V SA/Wa 1315/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-27
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Izabella Janson, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych z powodu wyczerpania limitu środków, mimo że wnioskodawca złożył kompletny i poprawny wniosek przed wyczerpaniem limitu, a organ nie wezwał go ponownie do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Agencja prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej, ponieważ limit środków został wyczerpany przez wnioski, które uzyskały status kompletności i poprawności przed datą wyczerpania limitu. Pomimo że wnioskodawca złożył uzupełnienia, wniosek nadal zawierał błędy, a organ odstąpił od ponownego wezwania do uzupełnień ze względu na brak środków finansowych, co było uzasadnione. Kolejność przyznawania pomocy zależy od daty złożenia kompletnego i prawidłowego wniosku, a nie od daty złożenia samego wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła przyznania pomocy, uznając wniosek za niekompletny i wyczerpanie limitu środków. Po wezwaniach do uzupełnień i wyjaśnień, ARiMR ponownie stwierdziła braki i odmówiła przyznania pomocy, wskazując na wyczerpanie limitu finansowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kolejności rozpatrywania wniosków, zwłoki w postępowaniu oraz błędnego uznania wniosku za niekompletny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy ze skargi W. P. - Zakład Przetwórstwa Mięsno-Rybnego "[...]" na rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; - oddala skargę.
Zakład Przetwórstwa Mięsno Rybnego" [...]" W. P. (zwany dalej: skarżącym) wnioskiem z [...] lipca 2012r. zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej Agencją lub ARiMR) o dofinansowanie w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na realizację operacji pt. "[...]".
Pismem z [...] sierpnia 2012 r. Agencja odmówiła przyznania pomocy finansowej, uznając, że wniosek o dofinansowanie został złożony z uchybieniem terminu na jego wniesienie właściwego dla przedsiębiorstw posiadających status przedsiębiorstwa średniego. W wyniku rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przedmiotowy wniosek, rozstrzygnięciem z [...] listopada 2012 r. został przywrócony do dalszego procedowania.
W międzyczasie, tj. [...] sierpnia 2012r. skarżący złożył kolejny wniosek na taki sam zakres inwestycji jak wskazany we wniosku z [...] lipca 2012r.
Następnie w wyniku weryfikacji formalnej wniosku z [...] lipca 2012r. o dofinansowanie oraz załączonych do niego dokumentów ustalono, iż wniosek wymaga usunięcia braków formalnych i uzupełnień wobec czego pismem z [...] listopada 2012 r. Agencja wezwała skarżącego do usunięcia braków. Ponadto Agencja poinformowała w odniesieniu do drugiego tożsamego wniosku, że brak jest możliwości finansowania dwóch takich samych operacji. Dlatego też zwrócono się do skarżącego o wskazanie, który ze złożonych wniosków powinien podlegać weryfikacji. Pismem z [...] grudnia 2012r. skarżący uzupełnił wniosek przedkładając określone dokumenty i wyjaśnienia. Ponadto wycofał wniosek z [...] sierpnia 2012r.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z [...] stycznia 2013 r. znak [...] poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r., o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. Nr 72, poz. 619) – zwana także "ustawą z 3 kwietnia 2009 r.", w związku z § 51 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 (Dz. U. Nr 147, poz. 1193 ze zm. – zwanego dalej rozporządzeniem MRiRW z 7 września 2009 r.).
W uzasadnieniu Agencja wyjaśniła, że zgodnie z § 51 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009r. pomoc w ramach środków, o których mowa w § 1 rozporządzenia, jest przyznawana do wyczerpania środków finansowych, zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie. ARiMR stwierdziła, że limit finansowy dla Środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" został wyczerpany przez wnioski o dofinansowanie, które uzyskały status kompletności i poprawności na dzień [...] października 2012 r.
Ponadto organ wskazał, że po weryfikacji złożonych, na skutek wezwania z [...] listopada 2012r., dokumentów w dalszym ciągu występowały błędy i braki dokumentacyjne. W takiej sytuacji wymaganym byłoby wystosowanie drugiego wezwania do złożenia uzupełnień i wyjaśnień na podstawie § 43 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009r. Agencja odstąpiła jednak od wysłania tego wezwania do skarżącego ze względu na brak środków finansowych. Agencja wyjaśniła, że po weryfikacji pierwszego wezwania do usunięcia braków/złożenia wyjaśnień wniosek zawierał następujące błędy:
1. Analiza przesłanych kosztorysów wskazuje na błędy w zakresie ich sporządzenia. Kosztorysy nie zawierają poprawnie wypełnionej strony tytułowej oraz ogólnej charakterystyki obiektu lub robót wymaganych zgodnie § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004r. (Dz.U. Nr 130, po. 1389).
2. Biznes plan, analiza finansowa operacji, tabela bilans - zgodnie ze wzorem biznes planu szczegółowego - kapitał własny należy podać w pełnej wysokości i nie pomniejszać go o zysk (stratę) netto, który należy wymienić w rubryce poniżej zgodnie z zapisem "w tym wynik finansowy". W konsekwencji zamiast kapitału własnego wpisana została wartość kapitału podstawowego. Błąd taki występuje we wszystkich zaprezentowanych latach.
3. Analiza załączonych kosztorysów wskazuje, że zostały one sporządzone na podstawie 2 kwartału 2012 r. [...] zgodnie z datą ich opracowania. ARiMR stwierdza, iż przyjęto narzuty kosztów zakupu na poziomie 7-8%, a stawkę roboczogodziny przyjęto na poziomie od 14,32 do 14,63 zł za roboczogodzinę. Agencja akceptuje kosztorysy sporządzone na poziomie wskaźników narzutów i cen średnich w danym kwartale, za który zostały one sporządzone. Analiza średnich cen i wskaźników narzutów dla woj. [...] wg cennika [...] w 2 kwartale 2012 r. wynosi: dla kosztów zakupu wynosi 6,8% natomiast stawka roboczogodziny wynosi 14,02 zł. Zawyżone wskaźniki narzutów nie zostały w żaden sposób uzasadnione przez wnioskodawcę.
Mając powyższe na względzie złożony przez skarżącego wniosek był na dzień [...] października 2012r. niekompletny i niepoprawny (po złożeniu w dniu 21 grudnia 2012r. uzupełnienia dokumentacji).
Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ARiMR pismem z [...] marca 2013 r. znak [...] poinformowała skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W jego uzasadnieniu ponownie przytoczono treść przepisów stanowiących podstawę prawną wydania skarżącej rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy finansowej, podtrzymując dotychczasową argumentację dotyczącą niekompletności wniosku po uzupełnieniach oraz brakiem środków finansowych.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami za wyczerpanie limitu finansowego dla danego środka w ramach PO RYBY 2007-2013 należy uznać dzień zawarcia (podpisania) przez beneficjenta ostatniej umowy o dofinansowanie, która wyczerpała alokację dla danego środka. W przypadku przedmiotowego środka 2.5 zgodnie z informacją Wydziału Monitoringu Departamentu Wsparcia Rybactwa ARiMR z [...] stycznia 2013 r. ostatnią umowę o dofinansowanie zawarto w dniu [...] stycznia 2013 r. na podstawie wniosku o dofinansowanie, który uzyskał status kompletności i poprawności w dniu [...] października 2012 r.
Fakt wyczerpania limitu środków stanowił główną przesłankę do podjęcia przez Wydział Oceny Projektów, decyzji o niewzywaniu wnioskodawcy do ponownego (zgodnie z § 43 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009r.) usunięcia braków/złożenia wyjaśnień, aby nie narażać wnioskodawcy oraz ARiMR na ponoszenie dodatkowych, niezasadnych kosztów.
W skardze na rozstrzygnięcie ARiMR z [...] stycznia 2013 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i nakazanie rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu organu zarzucił naruszenie:
art. 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9 pkt 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. poprzez odmowę przyznania pomocy wobec nie rozpatrzenia wniosku przed terminem wyczerpania limitu środków w konsekwencji zwłoki w rozpatrzeniu wniosku spowodowanej wcześniejszym rażącym naruszeniem prawa, a polegającym na bezprawnej odmowie pomocy finansowej wobec rzekomego złożenia wniosku poza terminem określonym na podstawie § 40a ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009 r.
§ 51 a w zw. z § 51 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009r. poprzez rozpatrzenie wniosku niezgodnie z kolejnością wpływów wniosków, poprzez przyznanie pomocy wnioskodawcom, którzy złożyli wnioski później niż skarżący i którzy wcześniej niż wnioskodawca zostali wezwani do uzupełnienia lub poprawienia wniosków,
§ 43 ust. 2 i ust 3. w zw. z § 44 ust 1 w zw. § 44 ust. 3 i § 51 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009r. poprzez nieuzasadnioną zwłokę z wezwaniem wnioskodawcy do uzupełnienia lub poprawienia wniosku prowadzącą do nie rozpatrzenia wniosku w terminie i skutkującą w konsekwencji wcześniejszego rażącego naruszenia prawa dokonanego pismem z 20 sierpnia 2012 r. - w czasie procedowania w przedmiocie wniosku - odmowa pomocy wobec wyczerpania limitu środków wyrażoną zaskarżonym pismem z [...] stycznia 2013 r.,
§ 43 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009 r. poprzez zaniechanie ponownego wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku i jego merytorycznego rozpatrzenia.
Dodatkowo skarżący wniósł o zażądanie od Agencji dostarczenia na rozprawę:
1) danych o dacie i kolejności wpływu poszczególnych wniosków w ramach naboru wniosków o dofinansowanie w ramach środka 2.5 w dniach [...].07.2012r – [...].08.2012 r., dacie przyznania pomocy w ramach tego środka i uzyskania przez poszczególne wnioski, które rozpatrzono pozytywnie statusu kompletności i poprawności oraz podania czy i w jakich datach w przypadku rozpatrzonych pozytywnie wniosków kierowano wezwania do ich poprawienia i uzupełnienia i w jakim terminie wnioski były poprawiane lub uzupełniane, na okoliczność ustalenia, że wnioskodawcy, którzy później złożyli swoje wnioski, a otrzymali pomoc finansową, zostali wcześniej wezwani do ich uzupełnienia niż skarżący, który złożył wniosek wcześniej od tych wnioskodawców, nadto na okoliczność obiegu korespondencji w przedmiocie uzupełnienia wniosków i faktu zaniechania procedowania w przedmiocie wniosku złożonego przez skarżącego,
2) akt postępowania w przedmiocie przyznania pomocy wyżej wskazanym wnioskodawcom, którym przyznano pomoc i dopuszczenie dowodu ze znajdujących się w tych aktach dokumentów w szczególności wniosków, wezwań do uzupełnienia wniosków, uzupełnień wniosków oraz informacji o przyznaniu pomocy na okoliczność ustalenia, że wnioskodawcy, którzy później złożyli swoje wnioski, a otrzymali pomoc finansową, zostali wcześniej wezwani do ich uzupełnienia niż skarżący, który złożył wniosek wcześniej od tych wnioskodawców, nadto na okoliczność obiegu korespondencji w przedmiocie uzupełnienia wniosków i faktu zaniechania procedowania w przedmiocie wniosku złożonego przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne.
Należy podnieść, iż ogólne zasady wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Rybackiego zostały określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. WE L 225 z 15.08.2006 r. str. 1) oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. WE L 120 z 10.05.2007 r. str. 1).
Warunki oraz tryb przyznania pomocy finansowej w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nabrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wpłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 2 - Akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nabrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 i 3 ustawy z 3 kwietnia 2009 r., pomoc jest przyznawana na wniosek o dofinansowanie, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ustawy.
Wzór wniosku przygotowuje Instytucja Zarządzająca (Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi) w myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. Formularz wniosku jest umieszczany na stronie internetowej Ministra oraz stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako Instytucji Pośredniczącej – art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. Wymienione działania miały miejsce w przedmiotowej sprawie. Wraz z formularzem została opracowana instrukcja wypełniania wniosku.
Z akt administracyjnych wynika, iż skarżąca składała wniosek na formularzu. Zakres informacji koniecznych do umieszczenia w treści wniosku został określony przepisem § 41 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009 r. Natomiast załącznik nr 2 do wymienionego rozporządzenia określił dokumenty konieczne do złożenia celem potwierdzenia danych zawartych we wniosku (§ 41 ust. 3). Zaś w myśl art. 10 ust. 3 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. wniosek o dofinansowanie jest oceniony w zakresie poprawności sporządzenia i złożenia, zgodności planowanej operacji z celami środka, w ramach którego ma być realizowana operacja, celowości udzielania pomocy na realizację planowanej operacji – w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 19 oraz zgodnie z kryteriami wyboru operacji przyjętymi przez komitet monitorujący.
Postępowanie do przyznania pomocy finansowej w przypadku działania 2.5 prowadzone jest z wyłączeniem stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z pewnymi wyjątkami (art. 9 pkt 4 podpunkt "b" tiret drugie w zw. z art. 14 ustawy w zw. z § 41 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009 r.). Oznacza to, że organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy złożony przez stronę. To strona jest zobowiązana przedstawić dowody i wyjaśnienia (art. 14 ust. 2 i 3 ustawy). Organ tylko na żądanie strony jest zobowiązany do niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie stronie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 14 ust. 2 ustawy).
Ustawodawca w przepisach wykonawczych – w § 43 ust. 2 i 3 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009 r. przewidział działania organu z urzędu. Polegają one na sprawdzeniu czy wniosek został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach oraz czy dołączono do nich wszystkie wymagane § 43 ust. 3 rozporządzenia dokumenty. W przypadku stwierdzenia braków w zakresie ww. organ wzywa stronę do ich uzupełnienia bądź złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie może być ponowione.
Rozpatrzenie zaś wniosku o dofinansowanie, w przypadku operacji w ramach środka inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu w myśl § 44 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009 r. winno nastąpić w terminie 3 miesięcy od dnia jego złożenia. Jednakże zgodnie z ust. 2 tego paragrafu wezwanie przez Agencję wnioskodawcy do wykonania określonych czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy wstrzymuje bieg terminu rozpatrywania wniosku o dofinansowanie do czasu wykonania przez wnioskodawcę tych czynności.
Powyższe przepisy były podstawą działania organu. Działania te co do zasady były prawidłowe.
Wbrew zarzutom skarżącego złożony przez niego wniosek o dofinansowanie z [...] lipca 2012r. nie był kompletny w tej dacie. Dlatego też skarżący został wezwany pismem z [...] listopada 2012r. W treści wezwania wskazano na konieczność uzupełnienia i skorygowania m.in. poszczególnych pól we wniosku, błędów i braków w ofertach, błędów i braków w szczegółowym biznesplanie oraz kosztorysach inwestorskich. Uzupełnienia i poprawienia wniosku wymagane były treścią art. 10 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy z 3 kwietnia 2009r., natomiast załączenie wskazanych dokumentów wymagane było na podstawie § 41 ust. 3 w zw. z zał. nr 2 pkt 8 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009 r. Trzeba również zauważyć, że mimo złożonych uzupełnień wniosek nadal pozostawał niekompletny.
Słusznie bowiem organ wskazał, że część kosztorysów inwestorskich była sporządzona nieprawidłowo, gdyż nie odpowiadała wymaganiom § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 maja 2004 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz. U. Nr 130, poz. 1389). Słusznie także ARiMR w odmowie przyznania pomocy wskazała, że błędnie została opracowana analiza finansowa operacji w biznesplanie, gdyż zgodnie ze wzorem biznesplanu szczegółowego kapitał własny należy podać w pełnej wysokości i nie pomniejszać go o zysk (stratę) netto, który należy wymienić w rubryce poniżej zgodnie z zapisem "w tym wynik finansowy". W konsekwencji zamiast kapitału własnego wpisana została wartość kapitału podstawowego. Błąd taki występuje we wszystkich zaprezentowanych latach. Ponadto ewentualnej poprawy lub wyjaśnień wymagały zawyżenie przez skarżącego wykazanych w kosztorysach inwestorskich wskaźników narzutów kosztów zakupu i stawek roboczogodzin.
Zgodnie z cyt. wyżej art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy z 3 kwietnia 2009r. Agencja miała obowiązek weryfikacji wniosku ze względu na celowość udzielenia pomocy. Oceny tej dokonuje m.in. na podstawie przepisów: rozdziału 7 rozporządzenia Rady (WE, EURO ATOM) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 248 z 16.09.2002, str. 1, ze zm.; dalej rozporządzenie Rady nr 1605/2002) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.). W myśl art. 27 ust. 1 (Zasada należytego zarządzania finansami) rozporządzenia Rady nr 1605/2002 środki budżetowe wykorzystuje się zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, tj. zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności. Natomiast zgodnie z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych wydatki publiczne powinny być dokonywane: 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; 2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań; 3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Powyższe oznacza, że Agencja winna stać na straży wydatkowania środków publicznych i przy ich wydatkowaniu winna dążyć do osiągnięcia jak najlepszego rezultatu przy zaangażowaniu możliwie jak najmniejszych zasobów. Dlatego też Agencja przy rozpatrywaniu wniosku winna poddawać ocenie nie tylko wymogi formalne, ale również oceniać je pod względem merytorycznym po to aby pomoc finansowa była przyznana zgodnie z cytowanymi przepisami. Dlatego też prawidłowo Agencja wezwała skarżącego do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie, gdyż wskazanych braków nie można zakwalifikować jako oczywiste omyłki pisarskie lub rachunkowe, o których mowa § 43 ust. 5 rozporządzenia z 7 września 2009r. i które uprawniają Agencję do samodzielnego poprawienia. Wbrew twierdzeniom skarżącego wezwanie nie miało charakteru iluzorycznego, gdyż za wyczerpanie limitu finansowego dla danego środka należło uznać dzień zawarcia (podpisania) przez beneficjenta ostatniej umowy o dofinansowanie, która wyczerpała alokację dla danego środka. W przypadku środka 2.5 ostatnia umowa, o czym szerzej niżej, została podpisana w styczniu 2013r., a więc Agencja miała obowiązek wezwana do uzupełnień.
Trzeba także zwrócić uwagę, że mimo nadesłanych uzupełnień wniosek nie był kompletny i poprawny, gdyż nadesłane dokumenty wymagały dalszej poprawy i uzupełnień. Dlatego bezzasadne są twierdzenia wskazując, że złożony wniosek był kompletny i poprawny już w dacie jego złożenia. Słusznie również organ nie wzywał ponownie skarżącego do dokonania uzupełnień z uwagi na ta fakt wyczerpania dostępnego limitu środków finansowych dla środka 2.5. w stosunku do wniosków kompletnych i poprawnych na dzień [...] października 2012r. Z akt wynika, że ostatnia umowa z wnioskodawcami, których wnioski były kompletne i poprawne na ww. datę została podpisana [...] stycznia 2013r. Zatem od tej daty nie było żadnych wątpliwości, że środki finansowe na środek 2.5 zostały wyczerpane i wszystkie wnioski, zarówno kompletne po [...] października 2012r., jak i nie kompletne zostaną negatywne załatwione. W związku z powyższym nie było racjonalnego uzasadnienia dla ponownego wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych w dokumentacji aplikacyjnej. Tym samym zarzut naruszenia § 43 ust. 3 rozporządzenia z 7 września 2009r. poprzez brak ponownego wezwania i merytorycznego rozpatrzenia jest nie uzasadniony.
W myśl art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r., pomoc w ramach programu operacyjnego jest przyznawana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 1 na poszczególne środki, o których mowa w art. 3.
Zgodnie z treścią § 51 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009r. pomoc w ramach środków, o które wnioskował skarżący jest przyznawana do wyczerpania środków finansowych, zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie.
W związku z powyższym prawo do otrzymania wnioskowanej pomocy mają wnioskodawcy, których wnioski o dofinansowanie uzyskały status kompletności i poprawności, zgodnie z kolejnością uzyskania tego statusu, zanim wyczerpaniu uległ limit środków finansowych przeznaczonych na dany środek. W przedmiotowej sprawie limit środków został wyczerpany, zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej w dniu [...] października 2012r., a ostatnia umowa została podpisana [...] stycznia 2013r.
Trzeba także podkreślić, że Instytucją odpowiedzialną za określenie limitów finansowych w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nabrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako Instytucja Zarządzająca, co potwierdza regulacja art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. Powołany przepis przyznaje ministrowi właściwemu do spraw rybołówstwa kompetencję do określenia, w drodze rozporządzenia, podziału środków finansowych na realizację programu operacyjnego w ramach określonych osi priorytetowych, o których mowa w art. 3, ustalając limity na poszczególne środki objęte tymi osiami, mając na względzie zapewnienie efektywności wdrażania programu operacyjnego oraz wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na jego realizację. W wykonaniu delegacji ustawowej wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 września 2009 r. w sprawie podziału środków finansowych na realizację Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nabrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013"na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r. nr 147 poz. 1192). W załączniku do ww. rozporządzenia limit środków w ramach środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" został ustalony w zakresie wkładu publicznego ogółem na kwotę 105.227.096,00 euro. Z akt administracyjnych wynika, że wartość umów czynnych (aktywnych) wynosiła 439.476.317,73 złote (kwota uwzględniała oszczędności na etapie płatności w wysokości 4.785.658,95 złotych).
Należy również zauważyć, że zgodnie z aktami oraz wyjaśnieniami Agencji zawartymi w odpowiedzi na skargę, wystąpiła ona o dodatkowe środki, jednakże tych środków nie uzyskała. Dlatego też operacje objęte wnioskami, które uzyskały status kompletności i poprawności po dacie [...] października 2012 r., nie mogły zostać sfinansowane i odmówiono tym podmiotom przyznani pomocy.
Prawidłowo zatem organ przy akceptacji Instytucji Zarządzającej poinformował skarżącego pismem z [...] stycznia 2013 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej.
Niezasadne są również zarzuty skarżącego dotyczące kolejności rozpoznania wniosków. Zdaniem skarżącego decydujące znaczenie winna mieć data złożenia wniosku. Zarzut ten strona wiąże również z naruszeniem art. 32 Konstytucji RP. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że twierdzenia ten nie znajdują oparcia w cytowanym § 51 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009r. Z ww. przepisu wynika bowiem, że pomoc jest przyznawana do wyczerpania środków finansowych, zgodnie z kolejnością złożenia prawidłowo wypełnionego i udokumentowanego wniosku o dofinansowanie. Zatem decydującą datą jest data złożenia kompletnego i prawidłowego wniosku, a nie data złożenia samego wniosku. W związku z powyższym Sąd nie dopatrzył się aby prawidłowo dokonana przez Agencję wykładnia tego przepisu była niezgodna z zasadą praworządności, czy też zasadą równości (art. 32 ust. 1 Konstytucją RP). Zdaniem Sądu do dofinansowania winny być wybrane wnioski, które z jednej strony są najlepiej przygotowane (nie wymagające uzupełnień lub wymagające drobnych poprawek), a z drugiej wnioski, który będą najlepiej realizowały cel na który przeznaczona jest pomoc finansowa. Wnioski słabo przygotowane, bądź też w pełni nierealizujące celów zazwyczaj budzą wątpliwości i wymagają dodatkowych uzupełnień i wyjaśnień, dlatego też ich ocena wydłuża się w czasie. Zdaniem Sądu słabo przygotowane nie mogą być oceniane lepiej od wniosków poprawnie sporządzonych i w pełni wpisujących się w działanie, na które przeznaczono pomoc finansową. Przeciwna interpretacja naruszałaby zasadę równości stron.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia § 51a rozporządzenia MRiRW z 7 września 2012r., gdyż nie obowiązywał on w dacie ogłoszenia o naborze wniosków (został uchylony z dniem 4 lipca 2012r.).
Nie znajduje też uzasadnienia zarzut braku transparentności co do kolejności rozpatrywania wniosków. Powyższy zarzut wynika z błędnego założenia, że do dofinansowania winny być kierowane wnioski najwcześniej złożone oraz niezrozumienia istoty postępowania o dofinansowanie i niezrozumienia, że dofinansowanie dotyczy wniosków napływających z całego kraju, że ustalenie daty kompletności wniosków przewidują ogłoszone przepisy prawne, że przewidziano w nich również daty, które są uznawane przy dostarczaniu korespondencji (§ 42 rozporządzenia MRiRW), że daty te wynikają wprost z akt prowadzonych w indywidualnych postępowaniach oraz, że daty te są uwzględniane na ogólnej liście wszystkich wniosków. Ustalenie zaś daty [...] października 2012r. było ustaleniem faktu, a nie prawa. W przedmiotowej sprawie długotrwałe, ale zgodne z przepisami prawa, rozpoznanie wniosku skarżącego spowodowane było złożeniem przez niego wniosku w terminie przeznaczonym dla mikro i małych przedsiębiorców (25 lipca do 7 sierpnia 2012 r.), a nie dla pozostałych przedsiębiorców w tym średniego przedsiębiorcy jakim jest skarżący (po 7 sierpnia do 23 sierpnia 2012r.). Dlatego też pierwszym rozstrzygnięciem z [...] sierpnia 2012 r., Agencja odmówiła przyznania pomocy finansowej, uznając, że wniosek o dofinansowanie został złożony z uchybieniem terminu na jego wniesienie właściwego dla przedsiębiorstw posiadających status przedsiębiorstwa średniego. Tym samym procedura rozpatrywania wniosku została wówczas zakończona. Zauważyć trzeba, że od takiego rozstrzygnięcia przysługiwała skarga do sądu, po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które skarżący złożył. W wyniku rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa wniosek został przywrócony do ponownego procedowania w dniu 7 listopada 2012 r. i ostatecznie rozpoznany (po dokonanym uzupełnieniu) w dniu [...] stycznia 2013r. Należy zauważyć, że § 44 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009r. wskazuje na trzymiesięczny termin rozpoznania wniosku. Jednakże w myśl § 44 ust. 3 ww. rozporządzenia wezwanie przez Agencję wnioskodawcy do wykonania określonych czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy wstrzymuje bieg terminu rozpatrywania wniosku o dofinansowanie do czasu wykonania przez wnioskodawcę tych czynności. Przekładając powyższe na stan faktyczny sprawy należy zauważyć, że Agencja po raz pierwszy rozpoznała wniosek po 26 dniach od jego wpływu. Natomiast po przywróceniu wniosku do rozpatrzenia Agencja rozpoznała wniosek w terminie 52 dni (bieg terminu był wstrzymany przez 22 dni). Zatem nie można uznać, że Agencja przekroczyła termin wynikającego z § 44 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 7 września 2009r.
Dodatkowo Sąd podnosi, że postępowanie powyższe jest wg. art. 14 ustawy z 3 kwietnia 2009r. prowadzone z wyłączeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego co do zasady. Organ jest obowiązany tylko i wyłącznie na żądanie strony dokonywać pouczeń oraz zapewniać jej czynny udział w postępowaniu. Takiego żądania skarżący nie sformułował na etapie postępowania administracyjnego.
Sąd zauważa, że wszelkie zarzuty odnoszące się do rozstrzygnięcia zawartego w piśmie z [...] sierpnia 2012r. i tym samym do długości postępowania w odniesieniu do tego rozstrzygnięcia ostatecznie zakończonego w dniu [...] listopada 2012r. wymykają się z pod kontroli Sądu, gdyż akt ten został wyeliminowany z obiegu prawnego. Obecne kwestionowanie zawartych tam ocen prawnych nie podlega kontroli Sądu w tym postępowaniu. Kontroli Sądu podlegał wniosek skarżącego przywrócony do rozpoznania pismem z [...] listopada 2012r. i w tym postępowaniu Sąd nie dopatrzył się wskazywanych przez skarżącego naruszeń prawa materialnego czy też prawa procesowego w sposób wpływający na wynik sprawy. Trzeba także zaznaczyć, że z zasad postępowania zawartych w ustawie z 3 kwietnia 2009 r. i rozporządzeniu MRiRW z 7 września 2009 r. wynika, iż to skarżący jest obowiązany przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą. Na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego to faktu wywodzi skutki prawne (art. 14 ust. 3 ustawy).
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organ wbrew zarzutom skargi, stał na straży praworządności oraz rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a wydane na jego podstawie zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Skarżący w pkt IV skargi wniósł o wezwane Agencji do nadesłania: dowodów w postaci zestawień określających m.in. kolejność złożonych wniosków, dacie przyznania pomocy i uzyskania przez pozytywnie ocenione wnioski statusu kompletności i poprawności oraz wskazanie czy wnioskodawcy ci byli wzywanie do uzupełniń i w jakim terminie ich dokonali a także akt administracyjnych dotyczących podmiotów, którym przyznano pomoc. Zatem z treści wniosku wynika, że w istocie skarżący oczekuje od Sądu podjęcia czynności zmierzających do poszukiwania dowodów, nie zaś przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd wskazuje, że przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności oraz nie dojdzie do nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zakładając nawet, że wniosek skarżącego dotyczył nie tylko pozyskania przez Sąd dokumentów, ale obejmował również przeprowadzenie z nich dowodu, to niewątpliwie jego zakres doprowadziłby do nadmiernego przedłużenia postępowania sądowoadministracyjnego. Trzeba również podkreślić, że kwestie związane z kolejnością składania wniosków i ich rozpatrywania, w stanie faktycznym sprawy, nie mogły być uznane za istotne okoliczności, których wyjaśnienie było niezbędne.
Sąd również podnosi, iż jego kontrolą objęty jest zaskarżony przez skarżącego akt administracyjny. Postępowanie sądowe nie odnosi się do skontrolowania wszystkich działań organu zaistniałych w określonym czasie, czego żąda skarżący. Tego typu kontrole działalności administracyjnej prowadzone są przez inne organy i w oparciu o inne przepisy. Z kontrolowanych akt nie wynika jakakolwiek nieprawidłowość w działaniu organu wpływająca na wynik sprawy. Zarzuty skarżącego są gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami. Z podanych przyczyny omawiany wniosek był niezasadny.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło