V SA/Wa 1291/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2008 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP; oddala skargę. Decyzją z [...] lutego 2008 r. nr [...] Komendant Rejonowy Policji [...] zobowiązał E. O. - obywatela [...] - do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu Komendant wskazał, że Cudzoziemiec został zatrzymany w dniu [...] lutego 2008 r., przeprowadzone postępowanie wyjaśniające ujawniło zaś, że przebywa on w Polsce nielegalnie, nie może też wskazać wiarygodnych źródeł uzyskania dochodów. Tym samym spełnione zostały przesłanki określone w art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694). Cudzoziemiec złożył oświadczenie, że opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie wskazanym w decyzji nr [...]. Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2008 r. nr [...], powołując się na przepisy art. 127 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.] oraz art. 97 ust. 1 i art. 98 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji i określił nowy termin opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu [...] lutego 2008 r. Cudzoziemiec został zatrzymany w parku przy ul. [...] w W. przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej i następnie przekazany funkcjonariuszom Komendy Rejonowej Policji [...]. Wyjaśnił, że w trakcie kontroli ustalono, iż Cudzoziemiec przebywa w Polsce nielegalnie oraz nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu. Opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym organ odwoławczy stwierdził, że nielegalny pobyt oraz brak środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi obligatoryjną przesłankę do wydania decyzji o wydaleniu bądź zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Polski. Oceniając fakt opisany w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż w Polsce zamieszkuje żona Cudzoziemca Wojewoda [...] stwierdził, że zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim nie uprawnia do podejmowania działań niezgodnych z prawem i nie może być rozumiane jako absolutna ochrona przed prewencyjnymi działaniami podejmowanymi przez organy władzy państwowej. Jednocześnie organ zauważył, że Cudzoziemiec po zawarciu związku małżeńskiego powinien złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zgodnie bowiem z art. 57 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi małżonkowi obywatela polskiego lub osoby posiadającej zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie można odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłby m.in. nielegalny pobyt na terytorium RP. Cudzoziemiec nie dołożył jednak należytych starań by swój pobyt w Polsce zalegalizować. W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. O. podniósł: - naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez utrzymanie w mocy decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium RP pomimo faktu, że skarżący jest małżonkiem obywatelki Polski; - naruszenie art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie poprzez nieuzasadnioną ingerencję w życie rodzinne; - istotne naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 10 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu [...] marca 2008 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z zawarciem związku małżeńskiego z obywatelką Polski. Podkreślił, że jego żona jest w [...] miesiącu ciąży. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia. W dalszej części uzasadnienia skargi stwierdził, że art. 89 ustawy o cudzoziemcach przewiduje szczególną ochronę cudzoziemców będących małżonkami obywateli polskich. Obligatoryjny zakaz wydalania małżonków obywateli polskich, stanowi zaś rozwinięcie, a zarazem umożliwia realizację prawa do życia rodzinnego, zagwarantowanego w art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Skarżący stwierdził, że jego dalszy pobyt w Polsce nie wiąże się z żadnym z niebezpieczeństw, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Nigdy wcześniej nie popełnił żadnego przestępstwa. Został zatrzymany z uwagi na nielegalny pobyt. Cudzoziemiec zarzucił Wojewodzie [...] nie poprzedzone rzetelnym postępowaniem wyjaśniającym, arbitralne stwierdzenie, że związek małżeński został przez niego zawarty w celu obejścia przepisów. Organ odwoławczy rozstrzygając o utrzymaniu decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Polski, nie przeprowadził nawet przesłuchania żony skarżącego. Niedostatecznie wyjaśniono również fakt posiadania przez skarżącego środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kierując się powyższą przesłanką należy stwierdzić, iż skarga E. O. nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w przypadkach, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, cudzoziemiec może być zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 7 dni, gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobrowolnie wykona ten obowiązek, a decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wydaje komendant wojewódzki Policji, komendant powiatowy (miejski) Policji, komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej. (art. 98 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). W przedmiotowej sprawie skarżący złożył oświadczenie, iż w terminie określonym w decyzji Komendanta Rejonowego Policji [...] opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący przybywa na terytorium Polski nielegalnie – jego legalny pobyt zakończył się w dniu [...] grudnia 2006 r. Pomimo zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką Polski w dniu [...] listopada 2007 r. nie podjął działań niezbędnych w celu zalegalizowania swojego pobytu. Z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP zwrócił się do właściwego organu dopiero w dniu [...] marca 2008 r., czyli po wydaniu skarżonej decyzji Wojewody [...]. Główne zarzuty skargi koncentrują się natomiast na zakazie wydalenia cudzoziemca będącego małżonkiem obywatela polskiego oraz fakcie posiadania środków niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu. Stosownie do przepisu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Należy więc wskazać, że ochrona związku małżeńskiego i rodziny nie ma charakteru bezwzględnego. Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych nie gwarantuje nieograniczonej ochrony przed rozłączeniem z członkami rodziny, a prawa jednostki winny być w kontekście interesu ogólnego wyważone. W ocenie Sądu na gruncie powyższych unormowań prawnych i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ administracji zasadnie zobowiązał stronę do opuszczenia terytorium RP. W spornej sprawie zarówno Komendant Rejonowy Policji [...], jak też Wojewoda [...], przestrzegając wytycznych zawartych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (sprawa Ciliz v.Holandia, w: "Nowy Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 1999-2004", oprac. M.A. Nowicki, Zakamycze 2005) nakazujących podjęcie ingerencji odnośnie wjazdu i pobytu cudzoziemców w sposób rzetelny i z poszanowaniem interesów chronionych artykułem 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, nie zastosowały znacznie dotkliwszego dla strony przepisu art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3, lecz orzekając w granicach uznania administracyjnego stanęły na stanowisku, że zachodzą przesłanki do zastosowania korzystniejszego dla skarżącego przepisu art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, przewidującego jedynie zobowiązanie do opuszczenia terytorium RP. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów dotyczących ochrony związku małżeńskiego i rodziny należy stwierdzić, iż fakt zawarcia przez zainteresowanego związku małżeńskiego z obywatelką polską nie przesądza, iż cudzoziemiec nie może zostać zobowiązany do opuszczenia terytorium RP. Zobowiązanie do opuszczenia tego terytorium nie jest też tożsame z wydaleniem, zaś zakaz określony w art. 89 ust. 1 pkt 2 dotyczy wyłącznie decyzji o wydaleniu. W związku z tym orzekające w sprawie organy nie badały, czy związek małżeński zawarty przez skarżącego miał na celu uniknięcie wydalenia. Dlatego – wbrew twierdzeniom skargi – w zaskarżonej decyzji brak jakichkolwiek twierdzeń organu o zawarciu małżeństwa w celu obejścia przepisów. Za równie niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące niedokładnego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy w zakresie posiadania przez skarżącego środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu. Należy podkreślić, że w chwili zatrzymania skarżący posiadał przy sobie jedynie 60 zł. Podczas przesłuchania oświadczył, że posiada środki na utrzymanie i powrót do kraju nie wskazał jednak wiarygodnych źródeł ich uzyskania. Wobec powyższego Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy obu instancji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu i z tych względów na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.