V SA/Wa 1308/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... marca 2011 r. Nr ... w przedmiocie uchylenia postanowienia umarzającego postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną i oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, iż usiłując wyjaśnić sprawę poniósł już duże koszty (korespondencja, telefony), ponadto powołał się na ciężką sytuację finansową. Podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z synami, alimenty wynoszą ... zł. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Skarżący uzyskuje dochody z pracy w wysokości ... zł miesięcznie. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący podał, iż nie zamieszkuje z synami i płaci im alimenty w wysokości ... zł miesięcznie. Zamieszkuje natomiast wraz z rodzicami, do których należy mieszkanie i z którymi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe – koszty zamieszkania są wspólne i wynoszą około ... zł. Ponadto skarżący wskazał, iż nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych oraz rachunku bankowego. Skarżący nadesłał zestawienie wynagrodzeń, które są mu przekazywane gotówką. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł (zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Analiza podanych przez skarżącego okoliczności i nadesłanych dokumentów dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż skarżący złożył nierzetelne oświadczenie o stanie majątkowym, które uniemożliwiło dokonanie prawidłowej oceny stanu majątkowego skarżącego. Zauważyć należy, iż skarżący zobowiązany został do wykazania stanu majątkowego i dochodów osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi ograniczył się wyłącznie do oświadczenia, iż wspólne wydatki (skarżącego i jego rodziców) związane z utrzymaniem miejsca zamieszkania wynoszą pomiędzy ... złotych. Skarżący nie nadesłał dokumentów potwierdzających wskazane wydatki mieszkaniowe oraz nie wyjaśnił jak wygląda stan majątkowy rodziców, jak również nie wskazał wysokości uzyskiwanych przez nich dochodów. Z karty wynagrodzenia skarżącego wynika natomiast, iż jest on zatrudniony u ojca, który prowadzi działalność gospodarczą. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Skarżący wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia winien uważnie zapoznać się z treścią wezwania celem jego rzetelnego wykonania. We wskazanej sytuacji jego oświadczenie należało uznać za niekompletne, budzące wątpliwości i uniemożliwiające dokonanie właściwej oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący. Sam fakt uzyskiwania przez skarżącego niewielkich dochodów z pracy oraz obowiązek opłacania alimentów nie jest – w sytuacji prowadzenia gospodarstwa domowego z innymi osobami - wystarczającą przesłanką do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.