V SA/Wa 1312/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant: starszy specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011r. sprawy ze skargi K.K. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę W dniu 8 lipca 2010 roku do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek K. K. o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na rozwój przedsiębiorstwa świadczącego usługi remontowo-budowlane. Pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku [...] Odział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zwrócił się do K. K. z prośbą o uzupełnienie braków i złożenie wyjaśnień w związku z badaniem wniosku. Głównym powodem było zaliczenie do kosztów kwalifikowanych operacji kosztów zakupu samochodu marki [...] model [...] w wersji wyposażenia [...] Dnia 5 stycznia 2011 roku skarżący udzielił pisemnej odpowiedzi na powyższe pismo i wyjaśnił, iż ww. samochód, który planuje nabyć posiada homologację ciężarową, a ponadto wyposażenie tego konkretnego modelu (m.in. napęd na cztery koła czy też bardzo pojemny bagażnik) jest niezwykle przydatne do prowadzenia działalności w zakresie robót remontowo-budowlanych. Wnioskodawca wyjaśnił także, że przedłużona kabina pozwoli zabierać pracowników, a część załadunkowa pozwoli na przewożenie sprzętu budowlanego tj. betoniarki, elektronarzędzi bądź materiałów budowlanych. Jednocześnie wskazał, że wraz ww. samochodem w ramach realizacji operacji planował zakup przyczepy do przewozu materiałów, elektronarzędzi oraz rusztowań. przystosowaną do takiego samochodu, gdzie inny nie sprawdzałby się. Pismem nr [...]z dnia [...] lutego 2011 roku Oddział ARiMR, uznając iż planowany do zakupu pojazd miałby służyć nie tylko do przewozu towarów czy sprzętu ale również osób oraz zaliczając nadal ten model samochodu do tzw. samochodów luksusowych, zwrócił się do K. K. z prośbą o wyłączenie z kosztów kwalifikowanych operacji kosztów zakupu ww. pojazdu z homologacją ciężarową. Pismo zawierało informację, że nieskorygowanie zakresu rzeczowo-finansowego lub niepoprawienie stron wniosku o przyznanie pomocy zawierających dane finansowe, będzie skutkowało odmową przyznania pomocy. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w piśmie z dnia 15 lutego 2011 roku, uznając iż zaliczenie zakupu samochodu z homologacją ciężarową do kosztów kwalifikowanych operacji pozostaje w zgodzie z regulacjami prawnymi dotyczącymi uzyskania pomocy finansowej na tworzenie lub rozwój mikroprzedsiębiorstwa w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Pismem z dnia [...] marca 2011 r. [...] Oddział Regionalny ARiMR poinformował skarżącego, iż odmawia przyznania pomocy na wnioskowane działanie z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 13 ust. 1 pkt.6 i § 10 ust.1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.). Organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 13 ust. 1 pkt. 6 rozporządzenia do kosztów kwalifikowalnych zalicza się koszty zakupu środków transportu, z wyłączeniem zakupu samochodów osobowych przeznaczonych do przewozu mniej 6 osób łącznie z kierowcą. A zatem zakup pojazdu samochodowego z homologacją ciężarową może podlega dofinansowaniu, jednakże wnioskodawca musi wykazać, iż środek ten będzie służył jedynie do celów określonych w przedsięwzięciu (tj. do przewozu towarów, a nie osób) oraz jego standard będzie uzasadniony w stosunku do rodzaju i ilości świadczonych usług. Natomiast z uzasadnienia jednoznacznie wynika, że pojazd będzie również służył do przewozu osób, a nie tylko towarów, czy sprzętu do wykonywania usług – auto jest wyposażone w podwójną kabinę. Pomimo jego przydatności do poruszania się po terenie budowy, wysoka klasa samochodu (samochód określany jako auto luksusowe) w odniesieniu do rodzaju planowanej działalności jest nieuzasadniona i niecelowa. Dalej organ wyjaśnił, że jeżeli z przedstawionych dokumentów wynika, że pojazd ten będzie służył do przewozu osób wówczas zakup takiego pojazdu nie może stanowić kosztu kwalifikowanego. Wskazał też, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt.1 w/w rozporządzenia, pomoc przyznaje się na operację spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania. z uwagi na powyższe, w każdym przypadku beneficjent zobowiązany jest do dokonania wyboru najbardziej optymalnego rozwiązania, mając na uwadze najniższy koszt osiągnięcia danego efektu porównując różne rodzaje pojazdów, które pozwolą jednocześnie zrealizować zamierzone projektu i wykazać, że warunki i wyposażenie samochodu są odpowiednio przystosowane do rodzaju świadczonej usługi, wysokość planowanych kosztów jest uzasadniona ekonomicznie (nie zawyżona) oraz, że planowane przedsięwzięcie jest racjonalne i celowe. Po analizie dokumentów uznano, że przedsięwzięcie nie jest efektywne i racjonalne pod względem wysokości planowanych do poniesienia kosztów . Agencja poinformował także, iż środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają one ochronie zgodnie z Rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Stosownie do w/w rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Pismem z dnia 31 marca 2011 r. K. K. wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa . W piśmie wskazał, że [...] Oddział w sposób błędny zakwalifikował [...] do samochodów osobowych mimo, iż posiada on homologację ciężarową. Ponadto nie zgodził się , że jest to auto luksusowe, skoro iż producent tego pojazdu oferuje wersję luksusową tego modelu – [...]. Zarzucił też błędne zastosowanie § 10 ust.1 pkt 1 rozporządzenia, które polega na błędnym uznaniu zakupu pojazdu samochodowego z homologacją ciężarową za nieuzasadnione ekonomicznie oraz niezapewniające osiągnięcia i zachowania celów działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Jego zdaniem powyższe twierdzenie jest całkowicie nieuzasadnione biorąc pod uwagę prowadzoną działalność polegającą na świadczeniu usług remontowo-budowlanych, w ramach której wykorzystywanie pojazdu samochodowego z homologacją ciężarową służącego do przewozu towarów (materiałów budowlanych) stanowi jeden zasadniczych elementów tej działalności, bez którego straciłaby ona swój ekonomiczny sens. Wyjaśnił ponadto, że wybór konkretnego modelu pojazdu samochodowego z homologacją ciężarową został poprzedzony dogłębną analizą dostępnych na rynku modeli tego typu pojazdów pod względem ich ceny, wyposażenia, awaryjności, dostępności usług serwisowych, a także opinii ekspertów oraz właścicieli poszczególnych modeli, w wyniku której zdecydował się na zakup pojazdu marki [...]. Tym samym zachował należytą staranność i dokonał optymalnego wyboru pojazdu, który pozwoli zrealizować zamierzony cel projektu. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Agencja poinformowała skarżącego, iż po przeprowadzeniu analizy wezwania do usunięcia naruszenia prawa postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie pomocy o znaku [...] złożonym dnia 08.07.2010 r. w ramach PROW na lata 2007-2013 w zakresie działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", stwierdza, że nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W ocenie Agencji za bezzasadne należy uznać wyjaśnienia K. K., że wybór tego konkretnego modelu był poprzedzony dogłębną analizą dostępnych na rynku modeli tego typu pojazdów pod względem ich ceny, wyposażenia. awaryjności, dostępności usług serwisowych, a także opinii ekspertów oraz właścicieli poszczególnych modeli, gdyż w dokumentacji sprawy brak jest takiej analizy. Zdaniem organu z przeprowadzonego postępowania ofertowego wynika, że dokonując wyboru środka transportu .tj. samochodów o tej samej wysokiej klasie i podobnych parametrach, wnioskodawca kierował się jego walorami technicznymi, co nie uzasadnia zakupu wobec potrzeb, a zawęża jedynie zakres dostępnych na rynku pojazdów. Dodatkowo podniósł, że zgodnie z zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Planem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz.883 z późn. zm.) do kosztów kwalifikowalnych zalicza się m.in. zakup środków transportu z wyłączeniem zakupu samochodów osobowych przeznaczonych do przewozu mniej niż 8 osób łącznie z kierowcą. Przepis ww. rozporządzenia nie wyklucza zakupu pojazdów samochodowych z homologacją ciężarową. Jednak w przypadku, gdy z przedstawionych dokumentów jednoznacznie wynika, że pojazd ten będzie służył do przewozu osób, a nie tylko towarów, wówczas zakup takiego pojazdu nie stanowi kosztu kwalifikowanego. Agencja potwierdziła także stanowisko zajęte w zaskarżonym piśmie, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności i wnioskodawca powinien dokonać odpowiedniego wyboru pojazdu mając na uwadze najniższy koszt osiągnięcia efektu, porównując różne rodzaje pojazdów, które pozwolą jednocześnie zrealizować zamierzone cele projektu , jak również wykazać, że warunki i wyposażenie samochodu są odpowiednio przystosowane do rodzaju świadczonej usługi, wysokość planowanych kosztów nie jest zawyżona i jest uzasadniona ekonomicznie oraz, że przedsięwzięcie jest efektywne. racjonalne i celowe. W dniu 16 maja 2011 r. na odmowę przyznania pomocy K. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się uchylenia zaskarżonej odmowy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Agencji. Zarzucił naruszenie § 10 ust. 1 pkt 1 oraz § 13 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 roku w sprawie szczegółowego trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2008 roku, Nr 139, poz.883, z późn. zm.) Zarzucił też, że odmowa została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 77 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego samochód z homologacją ciężarową w oczywisty sposób służy do innych niż przewóz osób celów, więc w żaden sposób nie może być zaliczony do kategorii samochodów osobowych służących do przewozu osób. Wskazał, ze samochód ten ma co prawda podwójną kabinę, ale też bardzo pojemny bagażnik ( od 830 do 980 litrów ) który ma być wykorzystywany do przewozu szeroko rozumianego sprzętu budowlanego, a także szereg innych udogodnień potrzebnych do wykonywanej przez skarżącego działalności. W związku z powyższym zakwalifikowanie przez oddział ARiMR zakupionego samochodu (dodatkowo z niewiadomych przyczyn uznanego przez Oddział ARiMR za tzw. samochód luksusowy, co też mogło mieć wpływ na taką klasyfikację), jako niespełniającego kryteriów wynikających z § 13 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia jest w ocenie skarżącego prawnie wadliwe. Skarżący zarzucił także, że Agencja nie uzasadniła w sposób dostateczny zarzutu, że zakup tego samochodu jest ekonomicznie nieuzasadniony i tym samym naruszył § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia , gdyż nie wziął pod uwagę dokonanej przez stronę dogłębnej analizy dostępnych na rynku modeli samochodów z homologacją ciężarową pod względem ceny, wyposażenia , awaryjności, dostępności usług serwisowych także opinii ekspertów i posiadaczy poszczególnych modeli, w wyniku której zdecydował się na zakup samochodu [...]. Nadto niezrozumiałe jest – zdaniem skarżącego - uznanie przez Oddział ARiMR ww. modelu samochodu za samochód luksusowy , zważywszy na fakt, iż producent posiada w sprzedaży model tego samochodu, określając go jako wersję luksusową – [...] Wyjaśnił, że ten model posiada pięć wersji wyposażenia (oprócz wersji luksusowej ), a zakupiony przez wnioskodawcę samochód nie jest wersją o najbogatszym wyposażeniu, lecz jedynie wersją wzbogaconą w stosunku do wersji podstawowej o m.in. dodatkowy napęd na tylne lub stały napęd na cztery koła z centralnym mechanizmem różnicowym, poszerzone błotniki czy też układ stabilizacji toru jazdy kontroli trakcji (ASTC). To dodatkowe wyposażenie względem wersji podstawowej miało ułatwić prowadzenie działalności w przypadku zaistnienia trudnych warunków pogodowych lub drogowych. Z tego powodu doszło, w ocenie skarżącego, przy rozpatrywaniu wniosku do naruszenia art. 7, 8 i 77 kpa. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie. Podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazała ponadto, że samochód w wersji przedstawionej do refundacji posiadał w standardzie szereg elementów wyposażenia, których charakter trudno powiązać z przedmiotem prowadzonej przez wnioskodawcę działalności. Zdaniem organu mocno wątpliwym wydaje się wykorzystanie nawet przy szerokim rozumieniu działalności remontowo-budowlanej takich elementów wyposażenia jak: powiększone 17 calowe aluminiowe felgi, chromowane elementy nadwozia, elektrycznie chowane lusterka, poszerzane błotniki, skórzana kierownica, automatyczna klimatyzacja, przyciemniane szyby, sterowanie radiem z kierownicy itp. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego Sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie (czy też stwierdzenie nieważności). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie ARiMR jest zgodne z prawem. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, które to rozporządzenie wydane zostało w oparciu o delegacje ustawową tj. art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z kolei stosownie do § 18 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków formalnych w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie, w myśl § 18 ust. 4 rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków - Agencja nie przyznaje pomocy, jeżeli nie wszystkich braków - Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy (ust. 6). Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 powyższej ustawy, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W ocenie Sądu, aczkolwiek nie wszystkie zastrzeżenia Agencji dot. zakupu przedmiotowego samochodu są prawidłowe, jednak ostateczna odmowa przyznania pomocy jest zgodna z wyżej powołanymi przepisami. Sąd podziela pogląd skarżącego, że proponowany do dofinansowania pojazd nie jest pojazdem wyłączonym z możliwości dofinansowania pojazdem na podstawie § 13 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Prawdą jest, że samochód ma homologację ciężarową, jest przystosowany do przewozu towarów, a nie tylko osób , więc nie jest samochodem osobowym. Jednak Agencja miała podstawy do odmowy przyznania pomocy finansowej na podstawie § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia tj. z uwagi na brak uzasadnienia ekonomicznego operacji. Należy zgodzić się z Agencją, iż wnioskodawca nie przedstawił analizy i szczegółowego wyjaśnienia dlaczego do spełnienia wszystkich niezbędnych do prowadzenia działalności funkcji nie wystarczy mu samochód niższej klasy niż proponowany (jak chociażby samochody wskazywane w odpowiedzi na skargę). Po drugie nie wyjaśnił dlaczego niezbędne jest mu dodatkowe wyposażenie zakupionego samochodu. Należy przy tym podkreślić słowo niezbędne, a nie np. przydatne czy użyteczne. Zakup bowiem ma być refinansowany z publicznych pieniędzy, więc może obejmować wydatki celowe , tak aby zamierzony koszt działania można było osiągnąć ja najniższym kosztem. W tym zakresie Sąd podziela wszystkie poglądy wyrażone w odpowiedzi na skargę. Dlatego też zapytania ofertowe o warunki zakupu samochodów z tzw. wyższej ([...]) nie wykazuje, że zakupiony samochód jest najbardziej ekonomiczny dla działania, ale najbardziej ekonomiczny w tej klasie samochodów. Zarzuty naruszenia art. 7 , 8 i 77 k.p.a są nietrafne, gdyż zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. ) o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. z 2007 r. nr 64, poz. 427 z późn. zm.) do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dlatego też Agencja prawidłowo w oparciu o art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. prawidłowo odmówiła przyznania pomocy, gdyż nie zostały spełnione warunki do jej przyznania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 p.p.s.a orzekł jak wyroku.