V SA/Wa 1300/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa bez rozpatrzenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. [...] Warmińsko-Mazurski Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. poinformował R.K., iż jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało pozostawione bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu tegoż pisma poinformowano R.K., że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone w sprawie o znaku [...] miało miejsce po wyznaczonym terminie na dokonanie tej czynności. Organ wskazał, że pismo odmawiające przyznania pomocy w ramach poddziałania "wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" zostało odebrane w dniu 24 kwietnia 2017 r. Pismo to zawierało pouczenie, że podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje od niego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po uprzednim wezwaniu na piśmie Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, przy czym wezwanie do usunięcia naruszenia należy złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania tegoż pisma. Organ wskazuje, iż termin na złożenie tegoż wezwania upłynął w dniu 8 maja 2017 r. natomiast strona złożyła je przesyłką pocztową nadaną w dniu 10 maja 2017 r. i tym samym nie dotrzymała wymaganego terminu. W związku z tym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało pozostawione bez rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie wyżej opisane zaskarżył R.K. zarzucając mu: 1) Wydanie go z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tj. z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z art. 24 § 1 pkt ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. 2) wydanie go z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 58 § 1 oraz art. 59 § 1 k.p.a. poprzez pozostawienie bez rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa z uwagi na pominięcie równocześnie złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co doprowadziło do pozbawienia strony możliwości uzasadnienia opóźnienia w złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa do organu, a co za tym idzie, pozbawiło stronę szansy na ponowne rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o jaką strona ubiegała się. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości, a nadto o zwrot na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi jej autor przyznaje za rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2017 r., natomiast wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało pismem z dnia 10 maja 2017 r. nadane do organu. Wraz z w/w dokumentem skarżący przesłał jednak do organu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Poza tym zarówno rozstrzygnięcie odmawiające stronie przyznania pomocy (rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2017 r.), jak i rozstrzygnięcie w zakresie wezwania do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia [...] maja 2017 r.) zostało podpisane przez tą samą osobę. Zdaniem skarżącego pomimo, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ pozostawił bez rozpoznania powołując się na przekroczenie przez stronę terminu na jego złożenie, to jednak nie pozostawia to wątpliwości, iż każde rozstrzygnięcie, które winno zapaść wskutek zastosowania przez stronę środka odwoławczego, środka kontroli zmierzającego do ponownego rozpoznania wniosku strony, powinno zapadać po rozpoznaniu dokonanym przez inną osobę niż ta co wydała rozstrzygnięcie skarżone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że skarga dotyczy Informacji z dnia [...] maja 2017 r. i tylko w tym zakresie powinna być oceniana jej zasadność. Nadto brak jakichkolwiek podstaw do uznania, że przedmiotowa skarga dotyczy rozstrzygnięcia ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania pomocy. W przypadku odmowy podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 35 § 2 w/w ustawy). Do odmowy przyznania pomocy w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje zatem przepis z art. 52 ust. 3 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935)), zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (53 ust. 2 p.p.s.a.). Zatem w sprawie odmowy przyznania pomocy, złożenie skargi do sądu administracyjnego na niekorzystne dla Skarżącego rozstrzygnięcie, możliwe jest po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wbrew twierdzeniom pełnomocnika Skarżącego, nie jest instytucją postępowania administracyjnego, zwłaszcza nie jest środkiem zaskarżenia i nie stanowi również wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz jest jedynie formalnym wymogiem wniesienia skargi. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie stanowi zatem także, realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest konstrukcją postępowania sądowoadministracyjnego, której funkcje nie odpowiadają funkcjom przypisywanym środkom zaskarżenia. Reakcją organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może być albo odpowiedź na to wezwanie, albo pozostanie biernym w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wezwanie, co nie stanowi jednakże dla strony przeszkody do wniesienia skargi. Jak wynika bowiem z art. 53 § 2 p.p.s.a. w takiej sytuacji termin do wniesienia skargi wynosi 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Sąd zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. ( w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4 a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Co istotne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest czynnością regulowaną przez kpa. W świetle natomiast p.p.s.a. organ nie ma nawet obowiązku udzielać odpowiedzi na takie wezwanie, ani tym bardziej odpowiedź na nie nie musi spełniać wymogów stawianych decyzji administracyjnej. Oznacza to tym samym, że owa odpowiedź może być podpisana przez tego samego pracownika organu, który wydał rozstrzygnięcie poprzedzające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skutkiem tego, iż odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie ma charakteru decyzji (rozstrzygnięcia organu) jest także to, że nie można skutecznie domagać się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. W związku z tym o czym wyżej mowa wskazać trzeba, że judykatura zgodnie podnosi, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 52 § 3 p.p.s.a., nie jest instytucją postępowania administracyjnego (nie jest środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie stanowi zatem realizacji zasady dwuistancyjności postępowania administracyjnego. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest zatem konstrukcją postępowania sądowoadministracyjnego, której funkcje nie odpowiadają funkcjom przypisywanym środkom zaskarżenia. Mając z kolei na uwadze treść art. 53 § 2 p.p.s.a. odpowiedź na wezwanie należy uznać za informację zwrotną przybierającą postać pisma procesowego w sprawie sądowoadministracyjnej. (tak m.in. WSA w Lublinie w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r. sygn.. akt I SAB/Lu 33/16 – lex nr 2258491, oraz WSA w Rzeszowie z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn.. akt ISA/Rz 835/16 – lex nr 2162385). Sąd podkreśla, iż na stronie ciążyła powinność prawidłowego zastosowania się do pouczenia o przysługujących jej środkach zaskarżenia od orzeczenia odmawiającego wsparcia, tym bardziej, iż pouczenie to było jasne i nie powinno budzić jakichkolwiek wątpliwości.. Uchybienia w tym zakresie obciążają wyłącznie stronę skarżącą, tym bardziej jeszcze, że była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.