V SA/Wa 1322/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec –Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Protokolant: referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. F. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Oddala skargę W dniu [...] sierpnia 2009 r. S. F. złożył do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" na operację "Wcześniejsza emerytura" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Do wniosku dołączył m.in. świadectwa pracy potwierdzające zatrudnienie w zawodzie rybaka do dnia 10 listopada 1983r.,( od 11 listopada 1983r. do 31 października 1985r. pobyt na urlopie bezpłatnym )., wyciągi pływania potwierdzające jego ostanie zamustrowanie od 16 do 19 listopada 1996r. oraz oświadczenie wnioskodawcy o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka do ukończenia 65 roku życia. Wnioskodawca ukończył [...] lat . Pismem z dnia 28 października 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku m.in. poprzez złożenie dokumentów potwierdzających zatrudnienie na statku rybackim na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie wraz z wyciągiem pływania potwierdzonym przez właściwy urząd morski oraz poprawne wypełnienie wniosku w zakresie wskazanym przez organ. W dniu 5 listopada 2009 r. S. F. złożył poprawiony w zakresie podanym przez organ wniosek bez dodatkowych dokumentów odnośnie zatrudnienia. Pismem z dnia 30 listopada 2009 r. organ administracyjny poinformował wnioskodawcę o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją dotyczącą złożonego wniosku. Decyzją wydaną [...] stycznia 2010r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania S. F. wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazując na przepisy prawa odnoszące się do przyznawania pomocy w ramach operacji "Wcześniejsze emerytury" wyjaśnił, iż wnioskodawca na dzień złożenia wniosku nie wykonywał zawodu rybaka. W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie może zatem korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ponieważ jak wynika z okoliczności ustalonych w sprawie w sposób trwały zaprzestał wykonywania zawodu rybaka zgodnie z przedstawionymi świadectwami pracy w roku 1983. Tym samym nie może korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym “Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, zakwestionował dokonaną przez organ I instancji wykładnię przepisu art. 21 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 czerwca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 1- Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym " Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013". Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania, decyzją z [...] marca 2010 r., nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego z [...] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż ubiegający się o dofinansowanie nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż w dniu składania wniosku o dofinansowanie był rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z dnia 15 sierpnia 2006 r., str. 1) – dalej: "rozporządzenie 1198/2006". Z uwagi na powyższe organ uznał, iż skarżący nie spełnił wymogów z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r.", co wyklucza go z możliwości otrzymania pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury w ramach środka 1.5 "rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką". Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż zgodnie z art. 18 rozporządzenia wspólnotowego przedmiotowy program operacyjny obejmuje okres od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2013r. W związku z tym nie ma możliwości udzielenia pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury osobom, które utraciły pracę przed rozpoczęciem w/w wymienionego okresu. Prezes Agencji wskazał również, że przedmiotowy program operacyjny ma na celu przeprowadzenie restrukturyzacji sektora rybołówstwa, a przyznawana pomoc ma zrekompensować pracownikowi skutki tej restrukturyzacji. Dlatego też pomoc ta skierowana jest do rybaków, którzy mają zamiar trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka w związku z realizacją programu. Od powyższej decyzji S. