V SA/Wa 1309/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... marca 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca Z. S. wystąpiła – na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała, iż samotnie wychowuje dziecko, obecnie otrzymują pomoc socjalną w wysokości ... zł netto, którą przyznano im po rocznej przerwie; ledwo udaje im się wiązać koniec z końcem. Skarżąca jest w chwili obecnej zadłużona u rodaków. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o zwolnienie powinna zatem we wniosku o przyznanie prawa pomocy zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W sprawie skarżąca oświadczyła wyłącznie, iż samotnie wychowuje dziecko i jej dochody wynoszą miesięcznie ... zł, zauważyć jednak należy, iż skarżąca opłacała do tej pory żądane koszty sądowe (np. w sprawie o sygn. V SA/Wa 797/10 – 300 zł) zatem posiadała środki finansowe na uiszczenie kosztów sądowych, pochodzące albo z własnych oszczędności albo z pomocy od znajomych. W swoim oświadczeniu złożonym w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, by jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu, zatem nie można uznać, iż skarżąca należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.