V SA/Wa 1327/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-14

Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak, Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz -Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłaty eksploatacyjne pobierane przez jednostkę samorządu terytorialnego od najemców nieruchomości Skarbu Państwa stanowią dochód budżetu państwa, który podlega zwrotowi na podstawie art. 255 ust. 4 ustawy o finansach publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłaty eksploatacyjne pobierane przez Powiat od najemców nieruchomości Skarbu Państwa, nawet jeśli były księgowane jako dochód własny Powiatu, stanowią dochód budżetu państwa. Powiat, który nigdy nie był prawnym właścicielem nieruchomości (co potwierdził prawomocny wyrok sądu), gospodarował mieniem Skarbu Państwa i pobierał pożytki z tego tytułu, które powinny być odprowadzone do budżetu państwa zgodnie z art. 255 ust. 1 i 2 ustawy o finansach publicznych. W przypadku nieprzekazania tych dochodów, organ dysponujący częścią budżetową ma prawo wydać decyzję określającą kwotę zwrotu i termin naliczania odsetek.
Stan faktyczny
Powiat został zobowiązany do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych z tytułu opłat eksploatacyjnych pobieranych od najemców nieruchomości Skarbu Państwa. Organ kontroli skarbowej ustalił, że Starosta nie odprowadzał tych środków do budżetu państwa, a były one księgowane jako dochód własny Powiatu. Decyzja Wojewody nakazująca zwrot została utrzymana w mocy przez Ministra Rozwoju i Finansów. Powiat wniósł skargę do sądu, kwestionując charakter opłat eksploatacyjnych i zarzucając naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz -Wóltańska, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności do budżetu państwa oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez Powiat [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017r., znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017r., znak [...] orzekającą o obowiązku zwrotu przez Powiat [...] nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych, uzyskanych od 23 lutego 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w łącznej wysokości 2.365.957,79 zł , w roku 2014 w łącznej wysokości 2.320.020,16 zł, w roku 2015 w łącznej wysokości 2.184.529,59 zł oraz w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 21 lipca 2016 r. w wysokości 1.393.781,99 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z [...] listopada 2016 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. przedstawił wyniki kontroli w zakresie prawidłowości gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa od 23 lutego 2013 r. do 21 lipca 2016 r. Pismem z [...] grudnia 2016 r. Wojewoda [...] powiadomił Powiat [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu opłat eksploatacyjnych za okres od 23 lutego 2013 r. do 21 lipca 2016 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 o ww. numerze wydaną na podstawie art. 255 ust. 4 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.); dalej: "ufp" i art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526, z późn. zm.), Wojewoda [...] zobowiązał Powiat [...] do zwrotu nieprzekazanych pobranych dochodów budżetowych, uzyskanych z tytułu opłat eksploatacyjnych oraz pozostałych tytułów za okres : od 23 lutego 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w łącznej wysokości 2.365.957,79 zł , w roku 2014 w łącznej wysokości 2.320.020,16 zł, w roku 2015 w łącznej wysokości 2.184.529,59 zł oraz w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 21 lipca 2016 r. w wysokości 1.393.781,99 zł. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że pismem z [...] listopada 2016 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. przedstawił wyniki kontroli w zakresie prawidłowości gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa od 23 lutego 2013 do 21 lipca 2016 r. roku, w szczególności: wykorzystania dotacji celowych na zadania z zakresu gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa, pobierania i odprowadzania dochodów budżetu państwa z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, zbywania i nabywania nieruchomości Skarbu Państwa, prowadzenia ewidencji oraz sporządzania sprawozdań budżetowych dotyczących zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, zagospodarowania zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. W trakcie kontroli ustalono, że Starosta [...] nie odprowadzał do budżetu państwa środków z tytułu opłat eksploatacyjnych (energia elektryczna, ogrzewanie, zużycie wody, odprowadzanie ścieków, wywóz nieczystości, rozmowy telefoniczne, obsługa), pobieranych od najemców, dzierżawców oraz władających nieruchomościami po byłym Terminalu Towarowych Odpraw Celnych ( TTOC) i Drogowym Przejściu Granicznym (DPG) w S. Ustalono, że opłaty eksploatacyjne netto (bez VAT), należne od nich odsetki oraz pozostałe związane z nimi dochody były księgowane w całości jako przychód Powiatu [...]. Wojewoda podkreślił, że podzielając ustalenia kontroli na podstawie zapisów na koncie [...], zestawiono kwoty środków wpływających na rachunek bankowy z tytułu opłat eksploatacyjnych (dochody zrealizowane) oraz wyliczono kwoty dochodów należnych Skarbowi Państwa z tytułu tych opłat za poszczególne okresy rozliczeniowe i przedstawiono w formie tabelarycznej (załączniki do decyzji nr 1 do 4). Wskazał odwołując się do przepisu art. 255 ust 1, 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm. zwanej dalej ufp) – na obowiązek przekazywania przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego, w określonych tymi przepisami terminie pobranych dochodów budżetowych związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami. Wskazał, co w myśl art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a ufp stanowi dochody publiczne z mienia jednostek sektora finansów publicznych oraz odwołał się do art. 111 pkt 8 tej ustawy określającego dochody podatkowe i niepodatkowe budżetu państwa. Od decyzji Wojewody pełnomocnik strony złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] maja 2017 r., Minister Finansów utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia ponownie ustalił stan faktyczny sprawy i wskazał, m.in. że jak wynika z akt sprawy pismem z [...] listopada 2016 r. Dyrektor UKS w Z. przedstawił [...] Urzędowi Wojewódzkiemu wynik kontroli dla Powiatu [...] poczynając od 23 lutego 2013 r. w zakresie prawidłowości gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa po byłym Terminalu Towarowych Odpraw Celnych i Drogowym Przejściu Granicznym w S. ( TTOC i DPG ). Minister stwierdził, że zgodnie z wynikami kontroli, co uwzględniono w zaskarżonej decyzji wynika, że Starosta [...] nie odprowadzał do budżetu państwa środków z tytułu opłat, pobieranych od najemców, dzierżawców oraz władających powyższymi nieruchomościami. Ponadto ustalono, że w okresie objętym kontrolą wszelkie dochody uzyskiwane z tytułu gospodarowania nieruchomościami po byłym Terminalu Towarowym Odpraw Celnych i Drogowym Przejściu Granicznym były przez Powiat kwalifikowane i księgowane w 100% jako dochody własne Powiatu. Wpłaty netto z powyższych tytułów księgowane były na koncie [...] i wykazane jako dochód Powiatu [...]. Na podstawie zapisów na koncie [...] wskazano kwoty środków wpływających na rachunek bankowy z tytułu opłat eksploatacyjnych (dochody zrealizowane) oraz wyliczono kwoty dochodów należnych Skarbowi Państwa z tytułu tych opłat za poszczególne okresy rozliczeniowe. Na podstawie treści zawartych umów kontrolujący stwierdzili, że najemcy, dzierżawcy i władający nieruchomościami byli zobowiązani do wnoszenia na podstawie odrębnych faktur opłat z tytułu czynszu i opłat eksploatacyjnych co realizowali. Wynajmowane nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa. Strona pobierając opłaty eksploatacyjne działała w odniesieniu do majątku Skarbu Państwa, nie zaś nieruchomości stanowiących własność Powiatu. Każda należność przekazana w tych okolicznościach przez najemców, dzierżawców nieruchomości Skarbu Państwa stanowi należność Skarbu Państwa i musi być odprowadzona jako dochód na podstawie art. 255 ust. 1 i 2 ufp do budżetu państwa z pomniejszeniem o określone w odrębnych ustawach dochody przysługujące jednostce samorządu terytorialnego (jst) z tytułu wykonywania tych zadań. Minister stwierdził, że przedmiotowe należności stanowią dochody publiczne i w żadnym razie nie mogą zostać uznane za przychody jst. Minister odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania i wskazał, że nie są one zasadne a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Powiat [...] wniósł o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie w całości decyzji Ministra Finansów z dnia [...] maja 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1) art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U.2009.157.1241 z późn. zm.) w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a ufp, poprzez błędną wykładnię tychże przepisów, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, iż opłaty za media stanowią odrębne od najmu lub dzierżawy świadczenie, podczas gdy dostarczanych przez Powiat [...] - na rzecz najemców, dzierżawców oraz władających nieruchomościami po byłym Terminalu Towarowych Odpraw Celnych (dalej: TTOC) i Drogowym Przejściu Granicznym (dalej: DPG) w S. - wyrobów i usług nie można traktować jako świadczenia odrębnego od czynszu najmu lub dzierżawy i definiować jako "opłaty eksploatacyjne", albowiem przedmiotem świadczenia na rzecz najemców i dzierżawców jest usługa główna, tj. najem lub dzierżawa powierzchni, a koszty dodatkowe (pomocnicze), w tym opłaty z tytułu mediów ("opłaty eksploatacyjne"), służą realizacji tegoż celu, a tym samym, stanowią element rachunku kosztów zmierzający do ustalenia kwoty odpłatności za usługę najmu lub dzierżawy, gdyż - z ekonomicznego punktu widzenia - dopełniają świadczenie zasadnicze jakim jest najem/dzierżawa i nie należy sztucznie oddzielać ich od tegoż świadczenia, co potwierdza tezę, iż najem/dzierżawa powierzchni oraz opłaty za media stanowią świadczenie jednolite-niepodzielne ; 2) art. 111 pkt 14 ufp w zw. z art. 111 pkt 8 ufp, poprzez błędną wykładnię tychże przepisów, a w konsekwencji niewłaściwie przyjęcie, iż opłaty za media stanowią odrębne od usługi najmu lub dzierżawy świadczenie, które należy kwalifikować jako sprzedaż majątku, rzeczy i praw, podczas gdy dopełniają one świadczenie zasadnicze jakim jest najem lub dzierżawa powierzchni, co czyni zasadnym przyjęcie, iż należy traktować je jako świadczenie jednolite, albowiem dopełniają świadczenie zasadnicze jakim jest usługa najmu powierzchni, a tym samym, jako nierozerwalne, nie mogą być sztucznie oddzielanie od tegoż świadczenia; 3) art. 255 ust. 1 - 5 ufp, poprzez ich niewłaściwie zastosowanie, a w konsekwencji zobowiązanie Powiatu [...] do zwrotu do budżetu państwa nieodprowadzonych "opłat eksploatacyjnych", pobieranych od najemców, dzierżawców oraz władających nieruchomościami po byłym TTOC i DPG w S., podczas gdy skarżący, traktował opłaty za media jako element świadczenia zasadniczego, jakim jest usługa najmu/dzierżawy, a tym samym - z uwagi na jednorodność tegoż świadczenia - nie miał obowiązku przekazywania tychże opłat na rzecz budżetu państwa, albowiem winien to czynić w ramach pobieranego od najemców oraz dzierżawców czynszu za korzystanie z nieruchomości Skarbu Państwa, jako usługi zasadniczej, co uzasadnia wadliwość stanowiska organu w tymże zakresie; 4) art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez ich błędną wykładnię oraz subsumpcję, a w konsekwencji przyjęcie, iż Powiat [...] był zobowiązany do odprowadzenia na rzecz budżetu państwa 95% pobranych - od najemców, dzierżawców i innych władających nieruchomościami po byłym TTOC i DPG - "opłat eksploatacyjnych", podczas gdy opłaty za media stanowiły element świadczenia zasadniczego, jakim jest usługa najmu oraz dzierżawy, co bezspornie przemawia za tym, iż skarżący nie był obowiązany do przekazywania owych opłat na rzecz Skarbu Państwa, co - z uwagi na jednorodność świadczenia - powinien był czynić w ramach odprowadzanego czynszu, z których to kwot 25% stanowi dochód Powiatu, co uzasadnia wadliwość zaprezentowanego przez organ stanowiska; Naruszenie przepisów postępowania tj.: 5) art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 11 kpa. w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 15 kpa, mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń oraz brak wskazania dowodów, na których oparł się organ rozpoznający niniejszą sprawę oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej bądź je pominął, co uniemożliwia zrozumienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również czyni niemożliwym dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, co spowodowane było naruszeniem naczelnej zasady dwuinstancyjności, albowiem organ II instancji dokonał kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia I instancji, przy czym powinien rozstrzygnąć sprawę od nowa; 6) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jak również niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; 7) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. art. 80 kpa, mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie poprzez wydanie zaskarżonej decyzji; 8) rażące naruszenie przepisów postępowania tj: art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie przez organ II instancji decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 roku, znak [...], podczas gdy istniały podstawy do jej uchylenia w całości, a tym samym umorzenia w tymże zakresie postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, 9) art. 138 § 2 kpa, poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy - przez organ II instancji - decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 roku, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, tj.: a) art. 107 § 1 kpa, mającego istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, poprzez niepodpisanie przez osobę upoważnioną do wydania decyzji załączników do tejże decyzji dołączonych, co powoduje, iż nie można uznać, iż takie dokumenty są dokumentami publicznymi oraz mogą być traktowane jako wiążące załączniki do decyzji, a określające lub uzupełniające jej treść; b) art. 24 § 3 kpa w zw. z art. 24 § 1 kpa w zw. z art. 107 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 6 kpa poprzez odmowę wyłączenia pracowników organu mimo, iż zachodzą w sprawie poważne wątpliwości co do bezstronności tych pracowników c) art. 24 § 3 kpa w zw. z art. 24 § 1 kpa w zw. z art. 75 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 6 kpa poprzez odmowę wyłączenia pracowników organu pomimo braku jakiejkolwiek analizy podanych przyczyn wyłączenia, 10) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa w zw. z art. 15 kpa poprzez nieustosunkowanie się organu do większości zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu. ewentualnie - z daleko idącej ostrożności procesowej - w przypadku uznania przez Sąd, że podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa materialnego są chybione: rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 11. art. 255 ust. 1i 4 ufp poprzez błędną ich wykładnię , a w konsekwencji przyjęcie, iż zawarte w art.. 255 ust. 1 ufp określenie "przekazuje pobrane dochody" rozumieć należy jako dochody przekazane przez zobowiązane podmioty na rachunek jednostki samorządu terytorialnego, podczas gdy sformułowanie to odnosi się tylko i wyłącznie do dochodów, które w momencie wydania decyzji , o której mowa w art. 255 ust. 4 ufp, muszą znajdować się na rachunku jst , co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż na dzień wydania decyzji środki te były przez skarżącą spożytkowane ( wydane). Nadto skarżący wniósł o: wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] do czasu wydania orzeczenia przez Sąd;. Powyższe zarzuty strona skarżąca rozwinęła w obszernym uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2018r. strona dodatkowo poparła swoje stanowisko w sprawie, rozszerzając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa i wskazując, że wyrok Sądu Rejonowego w S. ( sygn.. akt [...])nie ma charakteru przesądzającego nieważności umowy sprzedaży . Takie znaczenie miałby jedynie wyrok wydany na podstawie art. 189 kpc, a taki nigdy nie zapadł. Wobec tego nie można twierdzić, że we wskazanym w decyzji okresie Powiat [...] wykonywał zadania zlecone z zakresu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 255 ust. 1, 2 i 4 u.f.p. zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na: 1) 10 dzień miesiąca – w terminie do 15 dnia danego miesiąca; 2) 20 dzień miesiąca – w terminie do 25 dnia danego miesiąca. Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową – w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy – do pierwszego dnia roboczego po tym terminie. W przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2, dysponent części budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a i pkt 3 u.f.p., dochodami publicznymi są dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych, do których zalicza się w szczególności wpływy z umów najmu, dzierżawy i innych umów o podobnym charakterze oraz ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych. Art. 111 pkt 8 u.f.p. stanowi, iż dochodami podatkowymi i niepodatkowymi budżetu państwa są dochody z najmu i dzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, dotyczące składników majątkowych Skarbu Państwa, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, zaś pkt 14 stanowi, że są to dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, niestanowiące przychodów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 4 lit a i b, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej.. Z akt sprawy wynika, iż w okresie od 23 lutego 2013 r. do 21 lipca 20016 r. Starosta [...] gospodarował mieniem Skarbu Państwa - wynajmował/dzierżawił mienie Skarbu Państwa po byłym TTOC I DPG w S., w związku z czym pobierał, na podstawie zawieranych umów, m.in. opłaty eksploatacyjne, które nie były odprowadzane w trybie art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p. do budżetu państwa. Czynił to w imieniu własnym i na własny rachunek, gdyż w dniu 22.02.2013 r. Starosta [...] działając w imieniu Skarbu Państwa sprzedał nieruchomości po byłym Terminalu na rzecz Powiatu [...]. Sąd Rejonowy w S. w dniu [...] marca 2013 r. dokonał wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Jednak na skutek powództwa wniesionego przez Wojewodę [...] prawomocnym wyrokiem z dnia 10 września 2015 r. Sąd Rejonowy w S. usunął niezgodność w księdze wieczystej [...] i jako właściciel został wpisany ponownie Skarb Państwa. Wyrok był oparty na ustaleniu, że umowa przenosząca własność spornej nieruchomości była objęta wadą nieważności – transakcja została dokonana bez uzyskania zgody Wojewody [...]. Treść tego wyroku przesądza, że Powiat [...] nigdy nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Wbrew także twierdzeniom strony skarżącej powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest jedyną prawnie dopuszczalną formą ustalenia stanu prawnego nieruchomości – zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( t.j. Dz.U. z 2017 r. poz.1007 z zm. ) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Powyższe oznacza, że w wymienionym okresie Powiat [...] gospodarował de facto mieniem Skarbu Państwa i pobierał z tego tytułu pożytki będące dochodami Skarbu Państwa. Sąd w tej kwestii akceptuje stanowisko i argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie należności, które otrzymał skarżący w ramach udostępniania przedmiotowych dóbr (potwierdzonych fakturami VAT), powinny być odprowadzone do budżetu państwa (z odpowiednim pomniejszeniem dochodów wynikających z odrębnych ustaw). Tymczasem ustalono, że opłaty eksploatacyjne netto (bez VAT), należne od nich odsetki oraz pozostałe związane z nimi dochody były księgowane w całości jako dochód własny Powiatu [...]. Wpłaty netto z powyższych tytułów księgowane były na koncie [...] i wykazane jako dochód Powiatu [...] w rocznym sprawozdaniu Rb-27S z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego. Wysokość nieprzekazanych dochodów za sporny okres, wskazanych w decyzji, organ I instancji przyjął w oparciu o wyniki kontroli dokonanej przez UKS oraz zgromadzone w jej ramach dokumenty, która to wysokość nie była kwestionowana ( na podstawie obrotów stanu konta Starostwa [...]) przedstawiając stosowne wyliczenia w załącznikach nr 1 - 4 do decyzji . W świetle przywołanych regulacji zasadne stało się zatem wydanie decyzji określającej kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki. W tym miejscu należy stwierdzić, że pozbawione podstaw prawnych są twierdzenia strony co do tego, że sporne należności stanowiące opłaty eksploatacyjne, stanowią wraz z należnościami z tytułu czynszu, dzierżawy, wynikającymi z umów cywilnoprawnych i będące należnościami z tych umów należności jednolite zatem jeżeli nawet Powiat ( z czym skarżący się nie zgadza) zobowiązany byłby do zwrotu przedmiotowych należności to jedynie w wysokości 75% a nie 95% jak błędnie określono to w decyzjach organów. Ponadto bezzasadne są twierdzenia strony co do tego, że należności te, są należnościami cywilnoprawnymi zatem mogą być dochodzone jedynie na drodze cywilnej z wyłączeniem drogi administracyjnej. Odnosząc się do przedstawionego stanowiska strony należy wskazać, że charakter należności, wynikający ze wskazywanych umów cywilnoprawnych wyraźnie określił sam ustawodawca, określając je w art. 5 ust.4 lit.a i pkt 3 ufp ( w tym ostatnim przypadku chodzi tu np. o odsprzedawaną energię elektryczną, czy dostawę ciepła, wodę) jako dochody publiczne, zatem odmienne stanowisko skarżącego, w tym zakresie, nie może odnieść skutku. Do charakteru przedmiotowych należności ustawodawca odnosi się również w art. 111 pkt 8 i 14 wskazując, że są to dochody. Nie ma wątpliwości zatem, że w odniesieniu do takich dochodów pobranych przez zarząd jst, a nieprzekazanych do budżetu państwa w terminie określonym w art. 255 ust.1 ufp konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej. Powoduje to, że do kontroli takiej decyzji właściwy jest sąd administracyjny, a kontrola Sądu może dotyczyć jedynie prawidłowości takiej decyzji, a nie może dotyczyć rozważania charakteru umów zawieranych z najemcami/ dzierżawcami przez organy w ramach "dominium". Sąd wskazuje, że dla przyjęcia, że czynsz i opłaty eksploatacyjne stanowią jednolitą należność (wg strony), co miałoby znaczenie dla wysokości kwot należnych z tego tytułu Skarbowi Państwa, bez znaczenia pozostają zapisy umów najmu i dzierżawy, ponieważ o wysokości rozliczeń opłat eksploatacyjnych decydują przepisy prawa, w tym wypadku prawidłowo wskazany przez organy art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jst z 23 listopada 2003 r. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że Powiat ma prawo jedynie do 5% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Z przedłożonych przy skardze przykładowych umów najmu/dzierżawy zawieranych przez Powiat z najemcami wynika jedynie ustalenie praw i obowiązków stron, wysokość czynszu i odrębnie wyliczanych we wskazany w umowach sposób, opłat eksploatacyjnych. W związku jednak z tym z faktem i z faktem, że opłaty eksploatacyjne np. za energię elektryczną były rozliczane ryczałtowo, nie można zasadnie twierdzić, jak czyni to strona w skardze, że należności eksploatacyjne stanowią jedynie element rachunku kosztów zmierzający do ustalenia kwoty odpłatności za usługę najmu/dzierżawy, że dopełniają jedynie należności z tytułu tego zasadniczego świadczenia i nie można ich sztucznie oddzielać od przedmiotowego świadczenia. Na okoliczność, że opłaty zasadnicze należy w określonym stanie traktować jako świadczenie jednolite wraz z czynszem skarżący powołał wskazane w skardze wyroki TSUE, które dotyczą jednak innego przedmiotu sprawy i innego stanu prawnego ponieważ zostały one tak jak np. wyroki C- 392/11, C- 42/14 wydane wprawdzie w odniesieniu do umowy najmu ale dla potrzeb podatku VAT, wyrok w sprawie C- 224/2013 dotyczy natomiast umowy ubezpieczenia i leasingu. Żaden ze wskazywanych w skardze wyroków, w tym wyrok NSA I FSK 844/15 również dotyczący problematyki VAT, nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Tak więc nie można uznać, że sposób rozliczania się z wynajmującym ma decydować o charakterze wnoszonych należności w przedmiotowej sprawie. Nie można w związku z tym przyjąć, że z tytułu uzyskiwanych dochodów w związku z wykonywaniem zadań z zakresu administracji rządowej skarżący miałby prawo nie do 5% a do 25% pobranych należności - zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zasadnie organ II instancji wywiódł bowiem, iż dochody z tytułu opłat eksploatacyjnych nie stanowią czynszu dzierżawnego czy czynszu najmu i wpływy te nie podlegają regulacji wynikającej z art. 23 ust. 3 u.g.n. Nie można przy tym jak twierdzi skarżący w związku z zawarciem i wykonywaniem umów najmu/dzierżawy traktować go jak pośrednika a uzyskiwane dochody za przychody. Należy zgodzić się z organami, że opłaty eksploatacyjne nie stanowią przychodu w rozumieniu art. 5 ust.1 pkt 4lit.e lub 5 ufp , ponieważ nie stanowią ani innych operacji finansowych (pkt. 4 lit. e) ani też nie stanowią przychodów jednostek sektora finansów publicznych pochodzących z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł. Tym samym Sąd za bezzasadne uznał zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia treści przepisów materialnych wskazywanych w pkt 1, 2 3,4 skargi tj. art. 5 ust.2 pkt 3 ufp w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 4 lit.a ufp, art. 111 pkt 8 i 14 ufp, art. 255 ust. 1-5 ufp, art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Za nietrafny należy uznać także zarzut zawarty w pkt 11 skargi , a polegający na wykładni pojęcia "pobrane" jako znajdujące się fizycznie na rachunku bankowym powiatu. Obowiązek przekazania pobranych dochodów wynika wprost z art. 255 ust. 1 ufp. Z analizowanych już wyżej przepisów wynikają również terminy przekazywania tych dochodów. Przywołany wyrok Sądu Rejonowego w S. wykazuje z kolei, iż skarżący Powiat nigdy nie był właścicielem spornej nieruchomości. Umowa, na podstawie której został wpisany do księgi wieczystej byłą obarczona wadą nieważności. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że po stronie Powiatu istniało kiedykolwiek uprawnienie do dysponowania pobranymi dochodami jak właściciel. Powiat nigdy nie był właścicielem nieruchomości, wobec czego zawsze gospodarował mieniem Skarbu Państwa z konsekwencjami dla dochodów pobranych określonymi w art. 255 . Za nietrafne Sąd uznał także zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazanych w pkt od 5 do 10 skargi. Za niezasadny uznał Sąd zarzut dot. załączników do decyzji organu I instancji, które zawierają wyliczenia należnych opłat eksploatacyjnych za poszczególne miesiące, co do których strona wskazuje, iż nie zawierają one podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji. Przede wszystkim należy wskazać, że w decyzji organu I instancji znajduje się wyraźne określenie dotyczące należnych kwot więc okoliczność ta nie budzi wątpliwości. Art. 107 § 1 kpa stanowi, że podpis musi stanowić element decyzji i taki podpis na decyzji, co wskazano widnieje. W ocenie Sądu podpisanie załączników jeśli stanowią jej część byłoby wskazane , ale ich brak nie dyskwalifikuje samej decyzji. W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty dot. braku wyłączenia pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego w G. Fakt złożenia zeznań w charakterze świadka nie powoduje samo przez się sytuacji w której powstaje wątpliwość co do bezstronności pracownika organu. Trzeba wskazać, że strona w swoich wnioskach o wyłączenie G.D. i A.B. nie wskazała na żadne konkretne fakty, które powodowałyby wątpliwości co do bezstronności pracowników. Wbrew twierdzeniom strony w art. 24 § 2 kpa jest zapisany wprost wymóg uprawdopodobnienia okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności pracownika. Sąd uznaje, że zaskarżone decyzje zostały wydane w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy i właściwie oceniony z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie obydwu decyzji zostało sporządzone w sposób właściwy, zawierają one ustalenie stanu faktycznego, odniesienie się do materiału dowodowego i wskazują w sposób prawidłowy podstawę prawną z jej wyjaśnieniem. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa , art. 80 kpa, 107 § 3 kpa, jak również art. 6, 9 i 11 kpa. Organ II instancji uznając decyzję organu I instancji za prawidłową i utrzymując ją w mocy nie dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zatem nie naruszył tym samym art. 138 § 2 kpa. Uzasadnienie organu II instancji w ocenie Sądu odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Z powyższych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło