V SA/Wa 130/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2010 r. Nr ... Znak sprawy ... w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odrzucić skargę; Zaskarżonym pismem z dnia .. listopada 2010 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - dalej zwana Agencją Restrukturyzacji, poinformowała J. M., że w wyniku dokonanej analizy jego odwołanie dotyczące zwrotu kwoty pomocy w okresie związania celem o znaku ... złożonego w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" zostało rozpatrzone negatywnie. Jednocześnie w piśmie wskazano, iż w dniu ... czerwca 2005 r. została ze skarżącym zawarta umowa o dofinansowanie projektu nr ..., zgodnie z którą skarżący, w celu spełnienia wymogu dotyczącego kwalifikacji zawodowych, zobowiązał się do uzupełnienia wykształcenia. Skarżący został również zobowiązany do przedłożenia dokumentu potwierdzającego spełnienie ww. wymogu przed upływem 5 lat od rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z uwagi na niespełnienie do dnia ... stycznia 2010 r. wskazanych zobowiązań, Agencja Restrukturyzacji w dniu ... marca 2010 r. wystosowała do skarżącego pismo informujące o stwierdzonych nieprawidłowościach i uruchomieniu procedury windykacji mającej na celu zwrot wypłaconej kwoty pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Zastępcy Dyrektora Departamentu Działań Inwestycyjnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (pismo z ... listopada 2010 r.) oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, a w szczególności punktu 1.2 załącznika do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie "Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacji i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (DZ.U. nr 207, poz. 2117 z póżn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zawarł umowę na dofinansowanie projektu w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania" Ułatwianie startu młodym rolnikom". Pismem z dnia ... marca 2010 r. został poinformowany, iż upłynął termin przedłożenia dokumentów dotyczących uzupełnienia wykształcenia w celu spełnienia wymogu dotyczącego kwalifikacji zawodowych, określonych w umowie. Z uwagi na tę okoliczność poinformowano skarżącego, iż zostanie uruchomiona procedura windykacji należności w celu odzyskania wypłaconej pomocy w kwocie ... zł wraz z odsetkami. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji. Pismem z dnia ... listopada 2010r. został poinformowany, iż jego odwołanie zostało rozpatrzone negatywnie. Następnie pismem z dnia ... listopada 2010 r. wezwano skarżącego do zapłaty zadłużenia w kwocie ... zł. W ocenie skarżącego wskazane wyżej żądanie było niezasadne, a obie decyzje potwierdzają jedynie błędnie ocenioną sytuację beneficjenta, dokonaną już na etapie składania wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niedopuszczalność drogi sądowo - administracyjnej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a - sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Rozważając sprawę należy stwierdzić co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" priorytetu "Wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym". Podstawę prawną wskazanego Sektorowego Programu Operacyjnego stanowiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r. (Dz. U. Nr 197, poz.2032 ze zm. i z 2005 r. Nr 185, poz. 1548) i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm. oraz z 2005 r. Nr 199, poz. 1645). Ww. rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U 116, poz.1206 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 1 wspomnianej ustawy, dla realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, o którym mowa w ustawie, tworzy się m.in. sektorowe programy operacyjne. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 24 ust.1 ustawy, zaś zgodnie z ust. 2 tego art. "wydatki finansowe, są dla celów w tym ustępie wskazanych identyfikowane według kategorii interwencji stosowanej dla publicznych środków wspólnotowych". Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ,,projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach". W przedmiotowej sprawie skarżący złożył w dniu ....02 2005 r. stosowny wniosek o dofinansowanie do instytucji wdrażającej działanie programu tj. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Efektem zaaprobowania wniosku przez Agencję, było podpisanie w dniu ... czerwca 2005 r. między Agencją i J. M. umowy nr ... określającej prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu w zakresie priorytetu "Wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym". Umowa przewidywała m.in. w § 5 pkt 1, że beneficjent zobowiązuje się do wypełnienia zobowiązań określonych w Programie i Uzupełnieniu Programu, a w szczególności do: - uzupełnienia wykształcenia w celu spełnienia wymogu dotyczącego kwalifikacji zawodowych w przypadku, gdy wymóg ten nie był spełniony w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu (ppkt 9), a dokumentem potwierdzającym spełnienie przez beneficjenta tego zobowiązania jest kopia dokumentu poświadczającego wykształcenie (§ 5 pkt 2 ppkt 3 umowy). Po dokonaniu oceny związania celem ze zrealizowanym projektem, pismem z dnia ... marca 2010 r. Agencja Restrukturyzacji poinformowała beneficjenta, że nie dostarczył on dokumentów potwierdzających uzupełnienie wykształcenia w celu spełnienia wymogu dotyczącego kwalifikacji zawodowych i zostanie uruchomiona procedura windykacyjna należności w celu zwrotu wypłaconej kwoty pomocy. J. M. odwołał się od tego stanowiska, ale zostało ono potwierdzone przez Agencję Restrukturyzacji w piśmie z dnia ....11.2010 r. Jak wynika z powyższego stanu faktycznego przedmiotem sporu stron, jest kwestia wywiązania się przez beneficjenta z umowy zawartej przez strony w dniu... czerwca 2005 r. Agencja Restrukturyzacji jest podmiotem wyodrębnionym organizacyjnie i strukturalnie będąc osobą prawną i może być ona traktowana w określonych warunkach przewidzianych przepisami prawa jako organ o charakterze funkcjonalnym, w takim zakresie, w jakim jest ona uprawniona do działania w formach o charakterze władczym. Stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Strony - co wskazano wyżej - łączyła umowa, zatem wszelkie kwestie dotyczące tego, czy Strona wywiązała się z podjętych zobowiązań, muszą być traktowane jako kwestie podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29.03.2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95. Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20.04.2006 r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06.2006 r. II GSK 63/06 Lex nr 188514. W wyroku tym bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej m.in. sektorowych programów operacyjnych. Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy o jakiej jest mowa w art. 26 ust.5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że zdaniem sądu przedmiotowa sprawa, nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.