V SA/Wa 1308/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant starszy specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia umarzającego postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną i oddalenia skargi na czynność egzekucyjną Oddala skargę Postanowieniem z [...] marca 2011 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] listopada 2010 r. nr [...], mocą którego umorzone zostało postępowanie w zakresie skargi złożonej przez K.M. na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. polegającą na zajęciu prawa majątkowego w postaci wynagrodzenia za pracę u dłużnika będącego pracodawcą. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego K. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec K.M. na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Inspektorat N. od nr [...] do [...] obejmujących składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FP i FGŚP. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego nr [...] doręczono zobowiązanemu w dniu [...] września 2010 r. Pismem z [...] października 2010 r. (nadanym [...] października 2010 r.) zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną. W skardze zobowiązany zakwestionował zasadność czynności wskazując, że jego zadłużenie wobec ZUS jest rzekome wobec bezpodstawnego jego naliczenia. Poinformował, ze od maja 2010 r. trwa wyjaśnianie przez niego wspomnianej sytuacji o czym prowadzący sprawę komornicy zostali przez niego zawiadomieni. Postanowieniem z [...] listopada 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną złożonej przez K. M. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym na czynności egzekucyjne przysługuje skarga, którą zgodnie z treścią art. 54 § 4 ustawy należy złożyć w terminie 14 dni. Tymczasem zobowiązany, który otrzymał zawiadomienie o zajęciu [...] września 2010 r. skargę złożył [...] października 2010 r. a więc po upływie terminu do jej złożenia, który minął [...] października 2010 r. W tym stanie rzeczy Dyrektor wskazał, że prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe w związku z czym należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa. Od postanowienia tego zobowiązany dłużnik złożył zażalenie do Ministra Finansów. W zażaleniu podniósł, że ze złożeniem zażalenia spóźnił się 1 dzień zatem w sytuacji, w której ZUS bezzasadnie domaga się od niego uiszczenia należności składkowych sprzed 10 lat, nie może mieć to decydującego znaczenia w sprawie. Przypomniał, że wyjaśniał sprawę rzekomego zadłużenia komornikowi i jako obywatel RP ma prawo oczekiwać wyjaśnienia jego sprawy w zgodzie zarówno ze zdrowym rozsądkiem jak i Konstytucją. Postanowieniem z [...] marca 2011 r. Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu administracyjnym w administracji uchylił zaskarżone postanowienie i oddalił skargę. Minister ustalił przebieg postępowania w sprawie a następnie dokonał analizy obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i uznał, że jakkolwiek brak było podstaw do umorzenia postępowania w zakresie złożonej skargi to argumentów zażalenia nie można było uwzględnić. Minister wyjaśnił, że trafne są argumenty Dyrektora Urzędu Skarbowego co do faktu uchybienia terminu do złożenia skargi. Minister wskazał, że możliwe jest przywrócenie terminu w przypadku złożenia przez zainteresowanego stosownego wniosku i w sytuacji spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 58 kpa lecz w przedmiotowej sprawie wniosek taki nie został złożony. W tej sytuacji należało rozstrzygnąć zgodnie z treścią art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czyli nie rozstrzygając skargi merytorycznie oddalić ją. Od postanowienia tego K. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu w Warszawie, w którym wniósł o jego uchylenie. W skardze ponownie zarzucił, że na rozstrzygnięciu Ministra zaważyła kwestia spóźnionego o 1 dzień zażalenia, mimo tego, że sprawa zadłużenia z tytułu składek za lata 1999-2002 r. prowadzona jest bezpodstawnie od wielu lat, i mimo tego, że udzielił w sprawie wyjaśnień co do ich uiszczenia, co powinno doprowadzić do merytorycznego załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna a podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem sprawy jest skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia u dłużnika będącego pracodawcą i nie będącego zobowiązanym wynagrodzenia za pracę. Jest bezsporne, że zawiadomienie o dokonaniu czynności zobowiązany K. M. otrzymał w dniu [...] września 2010 r. zaś skargę na tę czynność w oparciu o treść art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji złożył w dniu [...] października 2010 r. Zgodnie z treścią w/w art. 54 § 4 skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności zatem termin do jej wniesienia biegł w okresie od [...] września 2010 r. do [...] października 2010 r. włącznie. Wniesienie skargi w dniu [...] października 2010 r. było zatem spóźnione co powoduje, że brak było możliwości jej merytorycznego rozpoznania w zakresie oceny, czy czynność ta była przeprowadzona prawidłowo. W treści art. 54 § 5 u.p.e.a. przewidziano, że w sprawie skargi, o której mowa w § 1 i 2 (a więc m.in. skargi na czynności egzekucyjne) postanowienie wydaje organ nadzoru oraz, że na postanowienie o oddaleniu skargi służy zażalenie. Zgodnie z treścią art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera przepisu określającego sposób rozstrzygnięcia w przypadku gdy skarga na czynności egzekucyjne zostanie złożona po terminie. W tym stanie rzeczy należało się zastanowić czy w takim przypadku możliwe byłoby umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem skargi, które oczywiście jest tylko częścią toczącego się postępowania egzekucyjnego, czy też możliwe jest jedynie (mimo braku możliwości merytorycznego rozważenia zasadności skargi) jej oddalenie o jakim mowa w art. 54 § 5 u.p.e.a. Mając na względzie art. 105 § 1 kpa należy stwierdzić, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu tego artykułu mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 ustawy kpa. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różne przy czym w wyroku, SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80, przyjęto, że: "Z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy". W przedmiotowej sprawie doszło jedynie do uchybienia terminowi skargi, co samo w sobie nie spowodowało odpadnięcia przyczyny jej złożenia, która była wynikiem kwestionowania dokonanego zajęcia wynagrodzenia. Uchybienie terminowi miało jedynie ten skutek, że brak było podstawy do zbadania prawidłowości dokonanej czynności przez organ egzekucyjny. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu mimo tej okoliczności prawidłowym rozstrzygnięciem mogło być jedynie oddalenie skargi co powoduje, że za trafne należy uznać zaskarżone postanowienie Ministra Finansów. Stanowiska tego nie może podważyć argument strony co do tego, że uchybienie terminu wynosiło tylko 1 dzień bo jest to okoliczność obiektywna, której zaistnienie nie pozwala na dokonywanie jakiejkolwiek oceny merytorycznej skargi. Na koniec należy wskazać, że w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynności egzekucyjne, nawet jeśli jest ona złożona w terminie, nie mogą być rozpatrywane argumenty odnoszące się do zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego ponieważ zarzuty dotyczące braku podstaw do prowadzenia egzekucji ze względu na nieistnienie zobowiązania, mogą być rozpoznawane wyłącznie odrębnie. Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.