V SA/Wa 1314/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, polegająca na niskich dochodach z gospodarstwa rolnego i zajęciu komorniczym majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnił go od kosztów sądowych. Uzasadniono to trudną sytuacją materialną skarżącego i jego rodziny, wynikającą z niskich dochodów z gospodarstwa rolnego, liczebności rodziny oraz zajęcia komorniczego majątku, co uniemożliwia ponoszenie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący K. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu wniosku wskazał na niskie dochody z gospodarstwa rolnego, dużą rodzinę, brak oszczędności oraz zajęcie komornicze majątku, co uniemożliwia mu ponoszenie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolniono go od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... maja 2011 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnić od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy K. F. (dalej: "skarżący") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż prowadzi wraz z żoną i ... dzieci gospodarstwo domowe, a źródłem ich utrzymania są dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości ... zł miesięcznie. Skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. ... ha oraz dom o pow. ... m². Równocześnie oświadczył, iż cały majątek pozostaje w zajęciu komorniczym, nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w żadnej wysokości bez uszczerbku w utrzymaniu rodziny. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie ... zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia potwierdzają, iż dochody w rodzinie skarżącego w wysokości ... zł, składającej się z ... osób (w tym ... małoletnich dzieci) pozwalają wyłącznie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Wzięto pod uwagę również fakt, iż majątek skarżącego – zgodnie z oświadczeniem – pozostaje pod zajęciem komorniczym. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło