V SA/Wa 1294/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-22
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Izabella Janson, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy zajęć dodatkowych w ramach projektu współfinansowanego ze środków UE, polegające na braku wysłania zapytań ofertowych do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, może być stwierdzone bez uprzedniego wykazania, że na rynku istniało trzech takich wykonawców, a także bez analizy specyfiki tych zajęć?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, iż na rynku istniało trzech potencjalnych wykonawców zajęć dodatkowych, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia naruszenia zasady konkurencyjności. Brak analizy specyfiki tych zajęć oraz nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca otrzymała dofinansowanie na realizację projektu "W M.". W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze podmiotu prowadzącego zajęcia dodatkowe "Magic English" i "Mali Odkrywcy". Marszałek Województwa nałożył korektę finansową w wysokości 25% wartości zamówienia. Minister Rozwoju i Finansów utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wykazania istnienia innych potencjalnych wykonawców oraz analizy specyfiki zajęć.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju i Finansów oraz zasądzono od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz K. S. K. kwotę 4.185 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. S.K. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (obecnie Ministra Inwestycji i Rozwoju) z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz K. S. K. kwotę 4.185 zł (słownie: cztery tysiące sto osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia (...) maja 2017 r. o numerze (...), utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa P. (zwanego dalej: "Marszałkiem Województwa") z dnia (...) sierpnia 2016 r. o numerze (...), którą określono K. S.-K. (zwanej dalej: "Skarżącą") przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania otrzymanego na realizację projektu.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu 20 sierpnia 2012 r. Marszałek Województwa zawarł ze Skarżącą – prowadzącą działalność gospodarcza pod nazwą Niepubliczne Przedszkole "M." K. S.-K. – umowę nr (...) o dofinansowanie realizacji projektu pod nazwą "W M." w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki – IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach.
Celem głównym projektu było wzmocnienie potencjału Niepublicznego Przedszkola "M." (zwanego dalej: "Przedszkolem") w zakresie wygenerowania dodatkowych miejsc przedszkolnych na terenie Gminy N.. Projekt skierowany był do 12 dzieci w wieku 3 - 5 lat uczęszczających do Przedszkola i zamieszkałych na obszarze województwa P.. W ramach projektu miała zostać utworzona dodatkowa grupa przedszkolna, dla której zorganizowane miały być zajęcia dodatkowe, m. in. "Magic English" oraz "Mali Odkrywcy".
W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach od 25 do 28 sierpnia 2015 r. stwierdzono, iż Skarżąca naruszyła zasadę konkurencyjności przy realizacji projektu w zakresie wyboru podmiotu prowadzącego zajęcia "Magic English" oraz "Mali Odkrywcy".
Pismem z dnia 11 maja 2016 r. Samorząd Województwa P. wezwał Skarżącą do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania w wysokości 18.917,50 zł. Jednocześnie wyjaśniono, iż w związku z brakiem zastosowania zasady konkurencyjności na zamówienie dotyczące realizacji zajęć "Magic English" oraz "Mali Odkrywcy", nałożona została korekta w wysokości 25% wartości zamówienia.
W odpowiedzi Skarżąca przesłała pismo z dnia 30 maja 2016 r., w którym zwróciła się o odstąpienie od nałożenia korekty finansowej. Wyjaśniła przy tym, iż w celu realizacji zajęć "Magic English" oraz "Mali Odkrywcy" skorzystano z licencjonowanego programu Akademii Nauki w P., co zostało szczegółowo wyjaśnione już na etapie wniosku o dofinansowanie. Skarżąca podkreśliła przy tym, iż we wniosku wpisane zostały programy autorskie realizowane przez Agencję Szkolenia i Promocji Kadr "S." (zwana dalej: ASiPK "S."), która posiada certyfikat i umowę handlową z Akademią Nauki – Ośrodkiem Centralnym w P., w związku z czym realizowała projekt zgodnie z umową o dofinansowanie, do której załącznikiem był zaakceptowany wniosek o dofinansowanie.
W związku z brakiem dobrowolnego zwrotu należności wynikających z wezwania do zapłaty, pismem z dnia 3 czerwca 2016 r. Marszałek Województwa zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dofinansowania.
Decyzją z dnia (...) sierpnia 2016 r. Marszałek Województwa określił Skarżącej przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 18.917,50 zł wraz z odsetkami.
W podstawie prawnej decyzji przywołano art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2077; zwanej dalej: "u.f.p."), art. 27 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1376 ze zm.; zwanej dalej: "u.z.p.p.r."), a także art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; zwanej dalej: "k.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż Skarżąca była zobowiązana realizować projekt zgodnie z umową i określonymi w niej procedurami, w tym zgodnie z punktem 1 Podrozdziału 3.1.3, sekcji 3 – Przejrzystość i konkurencyjność wydatków Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL z dnia 1 lipca 2013 r. (zwanych dalej: "Wytycznymi").
Następnie organ wskazał, iż Skarżąca już we wniosku o dofinansowanie dokonała ograniczenia konkurencji poprzez wskazanie nazwy zajęć dodatkowych, do których prawa autorskie posiadał jeden podmiot, tj. Akademia Nauki w P.. Zdaniem Marszałka Województwa takie działanie było bezpodstawne i naruszało zasadę konkurencji. Wskazał przy tym, iż na rynku istnieją także inne podmioty, które oferują realizację "takich zajęć". Organ dodał przy tym, iż nie może być tak, że zamawiający poprzez opis przedmiotu zamówienia wyłącza konkurencję w zakresie obszaru, co do którego można dokonać wyboru w trybie konkurencyjnym.
W konsekwencji wybór ASiPK "S." – jako podmiotu posiadającego licencję Akademia Nauki w P. – uznać należało za naruszenie procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., co z kolei skutkowało koniecznością zastosowania korekty finansowej obowiązującej w dniu wykrycia naruszenia według taryfikatora wskazanego w załączniku nr 11 – Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych z EFS, do Zasad finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 24 grudnia 2012 r. Zgodnie z Załącznikiem nr 1 punkt 1 tabeli - Kategoria naruszenia zasady konkurencyjności za "Niedopełnienie obowiązku wystania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (w ogóle nie wysiano, wysiano do mniej niż trzech) – brak uzasadnienia, że na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców przy jednoczesnym niezamieszczeniu zapytania ofertowego na stronie internetowej (o ile beneficjent posiada taką stronę) dla zamówień poniżej progu określonego w art. 7 lit. a dyrektywy 2004/18/WE“ wskaźnik procentowy nałożonej korekty wynosi 25% wartości zamówienia.
Skarżąca wniosła odwołanie z dnia 29 sierpnia 2016 r., w którym powtórzyła stanowisko zaprezentowane uprzednio w piśmie z dnia 30 maja 2016 r.
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) maja 2017 r. Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia (...) sierpnia 2016 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji, iż Skarżąca realizując projekt naruszyła zasadę konkurencyjności, co skutkuje nałożeniem korekty finansowej w wysokości 25% wartości zamówienia.
Minister podkreślił, że w przypadku, gdy planowane do udzielenia w tym samym czasie, w ramach projektu zamówienia mają to samo przeznaczenie i mogą być wykonane przez jednego wykonawcę, to mamy do czynienia z jednym zamówieniem. Organ odwołał się przy tym do zapisów punktu 4 Podrozdziału 3.1.3.1 Wytycznych, zgodnie z którymi, dla ustalenia tożsamości zamówienia należy ustalić tożsamość przedmiotową, czasową i podmiotową zamówienia.
Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości co do spełnienia kryterium tożsamości czasowej ze względu na zawarcie umowy w tym samym dniu, tj. 22 sierpnia 2012 r., także identyczny termin realizacji umów, tj. wykonanie umowy miało nastąpić nie później niż do 30 czerwca 2014 r. (§ 5 ust. 2 obydwu umów o realizację usług). Ponadto wskazano, iż termin realizacji usług odnosił się do zaplanowanych działań w projekcie, tj. do przeprowadzenia zajęć dodatkowych od sierpnia 2012 r. do czerwca 2014 r. Co do tożsamości podmiotowej, w ocenie Ministra nie budzi wątpliwości, iż zamówienia odnoszące się do realizacji zajęć "Magic English" i "Mali Odkrywcy" mogły być wykonane przez jednego wykonawcę. Potwierdza to zawarcie umowy na realizacje powyższych zajęć z ASiPK "S.". W odniesieniu do tożsamości przedmiotowej zamówienia organ zaznaczył, że przedmiot zamówienia był jeden i ten sam, tj. usługi szkolnictwa przedszkolnego.
