V SA/Wa 1288/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... marca 2010 r. Nr w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... czerwca 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jest młodym rolnikiem, prowadzi gospodarstwo rolne o pow. ... ha słabej ziemi, objęte suszą w latach 2005-2009. Prowadzi sam gospodarstwo domowe, posiada stary dom do remontu, w którym rodzice mają służebność. Skarżący nie posiada przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Gospodarstwo rolne jest obciążone spłatą wobec rodzeństwa (powyżej ... zł). Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż musi wypożyczać sprzęt do prac w gospodarstwie rolnym, ma zobowiązania wobec rodzeństwa oraz wobec rodziców (za zakup zwierząt), musi prosić rodziców o pomoc na zakup paliwa, nie posiada środków do produkcji rolnej oraz na opłaty związane z prowadzeniem i kontynuacją gospodarstwa rolnego. Wszystkie środki finansowe z ubiegłorocznych plonów przeznaczył na wznowienie produkcji rolnej, opłacenie światła i inne. Nie posiadał środków na spłatę kredytu suszowego i musiał go spłacić innym kredytem. Opłaca z opóźnieniem składki KRUS. Skarżący nie ma stałego żadnego dochodu, został również pozbawiony dopłat do gruntów za 2009 r. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada wyciągów z rachunku bankowego, gdyż bank ich nie przysyła wskutek braku stałych dochodów. Skarżący nie może również przedstawić zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa rolnego, gdyż nie posiada środków w wysokości ... zł na jego pobranie, a poza tym wskazane w nim dane mogą nie odpowiadać rzeczywistości, czyli braku dochodów. Skarżący oświadczył, iż odmowa zwolnienia z kosztów pozbawiłaby go możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna, iż uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia wskazują, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie uzyskuje żadnych dochodów, zarówno ze sprzedaży mleka jak i dopłat do gruntów rolnych, pozostając na utrzymaniu swoich rodziców. Nie posiada również żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.