V SA/Wa 1316/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura (spr.) sędzia WSA Michał Sowiński sędzia WSA Arkadiusz Tomczak po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. w G. o wyłączenie sędziego WSA Beaty Blankiewicz-Wóltańskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt: V SA/Wa 1316/18 postanawia: oddalić wniosek. Pismem z 23 sierpnia 2018 r. N. w G., dalej: "Strona" lub "Skarżący" wniosło o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Beaty Blankiewicz-Wóltańskiej od rozpoznania sprawy ze skargi Strony z 3 lipca 2018 r (data nadania skargi w urzędzie pocztowym) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z (...) maja 2018 r. nr (...) wydaną w przedmiocie zwrotu do budżetu dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości. Skarga została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygnaturą akt VSA/Wa 1316/18. Jako podstawę prawną wniosku Skarżący wskazał art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."), art. 45 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 Konwencji Rady Europy z 1950 r., a także art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw Człowieka i Wolności Obywatelskich i Politycznych, poprzez naruszenie przez Sędziego standardów bezstronności. Motywując wniosek Skarżący zarzucił Sędziemu domaganie się oryginału odpisu pełnego KRS, w sytuacji gdy stowarzyszenie ma status organizacji pożytku publicznego i jest zwolnione z kosztów sądowych. W ocenie Strony Sędzia, o wyłączenie którego Strona wnosi, wyraźnie dyskryminuje prawa Skarżącego w zakresie prawa do Sądu, a zarazem stosuje inne kryterium obiektywizmu w stosunku do organu administracji, który nie złożył pełnomocnictwa procesowego oraz jego odpisu dla strony przeciwnej (pomimo oświadczenia złożonego w odpowiedzi na skargę) oraz nie uiścił opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Skarżący zwrócił również uwagę, że aktualnie każdy może nieodpłatnie uzyskać odpis pełny z KRS "z internetu", dlatego "wezwanie do KRS-u jest to nonsens". Skarżący zarzucił również, że Sąd nie sprecyzował, co oznacza wezwanie do KRS-u. Strona otrzymała jedynie odpis odpowiedzi na skargę i nie otrzymała wezwania. W oświadczeniu złożonym do akt sprawy sędzia Beata Blankiewicz-Wóltańska wyjaśniła, że nie istnieje żadna okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jej bezstronności w sprawie wszczętej skargą N. w G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziego nie jest uzasadniony. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 - 24 p.p.s.a. Zgodnie z art. 18 i art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. i stanowią katalog zamknięty. Tym samym nie jest możliwe orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Stosownie do art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Na podstawie art. 18 § 2 p.p.s.a. powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli, a stosownie do art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest natomiast istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Zdaniem Sądu, podnoszone przez Skarżącego zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego i w konsekwencji nie uzasadniają jego wyłączenia. Odnosząc się do powołanego we wniosku jako podstawa prawna art. 18 p.p.s.a. wskazać należy, że Skarżący nie sprecyzował, która z okoliczności wymienionych w art. 18 § 1 pkt od 1 do pkt 7 oraz § 2 i § 3 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie występuje. Sąd rozpoznający wniosek, nie stwierdził, aby w rozpoznawanej sprawie istniała którakolwiek z przesłanek wywołująca konieczność wyłączenia Sędziego na podstawie art. 18 § 1, § 2, § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu rozpoznającego wniosek w rozpatrywanej sprawie Skarżący nie powołał argumentów uzasadniających wyłączenie Sędziego WSA w Warszawie od rozpoznawania sprawy wskazanej we wniosku również na podstawie art. 19 p.p.s.a. Skarżący zarzucił Sędziemu brak bezstronności i nieprawidłowe stosowanie przepisów prawa , tj. domaganie się oryginału odpisu pełnego KRS, w sytuacji gdy stowarzyszenie ma status organizacji pożytku publicznego i jest zwolnione z kosztów sądowych, dyskryminacje prawa Skarżącego w zakresie prawa do Sądu i stosowanie innych kryterium obiektywizmu w stosunku do organu administracji. Skarżący zwrócił również uwagę, że aktualnie każdy może nieodpłatnie uzyskać odpis pełny z KRS oraz zarzucił, że Sąd nie sprecyzował, co oznacza wezwanie do KRS-u i takiego wezwania Skarżący nie otrzymał. Odnosząc się do powołanych argumentów wskazać należy, że okoliczność, iż Strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, zarządzeń wydawanych w toku postępowania, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli Sędziego rozpatrującego jej sprawę czy też wszystkich sędziów danego sądu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia Sędziego. Przekonanie Strony co do tego, że Sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez sąd pierwszej instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze ( por. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.nsa.gov.pl). Należy również mieć na uwadze fakt, że sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Beata Blankiewicz-Wóltańska złożyła, w oparciu o treść art. 22 § 2 p.p.s.a., pisemne oświadczenie, z którego wynika, iż nie jest jej znana jakakolwiek okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie. Takie oświadczenie jest wystarczające i nie zachodzi konieczność uzupełniania go o odnoszenie się procesowych zarzutów, szczególnie, że dotyczą one zarządzeń, których podejmowanie w toku sprawy mieści się w zakresie czynności Przewodniczącego Wydziału i których Sędzia Beata Blankiewicz-Wóltańska w niniejszej sprawie nie podejmowała. Na podstawie powyższych ustaleń stwierdzić należy, że również zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 Konwencji Rady Europy z 1950 r. oraz art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw Człowieka i Wolności Obywatelskich i Politycznych w ocenie Sądu są bezpodstawne i nie uzasadniają przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzi jakakolwiek okoliczność wskazująca na brak bezstronności Sędziego Beaty Blankiewicz-Wóltańskiej. W świetle powyższych okoliczności wniosek należało uznać za niezasadny i pozbawiony podstaw, w związku z czym na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.