V SA/Wa 1310/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-29

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Jarosław Stopczyński, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego może domagać się zwrotu kwoty stanowiącej różnicę między kwotą przekazaną na rachunek budżetu państwa a kwotą należną, gdy potrącenie 25% dochodu własnego nastąpiło po terminie jego przekazania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o finansach publicznych, w szczególności art. 255, nie przewidują możliwości dokonania korekty lub zwrotu dochodów odprowadzonych na rachunek budżetu państwa po upływie terminów określonych w tym przepisie. Potrącenie 25% dochodu własnego mogło nastąpić wyłącznie w momencie przekazywania środków, a późniejsze domaganie się zwrotu nadpłaty nie znajduje podstaw prawnych w obowiązujących przepisach, w tym w przepisach Ordynacji podatkowej, które nie mają zastosowania do dochodów już odprowadzonych na rachunek budżetu państwa.
Stan faktyczny
Miasto T. ustanowiło trwały zarząd nieruchomością Skarbu Państwa, z tytułu którego ustalono opłatę roczną. Miasto wpłaciło pełną kwotę opłaty, a następnie potrąciło 5% na dochody własne, resztę przekazując na rachunek Wojewody. Później Miasto zorientowało się, że powinno potrącić 25% dochodu własnego, a nie 5%, i wystąpiło o zwrot nadpłaty w kwocie 815,54 zł. Wojewoda i Minister Finansów odmówili zwrotu, uznając, że potrącenie mogło nastąpić tylko w momencie przekazywania środków. Miasto wniosło skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Miasto T. jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w kwocie 815,54 zł w dochodach uzyskanych z tytułu trwałego zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Prezydent Miasta T. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r. zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r., a następnie sprostowaną postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r nr [...] ustanowił z dniem 1 października 2007 r. trwały zarząd nieruchomością Skarbu Państwa, położną w T. przy ul. B.na rzecz Sądu Rejonowego w T..Z omawianego tytułu została ustalona opłata roczna w wysokości 4.077,73 zł. W dniu 12 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w T. dokonał wpłaty na rachunek bankowy Miasta T. opłaty za 2018 rok w ustalonej wysokości. Następnie Miasto z kwoty 4.077,73 zł dokonało potrącenia 5% na rzecz dochodów własnych jednostki samorządu terytorialnego, a pozostałą kwotę należną budżetowi państwa w wysokości 3.873,84 zł przekazało w dniu 25 stycznia 2018 r. na rachunek bankowy Wojewody Ś.. W związku z powyższym, Wydział Gospodarki Nieruchomości Urzędu Miasta T. pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. poinformował Wydział Księgowości tego Urzędu, że w dniu [...] stycznia 2018 r. błędnie dokonano podziału dochodu Skarbu Państwa. Dochód należny budżetowi państwa przekazany został bowiem w wysokości 95%, uzyskanego wpływu, podczas gdy prawidłowa kwota należna budżetowi państwa, to 75% uzyskanego wpływu w wysokości 4.077,73 zł, tj. kwota 3.058,30 zł, natomiast dochód należny jednostce samorządu terytorialnego, to kwota w wysokości 1.019,43 zł (25%). W związku z mylnym podziałem dochodu, Prezydent Miasta T. pismem z dnia 29 stycznia 2018 r. wystąpił do Ś. Urzędu Wojewódzkiego o zwrot kwoty 815,54 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą 3.873,84 zł, a kwotą 3.058,30 zł. Pismem z dnia 28 lutego 2018 r. powyższy wniosek został ponowiony. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wojewoda Ś. w dniu [...] marca 2018 r. wydał decyzję, którą odmówił Miastu T. stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w kwocie 815,54 zł w dochodach uzyskanych z tytułu trwałego zarządu nieruchomości Skarbu Państwa. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda uznał, że stwierdzenie ww. nadpłaty i jej zwrot nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 67 ust. 1 i art. 60 pkt 8 ustawy dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2077) – dalej jako "u.f.p.", przepisy ustawy Ordynacja podatkowa mają zastosowanie do pobranych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i jednocześnie nieodprowadzonych na rachunek dochodów budżetu państwa. Tym samym przepis ten, związany bezpośrednio z art. 255 u.f.p., nie ma zastosowania do dochodów pobranych i odprowadzonych na rachunek budżetu państwa. Organ I instancji stwierdził więc, że Miasto T. mogło dokonać potrącenia 25% na rzecz dochodów własnych wyłącznie przy przekazywaniu dochodów (nie później) na rachunek bankowy Wojewody Ś.. W odwołaniu od powyższej decyzji Miasto podniosło, że Wojewoda Ś. w sposób nieprawidłowy zakwalifikował pismo z dnia 29 stycznia 2018 r. oraz pismo uzupełniające z dnia 28 lutego 2018 r. jako wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w trybie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, ze zm.) – dalej jako "O.p.". Tymczasem w żadnym z tych pism nie pojawiło się sformowanie "wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty", a jedynie "wniosek o zwrot kwoty 815,54 zł" wraz z powołaniem się na art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p. oraz art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) jako podstawy prawne uzasadniające dokonanie korekty środków przekazanych na rachunek bankowy Wojewody Ś. z tytułu przekazania ich dysponentowi w wysokości wyższej nieuwzględniającej pomniejszenia (potrącenia). Po rozpoznaniu odwołania Minister Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1453, z późn. zm.), źródłami dochodów własnych powiatu jest 5% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Wyjątkiem od tej zasady, jest art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 4 ust. 14 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83, z późn. zm.). Zgodnie z ww. przepisami – od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu – nieruchomości Skarbu Państwa, od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości – potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze którego położone są te nieruchomości. Art. 255 ust. 1 u.f.p. stanowi jednak o realizacji ww. prawa jedynie poprzez pomniejszenie, przy przekazywaniu na właściwy rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej, pobranych dochodów budżetowych o określone procentowo kwoty należne powiatowi. Tym samym potrącenia 5% lub 25% wskazanych środków można dokonać wyłącznie poprzez stosowne pomniejszenie, o którym stanowi art. 255 ust. 1 u.f.p., a to nastąpić może wyłącznie przy przekazywaniu dochodów (nie później). Przepisy ustawy o finansach publicznych nie przewidują jednocześnie możliwości przywrócenia terminu do dokonania stosownego pomniejszenia i możliwości dokonania stosownej korekty po terminie, do którego należało odprowadzić dochody. Zdaniem organu odwoławczego z powyższego wynika jednoznacznie, że u.f.p. zawiera regulację dotyczącą trybu, w jakim miasto na prawach powiatu jest uprawnione uzyskać dochód związany z wykonywanymi czynnościami. Artykuł 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie zawierają stosownych zapisów w ww. zakresie, nie mogą być również stosowane samodzielnie, w oderwaniu od postanowień art. 255 ust. 1 u.f.p. Dalej Minister wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z art. 67 i art. 60 pkt 8 u.f.p., przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa mają zastosowanie do pobranych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i jednocześnie nieodprowadzonych na rachunek dochodów budżetu państwa. Tym samym art. 60 pkt 8 u.f.p., korelujący bezpośrednio z art. 255 u.f.p., nie ma zastosowania do dochodów pobranych i odprowadzonych na rachunek budżetu państwa. W ocenie Ministra brak jest podstaw do dokonywania wykładni rozszerzającej postanowień ww. przepisów. Gdyby celem ustawodawcy było objęcie zakresem spraw, w których znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy m.in. działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, dotyczących wszystkich pobranych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, powyższy przepis art. 60 pkt 8 u.f.p. nie zawierałby zapisu "i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa", bądź zawierałby sformułowanie "w tym w szczególności nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa". Reasumując Minister Finansów wskazał, że w przedmiotowej sprawie, na zwrot na rzecz Miasta T. nadpłaconej kwoty 815,54 zł w dochodach uzyskanych z tytułu trwałego zarządu nieruchomości Skarbu Państwa nie zezwalał art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p. Zwrot przekazanych dochodów możliwy jest wyłącznie w sytuacji stwierdzenia instytucji nadpłaty, która została unormowana w przepisach ustawy – Ordynacja podatkowa. Jednak w przedmiotowej sprawie przepisy działu III tej ustawy w przedmiocie nadpłaty nie mają odpowiedniego zastosowania, gdyż przepis art. 67 u.f.p. ma zastosowanie wyłącznie do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą. W skardze Miasto T. podniosło zarzuty naruszenia przepisów art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p. w związku z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w stanie faktycznym i prawnym sprawy brak jest możliwości zwrotu na rzecz Miasta kwoty przekazanych na rachunek Wojewody Ś. dochodów w związku z przekazaniem Skarbowi Państwa dochodów w wysokości wyższej niż należna i dokonania korekty nadpłaty. Zdaniem Skarżącego Miasta istnieje możliwość dokonania korekty "nadpłaconych" środków, a jej podstawą jest tryb wynikający z art. 255 u.f.p. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktryna. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują, z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2 i 4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58-60 oraz art. 60a, starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy m.in. pobieranie i dochodzenie należności z tytułu wynajmu, sprzedaży tych nieruchomości, a także pobieranie opłat z tytułu użytkowania wieczystego. Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 3 od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze którego położone są te nieruchomości. Tryb przekazywania ww. wpływów do budżetu reguluje art. 255 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). Zgodnie z art. 255 ust. 1. zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na: 1) 10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca; 2) 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca. Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie (art. 255 ust. 2). Kwestia możliwości dochodzenia kwot, których jednostka samorządu terytorialnego nie potrąciła w wysokości wynikającej z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami była już przedmiotem orzeczeń tutejszego Sądu, a przyjęty pogląd uzyskał aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w orzeczeniach powoływanych przez Stronę i organ. Warto jednak przypomnieć, że problem zwrotu nadpłaconych , a właściwie niepotrąconych w należnej wysokości dochodów powiatu, powstał w wyniku przyjętego przez Sąd Najwyższy stanowiska, który uchwałą z dnia 13 lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 35/11, w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w O., stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej. Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż środki stanowiące na podstawie art. 23 ust. 3 u.g.n. dochód powiatu były, według art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.), środkami publicznymi, a według obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 60 pkt 8). To, że przychody powiatu stanowią w istocie świadczenia, których źródłem są stosunki cywilnoprawne, nie zmienia ich publicznoprawnego charakteru w ramach sektora finansów publicznych. Przysługują one powiatowi od Skarbu Państwa, a nie od strony stosunku cywilnoprawnego, która jest zobowiązana uiszczać opłaty na rzecz Skarbu Państwa. Dalej Sąd Najwyższy wyjaśnił, że do przekazywania należności przewidzianych w art. 23 ust. 3 u.g.n., określonego w ustawie jako "potrącenie", nie mają zastosowania przepisy art. 498 i nast. k.c i w takiej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, aby podmioty w sektorze finansów w związku z przekazywaniem tych należności były jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami oraz że każdy z nich mógłby potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiego. Artykuł 23 ust. 3 u.g.n. przyznaje staroście jedynie prawo do żądania przekazania 25% środków uzyskiwanych przez Skarb Państwa z tytułu opłat tam wskazanych. Zdaniem SN kwestie związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich dysponowaniem pozostają poza sferą stosunków cywilnoprawnych i są rozstrzygane na podstawie przepisów prawa publicznego w ramach systemu finansów publicznych. Stosunki prawne związane ze świadczeniami będącymi niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznym pomiędzy organami władzy publicznej, w tym organami administracji rządowej, a jednostką samorządu terytorialnego, nie są stosunkami prawnymi o równorzędnym charakterze. Do kompetencji organów administracyjnych wymienionych w art. 