Minister podniósł następnie, iż Skarżąca powinna przeprowadzić zamówienie na przeprowadzenie usługi realizacji zajęć "Magic English" i "Mali Odkrywcy" w oparciu o zasadę konkurencyjności, ewentualnie umożliwiając jednocześnie składanie ofert częściowych na te usługi. Zdaniem Ministra, z przeprowadzonych czynności kontrolnych przez Zespól kontrolujący wynika, że na terenie kraju, w tym także na terenie powiatu lęborskiego, istnieje kilka podmiotów oferujących usługi o podobnej tematyce, tj. Akademia Nauki w L., Modus Centrum Rozwoju Osobistego z siedzibą w L., S. LAB w G., E..PL Centrum (...) w P..
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, Minister zauważył, iż kwalifikowalność wydatków w ramach projektu dokonywana jest wieloetapowo, nie tylko przy wyborze projektu do dofinansowania, na etapie weryfikacji wniosków o płatność i przede wszystkim w trakcie prowadzonych kontroli projektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra z dnia (...) maja 2017 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 u.f.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w procesie wyboru wykonawcy na przeprowadzenie dodatkowych zajęć naruszyła zasadę konkurencyjności stawiając potencjalnym wykonawcom wygórowane, zawyżone warunki udziału w postępowaniu, skutkujące koniecznością zastosowania korekty finansowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wskutek niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie rozpoznania rynku i istnienia potencjalnych wykonawców;
3) prawa procesowego tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia.
Rozwijając zarzuty skargi podniesiono, iż Skarżąca miała świadomość obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, podkreślając przy tym, iż "o ile na rynku istniało trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia". Zdaniem Skarżącej, w toku postępowania organy nie ustaliły w żaden sposób czy "tacy inni potencjalni wykonawcy istnieli, a tym samym czy istniał obowiązek wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców". Zarzuciła przy tym, iż organy nie dokonały analizy charakteru zajęć "Magic English" i "Mali Odkrywcy", a wyciągnięte przez nie wnioski są pobieżne i oparte jedynie na analizie informacji umieszonych na stronach internetowych. Wobec tego twierdzenia, że na rynku istnieją inne podmioty zdolne do realizacji tego rodzaju zajęć było nieuprawnione.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga jest zasadna bowiem Minister naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć w pierwszej kolejności należy, iż wykrycie naruszenia prawa Unii Europejskiej, jak też naruszenia prawa krajowego takiego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Spójności oraz Funduszu Spójności oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25 ze zm.; zwane dalej: "rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006") i skutkuje powstaniem obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, w tym nałożenia korekty finansowej (art. 98).
Stosownie do treści art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji przewidzianej w art. 207 ust. 9 u.f.p. – wydanej po bezskutecznym upływie terminu (zakreślonego w wezwaniu, w trybie określonym w ust. 8 tego przepisu) zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności.
Zgodnie z przepisem art 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – pkt 2 oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 – pkt 3), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
W ocenie Sądu, pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone w powszechnie obowiązującym prawie publicznym (europejskim i krajowym). Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13, zgodnie z którym, procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. (por. także wyroki NSA: z dnia 19 czerwca 2012 r. o sygn. akt II GSK 732/11; z dnia 9 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1546/12; z dnia 23 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1141/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podstawą prawną do ustalania i nakładania korekt finansowych jest art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006, do którego odsyła wprost art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. Przepis ten stanowi, że państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Należy zwrócić szczególną uwagę, że państwo członkowskie analizuje charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Prowadzi to do konkluzji, że nakładanie korekt jest obowiązkiem ciążącym na państwie członkowskim, korzystającym ze środków pomocowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 kwietnia 2014 r. o sygn. akt III SA/Gl 1614/13).
W polskim ustawodawstwie nie przewidziano podstawy nakładania i ustalania stopy korekt. Minister Rozwoju Regionalnego opracował natomiast dokument pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" (tzw. Taryfikator). Dokument ten ma służyć ustaleniu zasad wymierzania korekt finansowych za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, współfinansowanych ze środków funduszy UE w latach 2000-2006 oraz 2007-2013. Został on opracowany w oparciu o wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące określania korekt finansowych w odniesieniu do wydatków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w przypadku naruszeń przepisów w zakresie zamówień publicznych (por. wyrok WSA z dnia 16 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 703/13). Należy podzielić wyrażony w powołanym orzeczeniu pogląd, że "charakter prawny tego dokumentu nie pozwala uznać go za źródło prawa powszechnie obowiązującego. Może stanowić on instrukcję dla właściwych instytucji odpowiedzialnych za nakładanie korekt finansowych, stając się elementem systemu realizacji danego programu operacyjnego". Pomimo braku charakteru źródła prawa powszechnie obowiązującego, przedmiotowy Taryfikator został inkorporowany do umowy o dofinansowanie z dnia 20 sierpnia 2012 r. (§ 20a ust. 2 umowy) i z chwilą zawarcia umowy stał się jej elementem, będąc częścią prawa obligacyjnego wiążącego strony tej umowy.
Przechodząc do wyłożenia motywów podjętego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było to, czy Skarżąca realizując projekt naruszyła zasadę konkurencyjności, bowiem jak twierdzą organy naruszyła postanowienia podrozdziału 3.1.3.1 pkt 5 Wytycznych, jak również § 20b umowy.
Przypomnieć zatem należy, iż zgodnie z regulacją zawartą w Rozdziale 3 Wytycznych – Ogólne zasady kwalifikowania wydatków, Podrozdział 1 – Podstawowe zasady kwalifikowania wydatków, Sekcja 3 – Przejrzystość i konkurencyjność wydatków, Podsekcja 1 – Zasada konkurencyjności, punkt 5) litera a): "W celu spełnienia zasady konkurencyjności Beneficjent zobowiązuje się do wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia".
Literalna wykładnia powyższego zapisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż obowiązek przesłania zapytania ofertowego doznaje wyłączenia w sytuacji, gdy na rynku nie funkcjonuje trzech potencjalnych wykonawców zamówienia.
Jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, Skarżąca w toku całego postępowania podnosiła, iż jedynym podmiotem, który funkcjonuje na rynku i spełnia warunki do tego, by realizować zajęcia "Magic English" oraz "Mali Odkrywcy" była ASiPK "S.", gdyż jako jedyna posiadała licencję Akademii Nauki w P. do prowadzenia tych zajęć. Jednocześnie Skarżąca powoływała się na to, iż wybór tego podmiotu jest ściśle związany ze specyficznym charakterem tych zajęć (program autorski), podnosząc przy tym, iż został on szczegółowo opisany we wniosku o dofinansowanie, który stanowi załącznik do zawartej z Marszałkiem Województwa umowy i nie był on na tamtym etapie kwestionowany.
Tymczasem jak wynika z uzasadnienia do zaskarżonej decyzji, zarówno Minister, jak i organ I instancji, wywiedli stanowisko, iż na terenie kraju, w tym także na terenie powiatu lęborskiego, istnieje kilka podmiotów oferujących usługi o podobnej tematyce, tj. Akademia Nauki w L., Modus Centrum Rozwoju Osobistego z siedzibą w L., S. LAB w G., E.PL Centrum (...) w P.. Stanowisko to zostało oparte na wnioskach z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Zespól kontrolujący.
Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie uzasadnia – zdaniem Sądu – wysuniętego przez organy poglądu. Zauważyć należy, iż zarówno w aktach administracyjnych sprawy, jak też w samym uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, brak jest dowodów na to, że działające w sprawie organy faktycznie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, którego celem byłoby zbadanie, czy na rynku lokalnym i krajowym funkcjonują inne podmioty, niż wybrany przez Skarżącą, które mogłyby być potencjalnymi wykonawcami tych konkretnych zajęć, które zostały opisane we wniosku o dofinansowanie. W tym celu – zdaniem Sądu – organy winny przeprowadzić analizę charakteru tych zajęć, by móc dokonać porównania z innymi ofertami dostępnymi na rynku. Natomiast czynności takich w niniejszym postępowaniu nie przeprowadzono.
Zaznaczyć przy tym należy, iż organy administracyjne prowadząc postępowanie wyjaśniające mogą korzystać z informacji udostępnianych za pośrednictwem stron internetowych, bowiem we współczesnych realiach internet stanowi wartościowe źródło informacji o ofercie i usługach świadczonych przez dany podmiot. Nie można jednak przyjmować by informacje uzyskane ze strony internetowej mogły posłużyć za dowód wystarczający, w szczególności gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy organy nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2018 r. o sygn. akt II GSK 3942/17).
Reasumując Sąd doszedł do przekonania, iż ustalenia poczynione w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego nie uzasadniały wysuniętej przez organy oceny, że ASiPK "S." nie była jedynym potencjalnym wykonawcą zajęć "Magic English" oraz "Mali Odkrywcy". Nie zgromadzono wystarczających dowodów na tę okoliczność, a zatem nie można uznać, że w sprawie przeprowadzono prawidłowe i wyczerpujące postępowanie dowodowe. Uzasadniony jest więc zarzut zaniechania dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami doświadczenia życiowego. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei, w myśl art. 77 §1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia tych przepisów. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie zostało też oparte na prawidłowej i wszechstronnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności nie dokonano analizy charakteru zajęć, które zostały opisane przez Skarżącą we wniosku o dofinansowanie. W rozpoznawanej sprawie przekroczono zatem dopuszczalne granice swobodnej oceny dowodów, naruszając art. 80 k.p.a. Niezasadnie bowiem uznano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał na naruszenie przez Skarżącą zasady konkurencyjności poprzez nieprzesłanie zapytań ofertowych do innych potencjalnych wykonawców. Zdaniem Sądu, z powodu wadliwie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, przedwczesna w tej sprawie była ocena Ministra, że doszło do naruszenia tej zasady. W konsekwencji doszło zatem także do naruszenia zasad wynikających z art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. Ponadto, w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji Minister nie odniósł się w sposób wystarczający do zarzutów podniesionych w odwołaniu, prezentowanych zresztą od samego początku przez Skarżącą, w związku z czym naruszył również art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu za takie nie można bowiem uznać jednego ogólnego stwierdzenia, iż kwalifikowalność wydatków w ramach projektu dokonywana jest wieloetapowo.
W tym miejscu wskazać także należy, na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2016 r. o sygn. akt II GSK 321/15, które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, iż ograniczenie liczby potencjalnych wykonawców poprzez stwarzanie dodatkowych warunków może faktycznie naruszać zasadę konkurencyjności, jedynie wówczas gdy dojdzie do nieuprawnionego ograniczenia możliwości złożenia oferty przez uczestników rynku, a co za tym idzie do zmniejszenia możliwości wyboru najkorzystniejszej oferty. Aby można było jednak mówić o tego rodzaju nieuprawnionym ograniczeniu konkurencji należy wykazać, że postawione warunki są nieuzasadnione. Konkurencyjność nie oznacza bezwzględnej równości wszystkich podmiotów, lecz służy zapewnieniu równego traktowania podmiotów, które spełniają określone, merytorycznie uzasadnione kryteria.
Nie bez znaczenia jest w powyższym kontekście podnoszona przez Skarżącą okoliczność, iż specyficzny charakter zajęć "Magic English" oraz "Mali Odkrywcy" został przedstawiony już na etapie wniosku o dofinansowanie i nie był wówczas kwestionowany przez organ. Co więcej, skoro Marszałek Województwa zawarł z nią umowę w dniu 20 sierpnia 2012 r. na realizację projektu, to Skarżąca była obowiązana realizować projekt zgodnie z opisem wskazanym we wniosku o dofinansowanie, który stanowił załącznik do umowy. Sąd podziela tę argumentację Skarżącej i wskazuje, iż zgodnie z § 3 ust. 1 umowy, Skarżąca była zobowiązana do realizacji projektu na podstawie wniosku, który zgodnie z § 32 ust. 2 umowy, stanowił jej integralną część. Wobec powyższego trudno uznać za racjonalne stanowisko organów, które zarzucają Skarżącej realizację umowy, zgodnie z opisem zawartym we wniosku.
Ponownie rozpoznając sprawę Minister będzie zobowiązany wziąć pod uwagę powyższe stanowisko oraz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy z uwagi na charakter opisanych we wniosku o dofinansowanie zajęć, mogły one zostać zrealizowane przez inne podmioty aniżeli ten, który wybrała Skarżąca, a tym samym czy doszło w sprawie do naruszenia zasady konkurencyjności, co uprawniałoby do zastosowania korekty finansowej.
Z wyłożonych względów Sąd uznał, iż w sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, co skutkuje obowiązkiem uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. Uwzględniając wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, Sąd postanowił w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło