V SA/Wa 1318/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-05-25

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazuje dochody pozwalające na częściowe pokrycie kosztów, ale nie na pełne, a także na ustanowienie adwokata z wyboru?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane jedynie osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona wykazuje dochody pozwalające na częściowe pokrycie kosztów, a także na ustanowienie adwokata z wyboru, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega oddaleniu. Niemniej jednak, jeśli sytuacja majątkowa strony uzasadnia potrzebę profesjonalnej pomocy prawnej, a jednocześnie nie pozwala na samodzielne pokrycie kosztów, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, np. poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca T. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodów konkubenta, który zarabia 3000 zł brutto miesięcznie, a ona sama nie pracuje. Posiada dwójkę małoletnich dzieci. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swoich miesięcznych wydatków oraz załączyła dokumenty potwierdzające sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek, oceniając możliwości finansowe skarżącej w kontekście kosztów postępowania i ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. [...] T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z 10 lutego 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2009 r. Wnioskiem z 20 kwietnia 2010r. (data nadania) skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z konkubentem i dwójką małoletnich dzieci. Oświadczyła, iż utrzymuje się z dochodów konkubenta w wysokości 3000 złotych brutto, skarżąca nigdzie nie pracuje. Wyjaśniła, iż nie posiada nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych (rubryki od 6 do 9 zostały wykreślone). W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z 23 kwietnia 2010 r. wezwano zainteresowaną do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 10 maja 2010 r. (data nadania) skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie, w którym podała, iż środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym (luty 2009r.) zostały wydane na utrzymanie rodziny. Wskazała, iż utrzymuje się z dochodów konkubenta w wysokości 3000 złotych brutto oraz, że miesięcznie ponosi następujące wydatki: opłata za najem lokalu – 400 złotych, gaz – 35 złotych, energia elektryczna – 120 złotych, telefon -115 złotych, środki czystości – 250 złotych, wyżywienie – 1500 złotych, ubrania – 300 złotych, leki i wizyty lekarskie – 150 złotych. Oświadczyła, iż nie posiada innych dochodów, oszczędności i przedmiotów wartościowych oraz nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej od rodziny i osób trzecich. Do pisma załączyła wyciągi z rachunków bankowych, umowę najmu lokalu wraz z aneksem, umowę zlecenia konkubenta. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Oceniając wniosek skarżącej wzięto pod uwagę jej sytuację rodzinną i majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez konkubenta skarżącej wynosi 3000 zł miesięcznie brutto i pozwala po ograniczeniu wydatków na uiszczenie wpisu sądowego od skarg kasacyjnych w wysokości 300 złotych (sprawa o sygn. V SA/Wa 1318/09 jest sprawą powiązaną ze sprawą V SA/Wa 1335/09, w której skarżąca w imieniu małoletniej również zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym), natomiast jest to dochód niewystarczającej przy czteroosobowej rodzinie i braku oszczędności na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Ustosunkowując się do powyższego wzięto pod uwagę, iż część ponoszonych wydatków może zostać ograniczona, bowiem trudno uznać, iż skarżąca co miesiąc ponosi wydatki np. na ubranie w wysokości 300 złotych (300 x 12 + 3600 złotych rocznie), czy też środki czystości w wysokości 250 złotych miesięcznie. Tym bardziej, iż wnioskodawczyni do obecnego etapu postępowania regulowała wszelkie koszty sądowe (wpis 600 złotych – 2 x 300 złotych, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia 200 złotych – 2 x 100 złotych). W związku z powyższym możliwe jest dokonanie oszczędności w miesięcznych wydatkach rodziny skarżącej i przeznaczenie zaoszczędzonej kwoty na opłacenie wpisów od skargi kasacyjnej, gdyż nie można uznać skarżącej i jej rodziny za osoby, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie została wypełniona ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odnosząc się do wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata z cyt. "K." należy zauważyć, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują takiej formy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Rola wojewódzkich sądów administracyjnych ograniczona jest tylko do rozpoznania wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika i po pozytywnym dla wnioskodawcy rozstrzygnięciu wniosku, Sąd zgodnie z art. 253 p.p.s.a. zwraca się do właściwej, ze względu na siedzibę sądu, okręgowej rady adwokackiej, w tym przypadku, Okręgowa Rada Adwokacka w W. o wyznaczenie dla skarżącej pełnomocnika. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło