V SA/Wa 1308/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia umarzającego postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną i oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący K. M. złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, iż usiłując wyjaśnić sprawę poniósł już duże koszty (korespondencja, telefony), ponadto powołał się na ciężką sytuację finansową. Podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z synami, alimenty wynoszą [...] zł. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Skarżący uzyskuje dochody z pracy w wysokości [...] zł miesięcznie. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący podał, iż nie zamieszkuje z synami i płaci im alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie. Zamieszkuje natomiast wraz z rodzicami, do których należy mieszkanie i z którymi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe – koszty zamieszkania są wspólne i wynoszą około [...] zł. Ponadto skarżący wskazał, iż nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych oraz rachunku bankowego. Skarżący nadesłał zestawienie wynagrodzeń, które są mu przekazywane gotówką. W wyniku rozpoznania wniosku referendarz sądowy postanowieniem z 17 października 2011r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu referendarz sądowy podkreślił, m.in., iż analiza podanych przez skarżącego okoliczności i nadesłanych dokumentów uzasadnia stwierdzenie, iż skarżący złożył nierzetelne oświadczenie o stanie majątkowym i nie można na tej podstawie dokonać właściwej oceny sytuacji materialnej, w jakiej znajduje się skarżący. Pismem z dnia 15 listopada 2011r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego zarzucając błędną ocenę zebranego materiału i wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Natomiast instytucja prawa pomocy stanowi od niej wyjątek i przyznanie prawa pomocy następuje tylko w określonych w cytowanej ustawie przypadkach. Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc, a wniosek strony skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu (art. 260 p.p.s.a.).. Mając na uwadze powyższe, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPF z 17 sierpnia 2011 r. wraz z twierdzeniami podniesionymi w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych. Biorąc pod uwagę powyższe oraz znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, Sąd uznał, iż wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Jednakowoż podkreślić należy, iż instytucja prawa pomocy znajduje zastosowanie w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, czy wręcz znajdujących się w stanie ubóstwa. Sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy na podstawie nadesłanych przez zainteresowanego dokumentów i złożonych oświadczeń. Podkreślenia wymaga, iż to wnioskodawca - na którym spoczywa ciężar wykazania uprawnienia do skorzystania z wyjątkowej instytucji prawa pomocy - winien z należytą starannością zapoznać się z treścią wezwania oraz udzielić odpowiedzi na zadane pytania i złożyć wskazane w nim dokumenty, zaś w razie gdyby okazało się to niemożliwe bądź znacznie utrudnione winien wyjaśnić przyczyny takiego braku. Nadesłany przez wnioskodawcę materiał dowodowy winien być wyczerpujący, pozwalający na ocenę sytuacji materialnej wnioskującego o prawo pomocy. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie wywiązał się w sposób należyty z powyższego obowiązku. Skarżący zobowiązany został do wykazania stanu majątkowego i dochodów osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi ograniczył się wyłącznie do oświadczenia, iż wspólne wydatki (skarżącego i jego rodziców) związane z utrzymaniem miejsca zamieszkania wynoszą pomiędzy [...] złotych. Skarżący nie nadesłał dokumentów potwierdzających wskazane wydatki mieszkaniowe oraz nie wyjaśnił jak wygląda stan majątkowy rodziców, jak również nie wskazał wysokości uzyskiwanych przez nich dochodów. Z karty wynagrodzenia skarżącego wynika natomiast, iż jest on zatrudniony u ojca, który prowadzi działalność gospodarczą. Uzyskuje dochody w wysokości [...] zł miesięcznie. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego nie sposób ocenić sytuacji materialnej skarżącego. Już same bowiem alimenty w wysokości [...] zł nie znajdują pokrycia w uzyskiwanych dochodach. W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji postanowienia.