prawidłowo stwierdził, że cechy produktu wskazane przez skarżącą nie pozwalają wnioskować o innowacyjności produktu na poziomie światowym. Stwierdzenie innowacyjności byłoby możliwe gdyby skarżąca wykazała, że na świecie nie wytwarza się produktów (o stosownych parametrach) jakie będą wynikiem inwestycji. Skarżąca tymczasem nie dokonała porównania nowego produktu z produktami konkurencyjnymi. Wskazała natomiast, że nie ma punktu odniesienia dla czynienia porównań z innymi produktami o stosownych parametrach gdyż nie ma ich na rynku. W ocenie Sądu samo tylko twierdzenie skarżącej, że produkt jest tak innowacyjny, iż nie można czynić porównań z żadnym innym produktem (o stosownych parametrach) na rynku światowym nie stanowi jeszcze podstawy do uznania go za innowacyjny w skali światowej. Do takiego stwierdzenia niezbędna jest przede wszystkim znajomość szczególnych cech produktu (konkretnych parametrów) tymczasem organ stosownych wiadomości nie posiadał wobec ogólnikowego wskazania przez skarżącą, że planuje produkcję warzyw i owoców glazurowanych, a także lodów z wkładem owocowym 80%. Gdyby skarżąca wskazała cechy produktu, które w jej ocenie świadczą o jego innowacyjności wówczas możliwa byłaby ocena, czy w istocie jest tak jak mówi skarżąca, że na rynku światowym brak odniesienia do czynienia porównań. Nie wskazano zatem konkretnych parametrów, które pozwoliłyby wnioskować o konkurencyjności produktu, a w rezultacie umożliwiłyby stwierdzenie jego innowacyjności. Jako jedyną przewagę konkurencyjną wskazano wydłużenie okresu przechowywania co nie pozwala rozstrzygnąć czy produkt w istocie spełnia warunek konkurencyjności.
Następnie, odnosząc się do argumentacji organu wskazującej, iż produkt nie spełnia kryterium "Nowy lub zasadniczo ulepszony produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie konkurencyjny na rynku europejskim lub międzynarodowym", wskazać należy, iż jest ona słuszna.
Organ podniósł bowiem, że choć produkt skarżącej posiada pewien potencjał rynkowy zdolny do osiągnięcia pewnych przewag konkurencyjnych to nie będzie stanowił innowacji przełomowej dla rynku międzynarodowego.
W tym miejscu zauważyć należy, że Przewodnik po kryteriach wyboru w odniesieniu do tego kryterium stanowi między innymi, że wnioskodawca jest zobowiązany do przedstawienia co najmniej trzech cech nowego produktu wytworzonego w wyniku realizacji projektu decydujących o jego konkurencyjności na każdym z krajowych rynków docelowych, na których ma on być oferowany/sprzedawany. Tymczasem skarżąca – jak słusznie zauważył organ – dokonała pobieżnej analizy porównawczej nowego produktu z produktami konkurencji, wskazując ogólnie na jego przewagę w relacji do produktów wytwarzanych przez inne firmy, czego jednak nie udokumentowała. Ponadto uchyliła się od porównania nowych produktów z produktami stanowiącymi dla nich konkurencje w oparciu o parametry użytkowe i funkcjonalne, koncentrując się na opisie ofert konkurentów. Żadna część wniosku nie zawiera informacji o ile parametry charakteryzujące nowy produkt będą się różnić od parametrów produktów dostępnych na rynku.
Wobec powyższego, organ prawidłowo dokonał oceny spełnienia ww. kryterium. Organ słusznie wskazał, iż przedłożone przez skarżącą informacje nie uzasadniają stwierdzenia, że produkt będzie mógł konkurować na rynku europejskim czy międzynarodowym z produktami z tej samej branży. Nie wiadomo bowiem czy produkt będący wynikiem realizacji projektu będzie znacząco ulepszony w stosunku do rozwiązań konkurencji i czy jako taki będzie konkurencyjny w stosunku do już istniejących rozwiązań. Z informacji zawartych we wniosku wynika natomiast, że potencjał rynkowy przedmiotowego produktu jest zbyt słaby w relacji do wysoce konkurencyjnego rynku międzynarodowego. Wskazane przez skarżącą cechy nowego produktu świadczące o jego konkurencyjności nie są zasadnicze wobec percepcji klientów, są natomiast łatwe do zniwelowania, a zatem potencjał rynkowy produktu jest zbyt słaby.
W związku z przedstawionymi wyżej wyjaśnieniami Sąd na podstawie przepisu art. 30c ust. 3 pkt 2 u.z.p.p.r. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło