V SA/Wa 1301/11

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości długu celnego i wysokości podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A." Sp. z o.o. z siedzibą w S., dalej: "spółka" albo "skarżąca" wystąpiła z wnioskiem (sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr z 23 sierpnia 2011 r.) o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite bądź częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że przyczyną złożenia wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych jest znaczna liczba spraw celnych czekających na rozpoznanie przez Sąd oraz obowiązek zapłaty zobowiązań publicznoprawnych określonych w decyzjach Urzędu Celnego. Dodatkowo podkreśliła, iż kosztów tych nie mogła przewidzieć wobec długotrwałości postępowania administracyjnego. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 604.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 2.490.702,55 zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym Spółka uzyskała zysk w wysokości 688.780,20 zł. Skarżąca posiada trzy rachunki bankowe z następującymi stanami kont; [...] Bank S. A. - 12.262,72 zł, [...] Bank S. A. - 2.667,47 zł oraz [...] Bank S. A. - 2.031,61 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może zwolnić jednostkę organizacyjną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które w niniejszej sprawie oraz pozostałych wszczętych przez skarżącą, w których nie uiszczono wpisu wynoszą około 4.089 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Analiza oświadczeń zawartych w urzędowym formularzu PPPr oraz dokumentach złożonych do innych postępowań z wniosków o prawo pomocy, m. in. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 572/11 - które z uwagi na ekonomikę procesową zostały uwzględnione w niniejszym postępowaniu - prowadzi do stwierdzenia, że spółka na prawo pomocy nie zasługuje, bowiem nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przedstawionego sprawozdania finansowego za 2010 r. wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach* uzyskała przychody w kwocie 71.008.829,77 zł. Koszty uzyskania przychodów wyniosły 69.776.130,17 zł, a zysk netto - 688.780,20 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że posiada środki trwałe (grunty, budynki, urządzenia techniczne, środki transportu) o wartości 2.490.702,55 zł, co stanowi znaczny majątek. Pamiętać należy, że zastosowanie przez ustawodawcę w art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia "środków" nie może zostać ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r.t sygn. akt I F2 467/05), a w świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca uzyskała dochód z działalności gospodarczej w ostatnim roku i posiada majątek. Dysponuje więc możliwościami zgromadzenia środków finansowych w drodze gospodarowania posiadanymi dobrami, co wynika choćby z przeprowadzanych doraźnie transakcji handlowych. W ocenie referendarza sądowego wysokość uzyskiwanych przychodów i wielkość posiadanego majątku jest nieproporcjonalna do wysokości wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 503 złote, a w pozostałych sprawach 3489 zł. Skarżąca dotychczas wpłaciła na konto Sądu 7898 zł tytułem wpisów sądowych. Ostatnia wpłata w wysokości 100 zł została zaewidencjonowana 13 września 2011 r. Zauważyć również należy, że skarżąca posiada środki na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 16.961,80 zł, a więc wyższej od łącznej kwoty wpisów do u iszczenia; których była wzywana i których nie uiściła (4089 zł). Nie można również uznać za zasadny argumentu, że zapłata wpisu sądowego może spowodować utratę przez spółkę płynności finansowej. Istotne jest, że spółka płynność finansową nadal posiada, a ewentualnej jej utraty, z uwagi na wielkość spółki (kapitał zakładowy - 604,000 zł) i zakres prowadzonej przez nią działalności (przychody - 71008,829,77 zł), nie można łączyć bezpośrednio z koniecznością zapłaty wpisu sądowego, nawet w pełnej kwocie we wszystkich sprawach wszczętych przez skarżącą. Biorąc pod uwagę powyższe, jak również okoliczność, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącą, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uznać należy, że przyznanie skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne. Zwrócić uwagę należy również na to, że spółka dokonała zapłaty należności wynikających z decyzji organów celnych oraz zapłaciła wpisy sądowe w sprawach, których występowała o prawo pomocy, np. w sprawie VSA/Wa 1436/10. Dokonanej wyżej oceny w żaden sposób nie może zmienić to, że spółka jako podmiot uczestniczący w obrocie gospodarczym jest zobowiązana z innych tytułów, jak na przykład z tytułu zaciągniętych kredytów. Wskazać trzeba, iż konieczność spłacania kredytu bankowego nie może być traktowana priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, gdyż zobowiązania prywatnoprawne nie korzystają z takich preferencji w stosunku do wpisu sądowego. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 248 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.