61 u.f.p. należą wszelkie sprawy dotyczące należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., w tym także dotyczące niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. Z art. 3 u.f.p. wynika, że finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowaniem. W tej dziedzinie prawa występuje zawsze publiczny podmiot uprawniony do jednostronnego określania sytuacji prawnej drugiego podmiotu stosunku prawnofinansowego. Stosunki prawne zarówno w zakresie obowiązku przekazywania do budżetu państwa należności określonych w art. 23 ust. 3 u.g.n., jak i w zakresie obowiązku ich zwrotu mają charakter publicznoprawny (administracyjnoprawny). Obowiązek zwrotu świadczenia ma także źródło w stosunku administracyjnym, o którym w pierwszej instancji rozstrzyga organ wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Dalej SN wskazał, że ustawa o finansach publicznych nie reguluje wprawdzie wprost trybu zwrotu należności odprowadzonej na rachunek budżetu państwa stanowiącej dochód jednostki samorządu terytorialnego, to jednak według jednoznacznego art. 67 tej ustawy, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, a zatem także dotyczących pobieranych przez jednostkę samorządu terytorialnego dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej zleconych odrębnymi ustawami i nieodprowadzonych na rachunek dochodów budżetu państwa, nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podzielając pogląd Sądu Najwyższego co do publicznoprawnego charakteru środków przekazywanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie podziela jednak poglądu wyrażonego w uchwale co do możliwości zastosowania do domagania się przez powiat zwrotu "nadpłaconych" środków przepisów Działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 60 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Wbrew poglądowi wyrażonemu w przywołanej uchwale wśród należności wymienionych w art. 60 nie ma środków stanowiących wynagrodzenie jednostek samorządu terytorialnego za wykonywanie zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Art. 60 pkt 8 w poczet środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym zalicza pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Art. 60 nie zawiera zamkniętego katalogu środków publicznych, gdyż używa słów "w szczególności". Trudno jednak uznać, wobec brzmienia art. 60 pkt 8, że katalog ten może być rozszerzony o dochody już odprowadzone do budżetu państwa. W ocenie Sądu sprzeciwia się takiemu rozszerzeniu wyraźne zaznaczenie, że chodzi o środki nieodprowadzone do budżetu państwa. Wobec powyższego tryb przewidziany w Dziale III Ordynacji podatkowej, związany z postępowaniem w przypadku nadpłaty w podatku, nie może być w sprawie niniejszej zastosowany. Pogląd ten został podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach wydanych w sprawach o sygn. akt II GSK 802/14, II GSK 830/14. Podstawy do wystąpienia z żądaniem zwrotu kwot nadpłaconych nie można także, w ocenie Sądu, znaleźć w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 z późn. zm.). Zgodnie z art. 49 ust. 1 jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. Zgodnie z ust. 4 dotacje celowe, o których mowa w ust. 1, są przekazywane przez wojewodów, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Dotacje celowe, o których mowa w ust. 1, powinny być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań (art. 49 ust. 5). W przypadku niedotrzymania warunku określonego w ust. 5, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych, w postępowaniu sądowym (ust. 6). W ocenie Sądu tryb przewidziany w art. 49 ust. 6 nie może być jednak zastosowany do należności wynikających z art. 23 ust. 3 ustawy z gospodarce nieruchomościami, gdyż ten ostatni przepis definiuje część środków, które powiat potrąca z wpływów nie jako dotację, ale jako dochód powiatu. Ma to ogromne znaczenie, gdyż środki te tym samym nie mają "znaczonego" charakteru, co jest cechą dotacji. W orzeczeniach zapadłych na tle podobnego stanu faktycznego i prawnego tut. Sąd wyraził pogląd (na który się właśnie powołuje strona skarżąca) , iż jedyny tryb na skorygowanie "nadpłaty" to tryb wynikający z art. 255 ustawy o finansach publicznych. Sąd w cytowanych orzeczeniach wyraził pogląd, iż korekta jest możliwa najpóźniej do 8 stycznia roku następującego po roku w którym środki zostały przekazane (art. 255 ust. 2 u.f.p.). Późniejsze domaganie się korekty jest niemożliwe z uwagi na specyfikę finansów publicznych, statuowaną przede wszystkim przez zasadę roczności budżetu (art. 162 u.f.p.). Z kolei odmowa przyznania jednostce samorządu terytorialnego prawa do korekty przekazanych środków stoi, w ocenie WSA, w sprzeczności z treścią art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym użyto sformułowania "potrąca się 25% środków", co wskazuje na obligatoryjny, nieuznaniowy charakter tej czynności. A z kolei art. 255 ust. 1 mówi o terminach przekazania środków wg stanu tych środków na dzień 10-ty oraz 20-ty miesiąca. Z tych względów tut. Sąd uznał, że stan ten może być skorygowany o nadpłacone środki już przekazane do budżetu państwa. Jednak powyższy pogląd nie może prowadzić do uznania, że art. 255 ufp stanowi podstawę do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu "nadpłaty". Jak wskazuje J. Borkowski z konstytucyjnej zasady działania organów władzy publicznej "na podstawie i w granicach prawa" (art. 7 Konstytucji RP) i z zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 wynika, że nie można domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 lecz podstawę do jej wydania trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz 8 wydanie str. 465). Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w doktrynie i orzecznictwie. Z treści art. 255 ust. 4 ufp wynika tylko upoważnienie dla dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową do wydania decyzji określającej kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki, w przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2. Nie ma mowy o wydaniu decyzji w przypadku, gdy dochody zostały przekazane w wyższej niż należna wysokości. Analizując treść art.255 ust. 1 ufp w zw. z art. 23 ust. 3 u.g.n. należy stwierdzić, że wynika z nich jednoznacznie, że prezydent miasta na prawach powiatu zobligowany jest do przekazania pobranego dochodu z zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa na rachunek bieżący wojewody, po potrąceniu 25%, która to kwota stanowi dochód zarządcy, jakim jest miasto na prawach powiatu, związany z prowadzeniem zarządu. Żadnych innych potrąceń z dochodów z zarządu ustawa nie przewiduje (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2015 r., II GSK 830/14, wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., II GSK 802/14). Ponieważ dochody budżetowe związane z zarządem nieruchomościami Skarbu Państwa należą stosownie do art. 60 pkt 8 u.f.p. do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, zobowiązania z tego tytułu podlegają potrąceniu z wierzytelnościami zobowiązanego wobec Skarbu Państwa wyłącznie z tytułów określonych w art. 62 ust. 1 i 2 u.f.p. W wyroku NSA z dnia 9 czerwca 2015 r. (sygn. akt II GSK 830/14), Sąd ten wyjaśnił, że jedynym tytułem uprawniającym do pomniejszenia dochodów odprowadzanych na rachunek budżetu państwa jest przysługujący jednostkom samorządu terytorialnego udział 25% w dochodach uzyskiwanych w danym okresie rozliczeniowym. Pogląd ten wynika także z wyroku z dnia 2 lipca 2015 r. (sygn. akt II GSK 802/14), z którego pośrednio wynika również niedopuszczalność jakiegokolwiek pomniejszania dochodów należnych wojewodzie w kolejnych okresach poprzez rozliczanie roszczeń finansowych samorządu, także z tytułu omyłkowo niedokonanych potrąceń kwot związanych z dochodami samorządu z tytułu zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa za okresy minione. W tym ostatnim wyroku NSA wyraził pogląd, że bezwzględnie obowiązujący przepis art. 255 ust. 1 i ust. 2 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie reguluje kwestie odnoszące się do terminów przekazywania wymienionych w nim dochodów budżetowych na wskazany rachunek bieżący, co uzasadnia wniosek, że tylko do upływu tych terminów za dopuszczalną uznać można byłoby korektę kwot tak przekazywanych środków. Reasumując, art. 255 ufp nie stanowi podstawy do wydania decyzji przez dysponenta części budżetowej (wojewodę) o zwrocie odprowadzonych dochodów bez potrącenia w całości lub części należnego jest udziału w tych dochodach. Możliwa jest jednak korekta dokonana w terminach wynikających z art. 255 ust. 1 i 2 poprzez odpowiednie pomniejszenie następnych wpłat. Z powyższy względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w konsekwencji skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło