V SA/Wa 1325/17

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie: zobowiązania do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi powyżej kwoty 5.000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych). Powiat S., dalej: "Skarżący" albo "Powiat" wystąpił z wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi powyżej kwoty 5.000 zł. Uzasadniając wniosek Powiat szczegółowo przedstawił sytuację finansową wskazując m.in., iż posiadane środki publiczne w całości przeznaczane są na wydatki i rozchody publiczne, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o finansach publicznych i innych ustawach szczególnych. Podkreślił, że sytuacja finansowa jest trudna, albowiem przeciwko Skarżącemu toczą się trzy postępowania egzekucyjne w administracji na łączną kwotę (przy uwzględnieniu narosłych odsetek) 10.000.000 zł. Wyjaśnił, że organ egzekucyjny dokonał licznych czynności mających na celu wyegzekwowanie wymagalnych wierzytelności, przy czym - jak wynika z pism organu egzekucyjnego - planowane są kolejne zajęcia, które w ocenie Powiatu doprowadzą do całkowitego paraliżu jednostki samorządu terytorialnego. W wyniku zakończonych kolejnych postępowań administracyjnych organy administracji wydały decyzje zobowiązujące Powiat do zwrotu łącznej kwoty 13.738.241,47 zł (należność główna). Kwota wymagalnych niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym wynosi około 30.000.000 zł, co niemal zrównuje wymagalne zobowiązania z kwotą wydatków/dochodów ustaloną przez Regionalną Izbę Obrachunkową w uchwale budżetowej na 2017 r. Powiat przedstawił przykłady realizowanej działalności publicznej, zaplanowane wydatki oświatowe oraz przykładowe inwestycje planowane do realizacji w 2017 roku. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż Powiat posiada środki trwałe o wartości 75.274.711,30 zł, w ostatnim roku obrotowym osiągnął zysk w wysokości 758.593,78 zł. Na rachunkach bankowych posiada środki pieniężne w kwotach: 390.000 zł, 679,84 zł, 2.981,02 zł. Wskazano ponadto na stan zadłużenia z tytułu umów kredytowych, których stroną jest Skarżący. W dniu 31 maja 2017 r. dług wynosił 19.635.807,64 zł. Do wniosku Powiat załączył obszerną dokumentację (w formie kserokopii) obrazującą sytuację finansową, w tym raport Regionalnej Izby Obrachunkowej w Z. G. o stanie gospodarki finansowej Powiatu S., uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Z. G. (dalej "RIO") w sprawie ustalenia budżetu Powiatu S. na rok 2017, umowy kredytowe, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej, tytuły wykonawcze, dwa wezwania L. Urzędu Wojewódzkiego z 13.06.2017 r. do uregulowania należności w związku z decyzjami w sprawie nieprzekazywanych pobranych dochodów budżetowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega między innymi na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony. Rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie zależy od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 54.743 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Należy mieć również na uwadze, że w innej sprawie ze skargi Powiatu S. zawisłej przed tut. Sądem wpis sądowy od skargi wynosi 82.643 zł. Łączna kwota wpisów sądowych od wniesionych skarg stanowi kwotę 137.386 zł. W rozpoznawanej sprawie uwzględnić należy, że Skarżący jest jednostką samorządu terytorialnego, a w związku z tym za podstawę gospodarki finansowej strony wnioskującej uznać należy budżet uchwalany w formie uchwały budżetowej, który jest przy tym rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki (art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; t. j. Dz. U. 2013, poz. 885). Uchwała stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym, zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. W dniu 10 marca 2017 r. RIO mocą uchwały nr 94/2017 (dalej: "uchwała budżetowa") stwierdziła nieważność uchwały Rady Powiatu S. z dnia 30 grudnia 2016 r. nr XXXIV/149/16 w sprawie uchwalenia budżetu Powiatu S.na 2017 r. oraz ustaliła budżet Powiatowi na 2017 r. Dochody Powiatu ustalono w kwocie 51.120.209,06 zł, a wydatki w wysokości 52.940.887,53 zł. Według uchwały deficyt budżetowy w 2017 r. wyniesie 1.820.678,47 zł. Ponadto w budżecie utworzono rezerwę ogólną w wysokości 56.000 zł oraz rezerwę celową w łącznej kwocie 937.043 zł. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 uchwały budżetowej wysokość rezerwy celowej na spłatę i obsługę zobowiązań z tytułu pobranych, a nieprzekazanych do budżetu państwa dochodów z tytułu opłat eksploatacyjnych uzyskiwanych od podmiotów prowadzących działalność na terenie byłego Terminala Towarowych Odpraw Celnych i Drogowym Przejściu Granicznym w Ś. wynosi 834.900 zł, a rezerwa celową na zadania własne z zakresu zarządzania kryzysowego - 102.143 zł (§ 5 ust. 2 pkt 1 uchwały budżetowej). Należy zauważyć, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi 54.743 zł i jest niższy jedynie o 1.257 zł od rezerwy ogólnej przewidzianej w budżecie na 2017 rok. Uchwalona rezerwa celowa ma zabezpieczać realizację zadań własnych powiatu z zakresu zarządzania kryzysowego oraz zabezpieczać spłatę i obsługę części zobowiązań z tytułu pobranych, a nieprzekazanych do budżetu państwa dochodów z tytułu opłat eksploatacyjnych. Na uwagę zasługuje również fakt, że uzasadnieniu uchwały budżetowej RIO wskazała, że spłata zobowiązań Powiatu, w tym części zobowiązań zwrotu niepodatkowych należności budżetowych uwarunkowana jest realizacją planowanych dochodów Skarżącego. Brak realizacji dochodów może doprowadzić do realnego zagrożenia zdolności Powiatu do wykonywania ustawowych zadań publicznych oraz utraty płynności finansowej. Wobec trudnej sytuacji finansowej Skarżącego zobrazowanej obszerną dokumentacją stwierdzić należy, że obowiązek zapłaty wpisu sądowego w kwocie 54.743 zł oraz w wysokości 84.643 zł w powiązanej sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1327/17 może spowodowałby zakłócenie w finansach Skarżącego, zachwianie jego płynności finansowej oraz może spowodować zagrożenie w zakresie prawidłowej realizacji zadań Powiatu. Ocena złożonego wniosku poprzedzona analizą sytuacji finansowej Powiatu doprowadziła do uznania, że wniosek zasługuje na uwzględnienie, poprzez zwolnienie z zapłaty wpisu sądowego powyżej kwoty 5.000 zł. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.