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie pomocy finansowej, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał podobnie jak w odwołaniu, iż decyzja Prezesa ARiMR wydana została na podstawie błędnej wykładni § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. Wbrew twierdzeniom organu skarżący spełniał bowiem na dzień złożenia wniosku wszystkie warunki określone tym przepisem – trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, miał ukończone 55 lat oraz pracował w tym zawodzie ponad 10 lat. W ocenie skarżącego argumentacja organu II instancji, iż na dzień złożenia wniosku wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka pozostaje w sprzeczności z literalną treścią § 21 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, z którego wynika, że pomoc przysługuje rybakowi który zaprzestał i to w sposób trwały wykonywania zawodu rybaka. Skarżący podkreślił, iż nie można być jednocześnie, jak sugeruje Prezes ARiMR, osobą której zajęciem jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego, a jednocześnie trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy interpretacji przepisów w sprawie przyznania wcześniejszych emerytur za odejście z sektora rybactwa w szczególności § 21 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwaracania pomocy finansowej na realizację środków objetych osią priorytetową 1- Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym “ Zrówoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ( Dz. U. 09 Nr 101 poz. 840 ze zm ). Organy orzekające w sprawie, opierając się na treści świadectw pracy dołączonych do wniosku ustaliły, iż wnioskodawca na wiele lat przed i w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, nie wykonywał zawodu rybaka czyli nie spełnił przesłanki określonej w ust. 1 ww. przepisu. Skarżący twierdzi natomiast, iż spełnił wszystkie przesłanki wymienione w §21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. W związku z powyższym przypomnieć należy, że zgodnie z treścią §21 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. w brzmieniu obowiązującym do 27 marca 2010r. pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który: - trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, - ukończył, co najmniej 55 rok życia, - pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim, co najmniej przez 10 lat. Przedmiotowa pomoc finansowa może być zatem przyznana rybakowi spełniającemu łącznie wszystkie wyżej wymienione warunki. W ocenie Sądu organy administracyjne na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego słusznie uznały, iż w myśl obowiazujących przepisów prawa wspólnotowego jak i krajowego co do warunków przyznawania pomocy finansowej na realizację środków objętych PO “Zrównoważony rozwój sektora rybołówstawa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013" skarżący nie spełniał podstawowego warunku określonego w §21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r., tj. nie był on rybakiem w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie przedstawionych przez skarżącego świadectw pracy wynika, że skarżacy zaprzestał pracy w zawodzie rybaka w 1983r. , natomiast z dokumentu - wyciągu pywania wynika, że ostatnio na pokładzie statku rybackiego w charakterze mechanika był zamustrowany w listopadzie 1996r. Obecnie skarżący pobiera świadeczenie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – emeryturę. W tym miejscu wyjaśnić należy, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach PO "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" środek 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" jest rozpoznawany na podstawie regulacji krajowych, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r., stanowiącego akt wykonawczy- wydany na podstawie art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.), przy uwzględnieniu regulacji WE tj. rozporządzenia WE nr 1198/2006 i rozporządzenia WE nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 (Dz. Urz. L 120 z 10.05.2007 r.). Podkreślenia wymaga, iż krajowe kryteria selekcji dotyczące podmiotów, którym może być przyznana pomoc na operację "Wcześniejsze emerytury" w ramach środka 1.5 muszą być zgodne z prawem Unii Europejskiej, a tym samym w razie jakichkolwiek wątpliwości, wszelkich interpretacji w zakresie stosowanych definicji ustawowych należy dokonywać w oparciu o źródłowe regulacje prawa UE. Rozporządzenie Rady WE Nr 1198/2006 z 27 lipca 2006r. ustanawiające Europejski Fundusz Rybacki w art. 18 stanowi, że Program operacyjny obejmuje okres od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2013r., zaś zgodnie z art. 27 rozporządzenia fundusz ten może mieć udział w finansowaniu środków społeczno gospodarczych proponowanych przez państawa czlonkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa , które to środki obejmują między innymi wcześniejsze odejścia z sektora rybactwa , w tym wcześniejsze emerytury. Oznacza to zrekompenowanie osobom wykonującym zawód rybaka niekorzystnych zmian w sytuacji zdecydowania się na wcześniejsze odejście z sektora rybactwa ( zrezygnowanie z wykonywania zawodu ). Tym samym, jak słusznie zauważa organ nie jest to program pomocy socjalnej związanej z funkcjonowniem branży w krajach członkowskich w latach ubiegłych. Ma natomiast zapewnić restrukturyzację zmian w stosunku do stanu istniejącego obecnie. Wskazać należy, iż definicja pojęcia "rybak" określona została rówmież w przepisach wspólnotowych tj w art. 3 lit. b) powyższego rozporządzenia WE Nr 1198/2006. Zgodnie z treścią tego przepisu na potrzeby przedmiotowego rozporządzenia przez pojęcie "rybak" rozumie się; osobę, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, rybakiem w rozumieniu tego przepisu jest, zatem wyłącznie taka osoba, która aktywnie wykonuje zawód rybaka na statku rybackim. Tym samym nie można uznać za rybaka osoby, która posiada wprawdzie uprawnienia do pracy w zawodzie rybaka, lecz faktycznie zawodu tego nie wykonuje. Skarżącego nie świadczącego pracy od wielu lat ( co najmniej od 1996r.) w zawodzie rybaka, ( obecnie pozostającego na emeryturze z FUS), nie można było zatem uznać za rybaka w rozumieniu przepisu art. 3 lit b rozporządzenia 1198/2006. Na gruncie prawa krajowego realizację wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa zapewnia ustawa z 3 kwietnia 2009r.o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego ( Dz. U 09 Nr 72 poz. 619). Ustawa ta określa zadania oraz właściwość organów w zakresie wspierania zrównoważonego sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z EFR jak również warunki i tryb przyznawania wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej ( rozporządzeniu Rady WE 1198/2006 i rozp. Komisji WE 498/2007) lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie UE ( art. 1 pkt 1 i 2 ustawy ). Określa również osie priorytetowe Programu opercyjnego w tym przedmiotową oś priorytetową 1- Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, która z kolei obejmuje między innymi rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką ( art. 3 pkt 1 lit e ustawy). Z kolei art. 19 powyższej ustawy stanowi delegację dla ministra właściwego do spraw rybołówstwa by w drodze rozporządzenia określił szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczegolnych osi priorytetowych, o których mowa w art 3 ustawy zapewniając prawidłową realizację programu oraz istotę i cel poszczegolnych środków o których mowa w art 3 pkt 1-4. Na tej podstawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 26 czerwca 2009r. (Dz.U. 9 Nr 101, poz. 840) określił szczegółowe warunki przyznawania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1. Warunki do przyznania pomocy na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur przyznawanych w formie rekompensaty określa wspomniany już wyżej § 21 powyższego rozporządzenia wykonawczego. Dokonując wykładni powyższego przepisu z uwzględnieniem istoty i celu powyższego środka zdaniem Sądu rację ma organ administracyjny uznając, że do spełnienia przesłanki wymienionej w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009r. konieczne jest więc wykonywanie pracy na statku rybackim w zawodzie rybaka w czasie wystapienia z wnioskiem o dofinansowanie oraz zobowiązanie się następnie do trwałego zaprzestania wykonywania tego zawodu. Nie jest więc możliwe przyznanie pomocy finansowej w formie wcześniejszej emerytury wnioskodawcy, który odszedł z zawodu rybaka na wiele lat wcześniej przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, gdyż osoba taka składając wniosek nie jest już rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 1198/2006. Mając na uwadze zarzuty skargi zauważyć należy, że powyższa definicja rybaka określona w art. 3 lit b rozporządzenia 1198/2006 znajduje także zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Skoro beneficjent ma złożyć pisemne zobowiązanie (na przyszłość) o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka, zamiarem prawodawcy było wyłączenie z katalogu potencjalnych wnioskodawców osób, które zaprzestały już prowadzenia działalności rybackiej (por. załącznik nr I ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009r.). Jak już wyżej wskazano program ten ma bowiem zapewnić restrukturyzację gałęzi gospodarki i zmian w stosunku do stanu obecnego. Jego celem nie jest objęcie pomocą pracowników sektora rybackiego wykonujących pracę w okresach poprzednich, lecz ochrona socjalna pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich na lata 2007-2013". Udzielanie pomocy podmiotom, które nie tylko przed okresem obowiązywania programu ale nawet przed wstąpieniem Polski do UE , nie wykonują zawodu rybaka, nie byłoby zatem realizacją tego programu, jak również pozostawałoby w sprzeczności z istotą i celem tego środka . W przedmiotowej sprawie wnioskodawca składając wniosek z dnia [...] sierpnia 2009 r. i dołączając do wniosku świadectwa pracy – wykazał, iż jego zatrudnienie w zawodzie rybaka ustało w 1983r. a ostatnie zamustrowanie na statku miało miejsce w listopadzie 1996r, a zatem na wiele lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W świetle przedstawionych powyżej kryteriów przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, organy administracyjne słusznie odmówiły zatem uwzględnienia złożonego wniosku. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.