V SA/Wa 1314/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.) Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura Sędzia NSA - Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej – Stowarzyszenia P. o wyłączenie sędziów WSA Izabelli Janson, Doroty Mydłowskiej oraz Michała Sowińskiego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa postanawia: - oddalić wniosek o wyłączenie sędziów WSA Izabelli Janson, Doroty Mydłowskiej oraz Michała Sowińskiego. Stowarzyszenie P. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Zaskarżone decyzje wydane zostały [...] marca 2013 r. i oznaczone numerem [...]. Jedna z ww. decyzji utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta W. zobowiązującą do zwrotu dotacji w kwocie 50 000 zł, druga zaś decyzję dotyczącą zwrotu 29 000 zł. Wobec powyższego sprawy zarejestrowane zostały pod odrębnymi sygnaturami, tj. V SA/Wa 1294/13 oraz V SA/Wa 1314/13. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej z budżetu państwa. W piśmie datowanym [...] sierpnia 2014 r. (k. 521-523 akt sądowych) strona skarżąca zawarła wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie, tj.: sędziego WSA Izabelli Janson, sędziego WSA Doroty Mydłowskiej oraz sędziego WSA Michała Sowińskiego. Skarżąca zarzuciła, że orzekający w sprawie Skład nie gwarantował bezstronności, miał negatywny pogląd na sprawę, "wrogo stosował prawo", zachował się nierzetelnie, wykazał się brakiem profesjonalizmu, niegospodarnością i nie zabezpieczył należytej pomocy prawnej przyzwalając na wybór przez Okręgową Radę Adwokacką adwokatów karnistów zamiast profesjonalistów specjalizujących się w finansach publicznych i prawie administracyjnym. Ponadto Skład przed rozprawą nie zobowiązał pełnomocnika strony skarżącej do zajęcia stanowiska w sprawie, a na rozprawie odrzucił wszystkie wnioski dowodowe. Dodatkowo na rozpoznanie sprawy wyznaczono jedynie 30 minut, podczas gdy sprawa ta ma dziesięcioletnia historię. Takie zachowanie, w ocenie skarżącej, dyskwalifikuje orzekających w sprawie Sędziów. Skarżąca zarzuciła również, że "rozdzielenie spraw na dwie odrębne było zbędne wręcz karykaturalne" i naruszyło zasady ekonomiki procesowej i "wiele innych". Podobnie skarżąca oceniła przyznanie adwokata z urzędu, odrębnie w każdej ze spraw: "bez uzasadnienia przyznano dwóch zamiast jednego adwokata". Zdaniem skarżącej sprawozdawca – Sędzia WSA Michał Sowiński "występując do ORA o przydzielenie pomocy prawnej (...) zezwolił na dobór adwokata nieradzącego sobie w sprawie". Ponadto Sędzia "dokonał złej oceny stanu faktycznego sprawy i podjął wiele decyzji świadomie i z rozmysłem, podważając autorytet sędziowski, działając wbrew interesowi publicznemu i prywatnemu". Orzekającej w sprawie sędzi WSA Izabelli Janson skarżąca zarzuciła "solidaryzm zawodowy z pozostałymi sędziami". Podsumowując skarżąca wskazała, że pracę Sędziów ocenia negatywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów w osobach: sędziego WSA Izabelli Janson, sędziego WSA Doroty Mydłowskiej oraz sędziego WSA Michała Sowińskiego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samego prawa w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 8) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Paragraf 2 powyższego przepisu przewiduje, iż powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli, natomiast stosownie do § 3 tego przepisu sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., stosownie do treści art. 19 powołanej ustawy, sąd wyłącza sędziego na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Podkreślić należy, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję procesową, która ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez sąd w składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych związków z rozpoznawaną sprawą. Istota przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą powodować wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy. W ocenie Sądu wskazane przez skarżącą okoliczności oraz oświadczenia złożone przez sędziów WSA Izabellę Janson, Dorotę Mydłowską oraz Michała Sowińskiego nie wskazują na istnienie jakiejkolwiek przesłanki wyłączenia tych sędziów, zarówno wskazanych w art. 18 jak i art. 19 p.p.s.a. W pierwszym zdaniu uzasadnienia przedmiotowego wniosku strona skarżąca podniosła, że skład orzekający nie gwarantuje bezstronności, czym w istocie oparła swój wniosek na przesłankach wskazanych w art. 19 p.p.s.a. Sąd zauważa zatem, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm Sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Podkreślenia wymaga także, że wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Nie jest podstawą wyłączenia sędziego przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Odnosząc się do zarzutów związanych z niezapewnieniem profesjonalnej pomocy prawnej Sąd podkreśla, że w przypadku przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, podmiotem wyznaczającym konkretnego adwokata do prowadzenia sprawy jest Okręgowa Rada Adwokacka (dalej zwana "ORA"). Sąd nie ma wpływu na wybór osoby ustanawianego adwokata, a także na wybór adwokata zajmującego się konkretną dziedziną prawa, ponieważ ORA jest instytucją niezależną od sądownictwa. Do jej zadań należy również czuwanie nad prawidłowym wykonywaniem zawodu przez adwokatów, więc to do ORA strona skarżąca winna adresować swoje uwagi dotyczące świadczonej przez ustanowionego adwokata pomocy prawnej. W świetle tego podniesiony zarzut winy sędziów w niezapewnieniu stronie satysfakcjonującej ją pomocy prawnej nie może się ostać. Wobec powyższego należy wskazać, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziów WSA Izabelli Janson, Doroty Mydłowskiej oraz Michała Sowińskiego w konsekwencji czego - wobec bezzasadności wniosku - podlega on oddaleniu na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.