V SA/Wa 130/08

WyrokWSA w Warszawie2008-04-25

Skład orzekający: Andrzej Kania, Mirosława Pindelska, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego, która nie jest umową sprzedaży ani dzierżawy, może stanowić podstawę do przyznania płatności bezpośrednich w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na innego producenta rolnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ II instancji przedwcześnie odmówił przyznania płatności, naruszając obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organ nie dokonał rzetelnej analizy "Umowy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego" pod kątem jej skuteczności jako "innej umowy" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, co uniemożliwiło ocenę, czy nastąpiło skuteczne przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego.
Stan faktyczny
Skarżący F.G. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich po tym, jak jego ojciec, K.G., przekazał mu posiadanie gospodarstwa rolnego na podstawie umowy darowizny i "Umowy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego". Organy odmówiły przyznania płatności, uznając, że nie doszło do prawidłowego przeniesienia posiadania całego gospodarstwa rolnego, a "Umowa przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego" nie spełnia wymogów formalnych. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, twierdząc, że ta umowa jest "inną umową" w rozumieniu ustawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz F.G. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi F.G. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich. 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz F.G. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Przedmiotem skargi z 3 grudnia 2007 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez F.G. jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z [...] października 2007 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Mławie z [...] lutego 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 12 maja 2006 r., K.G. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Wnioskiem zostały objęte działki ewidencyjne o numerach: [...] położone w powiecie [...], gmina D. oraz w powiecie [...], gmina K. W związku z wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie beneficjenta w dniu [...] lipca 2006 r. na podstawie art. 27 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141, 30/04/2004 P. 0018 - 0058) oraz w odpowiedzi na wezwanie organu z 28 września 2006 r., K.G. złożył w dniu 9 października 2006 r. korektę wniosku odnośnie działki ewidencyjnej nr [...] w zakresie powierzchni uprawnionej do uzyskania jednolitej płatności obszarowej. W dniu 8 września 2006 r. F.G. - syn Wnioskodawcy - złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Do wniosku załączył umowę darowizny z [...] września 2006 r. - Akt notarialny [...]). W wyniku rozpatrzenia wniosku F.G., decyzją z [...] lutego 2007 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M., działając na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3 w zw. z art. 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., nr 6 poz. 40 ze zm.), odmówił Zainteresowanemu przyznania płatności naliczonych na podstawie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, złożonego przez K.G. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przedstawione w sprawie dokumenty nie upoważniają do przyznania płatności w ramach schematu Płatności obszarowe, Płatności ONW, ani też płatności w ramach jakiegokolwiek spośród wskazanych schematów pomocowych. Ponadto zaznaczono, że zgromadzona dokumentacja nie upoważnia Wnioskodawcy do przejęcia praw do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, z uwagi na fakt, iż nie został zachowany wymóg dotyczący przeniesienia całego gospodarstwa rolnego. W odwołaniu z 5 marca 2007 r. (data wpływu do organu) Zainteresowany wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, iż umową z [...] września 2006 r., ojciec - K.G., przekazał mu całość gospodarstwa rolnego. Do odwołania załączył kserokopię "Umowy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego". W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z [...] października 2007 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M.. Powołując treść art. 4 § 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., nr 6 poz. 40 ze zm.) oraz treść § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2004 r., Nr 73, poz. 657 ze zm.), a także wzór wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa, stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 lutego 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznania płatności (Dz. U. nr 50, poz. 259) organ odwoławczy wskazał, iż warunkiem przejęcia praw do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przez przejmującego jest przejęcie przez niego całego gospodarstwa (wszystkich działek wchodzących w skład gospodarstwa) od przekazującego. Przeniesienie części działek nie jest wypełnieniem przesłanek ustawowych pozwalających na uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, których dotyczy pierwszy wniosek. Prawidłowym przejściem prawa do płatności bezpośrednich w świetle przepisu art. 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru jest zawarcie umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy pomiędzy przekazującym posiadanie gospodarstwa rolnego a przejmującym. W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu, nie nastąpiło prawidłowe przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, bowiem nie dotyczyło ono wszystkich nieruchomości zgłoszonych uprzednio we wniosku K.G.. Wnioskodawca wykazał przeniesienie posiadania nieruchomości rolnych o numerach ewidencyjnych: [...] - co potwierdza Akt Notarialny Repertorium [...] z [...] września 2006 r., nie wykazał natomiast prawa posiadania w stosunku do pozostałych nieruchomości rolnych, które znajdują się we wniosku obszarowym cedenta. Ustosunkowując się do złożonej wraz z odwołaniem umowy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zaznaczył, iż nie dokumentuje ona przeniesienia wskazanych w niej działek ewidencyjnych, gdyż zgodnie z art. 158 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z [...] października 2004 r. F.G. wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa poprzez uznanie, że "umowa przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego" nie jest "inną umową" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. W motywach skargi podniósł, iż zarówno załączona do wniosku K.G. umowa darowizny, jak i złożona wraz z odwołaniem umowa przeniesienia gospodarstwa rolnego potwierdzają, iż Skarżący objął w posiadanie wszystkie działki wchodzące w skład przekazanego mu przez ojca gospodarstwa rolnego. Ponadto zaznaczył, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, prawidłowym przejściem prawa do płatności bezpośrednich jest zawarcie umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy pomiędzy przekazującym posiadanie gospodarstwa rolnego a przejmującym, zaś umowa przeniesienia gospodarstwa rolnego z [...] września 2006 r. jest właśnie "inną umową", o której mowa w ustawie. W związku z powyższym, zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji twierdzenie, iż ww. umowa nie dokumentuje przeniesienia wymienionych w niej działek, jest niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z mającymi w sprawie zastosowanie normami prawa materialnego Sąd stwierdza, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie również z powodów innych, niż w niej podniesione. Kwestią sporną w sprawie niniejszej, jest brak wypełnienia wymogów warunkujących "przejęcie" płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wyniku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Na gruncie prawa krajowego podstawę prawną przyznania płatności do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 40 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa o płatnościach bezpośrednich", mający w sprawie zastosowanie na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 35, poz. 217). W myśl powołanego przepisu w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1 (decyzji w sprawie przyznania płatności), nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Z kolei w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) zastosowanie ma § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., nr 73, poz. 657 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności ONW nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi jeżeli m. in. w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych złoży on wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji na formularzu udostępnionym przez Agencję (...). Podkreślenia wymaga, iż ww. ustawa o płatnościach bezpośrednich ustala warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, określonych w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L z 21 października 2003 r.). Na podstawie art. 145 cyt. rozporządzenia, Komisja wydała rozporządzenie nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L z 30 kwietnia 2004 r.). Zgodnie z Art. 74 ust. 1 lit. a) cyt. rozporządzenia "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych. Jak z powyższego wynika, "przejęcie" płatności bezpośrednich oraz płatności ONW jest szczególnego rodzaju instrumentem dokonania zmiany podmiotowej po stronie adresata pomocy przyznawanej w ramach wspólnej polityki rolnej i ma związek z przeniesieniem posiadania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, przy czym - jak niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny - przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego, pomimo braku wyraźnego określenia w treści zakresu tego przeniesienia, dotyczy przekazania gospodarstwa rolnego jako wszystkie działki rolne objęte wnioskiem o przyznanie płatności i jest zbieżne z zawartym w art. 74 rozporządzenia nr 796/2004 wymogiem przeniesienia całego gospodarstwa (v. wyrok NSA z 6 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 406/07, niepubl.). Rozporządzenie nr 796/2004 odnosząc się do "przekazania gospodarstwa" określa przede wszystkim jego dopuszczalną formę prawną, przyjmując, że transfer wyraża się w sprzedaży, dzierżawie lub jakiejkolwiek innej transakcji podobnego rodzaju. Dzięki temu przekazanie gospodarstwa rolnego jako całości może być zrealizowane pomiędzy przejmującym a przekazującym w postaci przekazania dziełek rolnych pod różnymi tytułami prawnymi w stosunku do każdej z nich (v. wyrok NSA z 15 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 217/07, niepubl.). Zatem, posiłkując się przepisami ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.) wskazać należy, iż w zależności od formy prawnej przekazania gospodarstwa przejmujący może władać nieruchomością rolną faktycznie jako właściciel (posiadacz samoistny) bądź jako np. użytkownik, dzierżawca, lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny); (art. 336 k.c.). Dla skutecznego przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego w myśl powołanych wyżej przepisów nie jest zatem wymagana w każdym przypadku forma aktu notarialnego, zastrzeżona bezspornie dla umowy przeniesienia własności (zobowiązującej do przeniesienia własności) nieruchomości (art. 158 k.c.). Podkreślić przy tym należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 3531 k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Mając na względzie powyższe Sąd zważył, iż podstawą odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych w sprawie niniejszej było naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich poprzez przeniesienie posiadania jedynie części działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Jak bowiem wskazał organ orzekający w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, umowa darowizny z [...] września 2006 r. - Akt notarialny Repertorium [...], potwierdza skuteczne przeniesienie posiadania części nieruchomości rolnych na przejmującego, natomiast dołączona do odwołania "Umowa przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego" nie dokumentuje przeniesienia posiadania zawartych w jej treści działek ze względu na niedochowanie formy aktu notarialnego, zastrzeżonej, na podstawie art. 158 k.c., dla umów zobowiązujących do przeniesienia własności nieruchomości. Nie kwestionując prezentowanego wyżej poglądu odnośnie obowiązku przeniesienia posiadania wszystkich działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa dla skuteczności "przejęcia" wsparcia finansowego w trybie art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, Sąd w składzie orzekającym stwierdza, iż zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, z naruszeniem wynikającego z art. 7, art. 77 oraz art. 138 k.p.a. obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego oraz wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co do podnoszonych w odwołaniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie mógł bowiem organ II instancji zaniechać rozpatrzenia zarzutu odwołania dotyczącego przekazania na rzecz przejmującego całego gospodarstwa rolnego w szczególności wobec załączenia kserokopii "Umowy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego" z [...] września 2006 r. W pierwszej kolejności organ orzekający winien dokonać szczegółowej analizy i wnikliwej oceny daty zawarcia tej umowy, terminu złożenia do organu, treści i charakteru umowy pod kątem jej skuteczności z perspektywy przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Należało zatem w pierwszej kolejności ustalić czy w wyniku zawarcia umowy nastąpiło skuteczne przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego w rozumieniu ww. przepisów (przeniesienie posiadania pozostałych działek ewidencyjnych, nieobjętych umową darowizny z [...] września 2006 r., a wykazanych w pierwotnym wniosku z 12 maja 2006 r.), a następnie odnieść się do pozostałych wymogów warunkujących przyznanie płatności zawartych w ww. przepisach. Wyniki tych ustaleń winny znaleźć stosowne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W szczególności zaś decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie realizować winno wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, polegającą na informowaniu stron postępowania o stanie prawnym oraz o wszelkich okolicznościach faktycznych mających znaczenia dla sprawy, jak również na interpretowaniu tych informacji w sposób zmierzający do wykazania racjonalności, słuszności i skuteczności rozstrzygania. W ocenie Sądu uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, sprowadzające się w zasadzie do jednozdaniowej oceny "Umowy przeniesienia gospodarstwa rolnego" z [...] września 2006 r. dokonanej na podstawie art. 158 k.c., nie respektuje wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. oraz z podstawowych zasad rzetelnej procedury administracyjnej. W szczególności organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie przyjął, że ww. umowa jest umową zobowiązującą do przeniesienia własności nieruchomości, nie odniósł się do jej treści i nie ocenił charakteru jej postanowień w kontekście "innej umowy", o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich pod kątem skuteczności przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego oraz przyznania Skarżącemu uprawnienia pochodnego z tytułu "przejęcia gospodarstwa", co czyni uzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie. Z uwagi na powyższe, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zobowiązany będzie, na podstawie art. 7, art. 77 i 80 k.p.a., dokonać rzetelnej analizy i oceny postanowień "Umowy o przeniesieniu posiadania gospodarstwa rolnego" z perspektywy ww. przepisów regulujących instytucję "przejęcia" płatności na skutek przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Wyniki dokonanej analizy oraz motywy rozstrzygnięcia winien wyczerpująco wyjaśnić w uzasadnieniu decyzji czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Realizując wytyczne Sądu organ orzekający winien mieć na względzie, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie, a Sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, gdyż do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło