V SA/Wa 1320/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-13

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Dorota Mydłowska, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, może obejmować zarzuty dotyczące zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz właściwości organów egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy wyłącznie zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym i ogranicza się do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w zakresie dokonywanej czynności. Zarzuty dotyczące zbiegu egzekucji lub właściwości organów egzekucyjnych nie mogą być rozpoznawane w ramach tego typu skargi, lecz wymagają odrębnego trybu postępowania, w tym wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych i przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny.
Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zarzucając rażące naruszenie prawa, niedopuszczalność prowadzenia egzekucji przez kilka organów oraz komorników sądowych, a także niewłaściwość Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej i Minister Finansów oddalili skargę, wskazując, że zarzuty dotyczące zbiegu egzekucji i właściwości organów wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...], Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] oddalające skargę I. Sp. z o.o. w G. na czynność egzekucyjną z dnia [...] listopada 2012 r. polegającą na zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności z rachunku bankowego. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] września 2012 r. przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Nr [...], [...], [...], [...], [...], obejmujących zaległości z tytułu obowiązkowej wpłaty na rzecz PFRON za okres od lutego 2008 r. do grudnia 2008 r. i od września 2009 r. do grudnia 2012 r., otrzymanych od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., dokonał zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2012 r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. w [...] Bank S.A. z siedzibą w W. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną zarzucając rażące naruszenie prawa oraz niedopuszczalność prowadzenia przedmiotowej egzekucji przez kilka organów oraz komorników sądowych. Strona zakwestionowała również właściwość Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. wskazując jako organ właściwy Naczelnika I Urzędu Skarbowego w G. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], oddalił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor wskazał na zasady postępowania egzekucyjnego mające zastosowanie przy zaskarżonej czynności egzekucyjnej i podniósł, że Spółka nie wskazała na naruszenie obowiązujących w tej mierze przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie nie doszło też do nieprawidłowości w działaniu egzekutora w związku z czym skargę należało uznać za niezasadną. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Spółka wskazała, że egzekucja powinna być prowadzona przez jeden organ egzekucyjny wskazany przez Sąd, gdyż obecnie wobec niej prowadzone są egzekucje przez różne organy, tj. przez urzędy skarbowe oraz przez komorników sądowych. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Minister Finansów, po dokonaniu analizy obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie uznał, że zażalenie jest bezzasadne. W szczególności Minister Finansów podniósł, że w ramach skargi złożonej na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. Z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), można wnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. W postępowaniu tym nie rozpoznaje się żadnych innych kwestii, zatem zarzuty odnoszące się do zbiegu egzekucji, nie mogą być uwzględnione. Jednocześnie Minister Finansów stwierdził, że zastosowanie środka egzekucyjnego było zgodne z przepisami regulującymi tę kwestię. Od postanowienia Ministra Finansów, pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. I. Sp. z o.o. w G., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie postanowienia i zarzucając rażące naruszenie prawa. Podniesiony zarzut nie został uzasadniony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p. p. s. a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca złożyła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2012 r., prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w [...] Banku S.A. w W. Zgodnie z art. 54 § 1 u. p. e. a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez ten organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zatem zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390) i ma za zadanie chronić zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Jej istota sprowadza się do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Przewidziane art. 54 § 1 u. p. e. a. prawo zobowiązanego złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem aktów wiedzy lub woli tego organu. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty wiążące się bezpośrednio z zaskarżoną czynnością. Jak słusznie wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu wniesiona skarga tego warunku nie spełniała. Skarżąca podniosła w niej zbieg egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej, o którym mowa w art. 62 u. p. e. a. Wskazany przepis zawiera odrębną regulację prawną, według której Spółce, jako zobowiązanej, przysługuje prawo złożenia wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych i przekazanie akt egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postepowania cywilnego ( Dz. U. z 2014r. poz. 101, dalej: " K.p.c."). Podkreślić też należy, że wstrzymanie czynności egzekucyjnych, o którym mowa w tym przepisie dotyczy czynności planowanych do wykonania w przyszłości, a nie czynności już zapadłych. Według treści art. 773 K.p.c. sąd powszechny zaskarżalnym postanowieniem rozstrzyga, który organ egzekucyjny ma dalej prowadzić, w trybie właściwym dla danego organu, łącznie egzekucję z tego prawa majątkowego, w stosunku do którego nastąpił zbieg egzekucji. Skarżąca Spółka nie złożyła opisanego wyżej wniosku, tylko sformułowała swoje prawo w formie skargi na dokonaną czynność zajęcia wierzytelności z jej rachunku bankowego. Argumentacja Skarżącej nie dotyczy zajęcia prawa majątkowego tylko odnosi się do potrzeby sądowego ustalenia, który z organów egzekucyjnych poprowadzi łącznie egzekucję, co jest regulowane odrębnie stosownym przepisem u. p. e. a. oraz przepisem K.p.c. W tych warunkach skarga na wskazaną czynność egzekucyjną nie znajduje żadnego uzasadnienia. Według treści przepisu art. 1a pkt 2 u. p. e. a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12 u. p. e. a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z rachunków bankowych. Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u. p. e. a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Skarżąca nie przedstawiła żadnego zarzutu dotyczącego tej czynności. Odnosząc się do zarzutów Skarżącej, dotyczących właściwości organów egzekucyjnych należy stwierdzić, iż również te zarzuty pozostają poza przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 54 p.p.s.a. Prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 § 1 pkt 9 u. p. e. a. Analiza akt administracyjnych wykazuje, że działania organu były zgodne z prawem, a zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt 12a (zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie) oraz zgodnie z art. 80 wymienionej ustawy (sposób i chwila dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 § 4 u. p. e. a. W tym stanie rzeczy uznając postanowienie za prawidłowe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło